Acil servise yüksek enerjili travma nedeniyle başvuran hastalarda klinik gestaltın tüm vücut bilgisayarlı tomografisindeki pozitif sonuçları öngörmedeki etkisi
The role of clinical presentation in predicting positive findings on whole-body computed tomography in patients presenting to the emergency department with high-energy trauma
- Tez No: 1012884
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALTEN OSKAY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yüksek enerjili travma hastalarının değerlendirilmesinde tüm vücut bilgisayarlı tomografi (TVBT) giderek yaygınlaşmakta; ancak bu yaklaşım hastaların gereksiz radyasyon maruziyeti ile klinik açıdan önemsiz birçok lezyonun tespit edilmesine yol açabilmektedir. Klinik gestaltı, hekim sezgisini sayısallaştırarak, bunu TVBT'den gerçekten fayda görebilecek hastaları ayırt etmede kullanabilir miyiz? Bu çalışmanın amacı, yüksek enerjili travma nedeniyle başvuran, hemodinamik olarak stabil erişkinlerde klinik gestaltın TVBT bulgularını ve klinik olarak anlamlı yaralanmaları öngörmedeki performansını değerlendirmektir. 1 Mart 2024–28 Şubat 2025 tarihleri arasında üçüncü basamak bir acil serviste prospektif gözlemsel bir çalışma yürütülmüştür. Yüksek enerjili künt travması olan, Glasgow Koma Skalası 13 – 15 ve sistolik kan basıncı >90 mmHg olan 18 yaş ve üzeri hastalar çalışmaya dâhil edilmiştir. Demografik veriler, travma mekanizması, vital bulgular, fizik muayene bulguları ve hekimlerin gestaltları (vizüel analog skala- VAS skoru ile 0 - 10 arasında öngörü) kaydedilmiştir. TVBT bulguları pozitif veya negatif olarak sınıflandırılmış, 48 saat içinde cerrahi müdahale, servise veya yoğun bakım ünitesine yatış gerektiren olgular“klinik olarak anlamlı”kabul edilmiştir. Çok değişkenli lojistik regresyon analizi pozitif TVBT ve TVBT sonrası yatışları öngören faktörleri belirlemiş, alıcı işletim karakteristiği (ROC) analizi VAS skorlarının ayırt ediciliğini değerlendirmiştir. Çalışmaya alınan 196 hastanın (ortalama yaş 38,9 ± 18,0 yıl; %70,9'u erkek) %35,7'sinde en az bir TVBT bulgusu tespit edilmiştir. Pozitif bulgular toraks (%22,4), kraniyal (%11,7), vertebra (%8,7) ve batın (%6,6) bölgelerinde yoğunlaşmıştır. Klinik olarak anlamlı TVBT bulguları tüm hastaların %14,3'ünde görülmüş; bunlar arasında toraks yaralanmaları %7,1, kraniyal ve abdominal yaralanmalar %4,6 ve vertebra yaralanmaları %1,5 oranındadır. Hastaların %75'i taburcu edilirken %14,3'ü servise, %7,1'i yoğun bakıma yatırılmış ve sadece %0,5'inde erken cerrahi müdahale gerekmiştir. TVBT'de bulgusu olan hastalarda solunum sayısı ve şok indeksi daha yüksek, VAS skorları daha fazla ve anormal fizik muayene bulguları ile komorbidite sıklığı daha fazlaydı. Çok değişkenli analizlerde artmış solunum sayısı, yüksek VAS skoru, fizik muayene bulgusu varlığı ve kronik hastalık öyküsü TVBT'de bulgu saptanması için bağımsız öngördürücüler olarak saptanmıştır. Hastaneye yatışı öngörmede baz açığında artış tek bağımsız belirleyici olmuştur. ROC analizi genel VAS'ın TVBT'de bulgu varlığını ayırt etmede AUC ≈ 0,80 ile orta düzeyde performans gösterdiğini ortaya koymuştur. ROC analizleri, özellikle VAS-TVBT puanının, hem TVBT'de bulgu varlığını hem de yatış ihtiyacını öngörmede güçlü bir belirleyici olduğunu ortaya koymuştur. TVBT bulgusunun varlığını öngörmede, yüksek seçicilik arandığında VAS-TVBT 2,45 eşik değeri (%89,7 seçicilik) öne çıkmıştır. Klinik karar alma sürecine en önemli katkıyı ise TVBT sonrası hastaneye yatış ihtiyacını öngörmede elde edilen sonuçlar sağlamıştır: VAS-TVBT 1,45 eşik değeri, %95,1 gibi son derece yüksek bir negatif öngörü değeri (NPV) sunmuştur. Bu bulgu, acil servis hekiminin klinik pratiğinde, VAS-TVBT puanı 1,45'in altında olan hastaların yatış gerektirecek ciddi bir yaralanma riskinin düşük olduğunu göstererek, güvenli taburculuk kararlarını destekleyen önemli bir araç rolü üstlenebilir. Klinik gestalt, yüksek enerjili künt travma hastalarında pozitif ve klinik olarak anlamlı TVBT bulgularını öngörmede orta derecede bir başarı sağlamaktadır. Daha yüksek VAS skorları ve anormal vital bulgular pozitiflik olasılığını artırsa da, gestaltın öngörü gücü tek başına TVBT'den kaçınmak için yeterli değildir. Klinik olarak anlamlı yaralanmaları atlamamak için TVBT kullanımı devam etmeli; ancak gestaltın objektif parametrelerle birlikte kullanıldığı karar algoritmaları gereksiz görüntüleme oranını düşürerek hasta güvenliği ve kaynak kullanımı açısından faydalı olabilir.
Özet (Çeviri)
Whole-body computed tomography (WBCT) is increasingly used in the evaluation of high-energy trauma patients; however, this approach exposes patients to unnecessary radiation and leads to the detection of many lesions that are clinically insignificant. Clinical gestalt, the numerically expressed form of physician intuition, may help differentiate patients who truly benefit from WBCT. The aim of this study is to evaluate the performance of clinical gestalt in predicting WBCT findings and clinically significant injuries in hemodynamically stable adults presenting with high-energy blunt trauma. A prospective observational study was conducted at a tertiary care emergency department between 1 March 2024 and 28 February 2025. Adults aged 18 years or older with high-energy blunt trauma, a Glasgow Coma Scale of 13 – 15 and a systolic blood pressure >90 mmHg were included. Demographic data, mechanism of injury, vital signs, physical examination findings, and physicians' gestalt assessments (0 – 10 estimates recorded using a VAS [Visual Analogue Scale]) were documented. WBCT findings were classified as positive or negative; those requiring surgery, ward admission or intensive care within 48 hours were defined as clinically significant. Multivariable logistic regression identified predictors of WBCT findings and hospital admissions; receiver operating characteristic (ROC) analysis evaluated VAS performance. Of the 196 patients (mean age 38.9 ± 18.0 years; 70.9% male), at least one WBCT finding was detected in 35.7%. WBCT findings were concentrated in the thoracic (22.4%), cranial (11.7%), vertebral (8.7%) and abdominal (6.6%) regions. Clinically significant WBCT findings were observed in 14.3% overall; among these, thoracic injuries accounted for 7.1%, cranial and abdominal injuries 4.6% each and vertebral injuries 1.5%. Most patients were discharged (75.0%), while 14.3% were admitted to the ward, 7.1% to the intensive care unit and only 0.5% required early surgical intervention. Patients with findings on WBCT had higher respiratory rates and shock indices, higher VAS scores and a higher frequency of abnormal physical examination findings and comorbidity. Multivariable analyses identified increased respiratory rate, high VAS score, presence of a physical examination finding and a history of chronic disease as independent predictors of findings on WBCT. Base excess was the only independent predictor of hospital admission. ROC analysis showed that the VAS-WBCT distinguished WBCT findings with moderate performance (AUC ≈ 0.80). ROC analyses revealed that the VAS-WBCT score is a strong determinant in predicting both the presence of findings on WBCT and the need for admission. For predicting the presence of WBCT findings, the VAS-WBCT 2.45 threshold value stood out, offering high specificity (89.7% Specificity). The most significant contribution to the clinical decision-making process was provided by the results obtained in predicting the need for admission: the VAS-WBCT 1.45 threshold value yielded an extremely high negative predictive value (NPV) of 95.1%. This finding suggests that for patients with a VAS-WBCT score below 1.45, the risk of a severe injury requiring admission is statistically very low, thereby providing a crucial tool to support safe discharge decisions in the emergency physician's clinical practice. Clinical gestalt provides a moderate ability to predict positive and clinically significant WBCT findings in hemodynamically stable highenergy trauma patients. Although higher VAS scores and abnormal vital signs are associated with a greater likelihood of WBCT results, the predictive power of gestalt alone is insufficient to safely avoid WBCT. To prevent missing clinically significant injuries, WBCT remains an essential part of trauma evaluation; however, decision algorithms that integrate gestalt with objective clinical parameters may help reduce unnecessary imaging and optimise patient safety and resource use.
Benzer Tezler
- Çocuklarda akut stres hiperglisemisinde hormonal değişikliklerin ve kısa süreli prognozun incelenmesi
Başlık çevirisi yok
AYGÜN DİNDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
İstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Travmatik erkek paraplojelere yüksek frekanslı TENS
Başlık çevirisi yok
SEMA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- 1985 yılında acil yardım ve trafik hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
GÜLAY BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Gazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
Yükleniyor...
- Kaza sonucu meydana gelen akut zehirlenmeler ve ilaç zehirlenmeleri
Başlık çevirisi yok
SELMA YURTDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Gazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
Yükleniyor...
- Çeltikte farklı tuz konsantrasyonlarında bazı agronomik karakterlerin varyasyonu
Başlık çevirisi yok
GÜLNAZ AGAR