Türkiye'deki Akkuyu, Sinop ve İğneada nükleer santralleri için olası kaza senaryolarının analizi ve radyolojik yayılımın değerlendirilmesi
Analysis of potential accident scenarios and evaluation of radiological dispersion for Akkuyu, Sinop, and İğneada nuclear power plants in türkiye
- Tez No: 1013041
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EKREM GÜLSEVİNÇLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Nükleer Mühendislik, Nuclear Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sinop Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Nükleer Enerji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'nin stratejik enerji hedefleri doğrultusunda nükleer güç santrallerinin devreye alınma süreci, bu tesislerin çevresel güvenlik ve radyolojik risk analizlerinin en yüksek hassasiyetle yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu çalışma; Akkuyu, Sinop ve İğneada santral sahaları için kurgulanan olası kaza senaryoları çerçevesinde, radyonüklidlerin atmosferik taşınım ve dağılım dinamiklerini karşılaştırmalı bir perspektifle ele almaktadır. HotSpot 3.2.1 Sağlık Fiziği Kod Sistemi kullanılarak; Gauss yayılım modeli ve homojen/düz arazi varsayımı altında, I-131 ve Cs-137 gibi kritik izotopların yayılımı; Pasquill-Gifford stabilite sınıfları, yerel meteorolojik parametreler ve sahaların özgün yüzey pürüzlülük karakteristikleri ışığında simüle edilmiştir. Elde edilen bulgular, atmosferik kararlılığın dikey seyreltmeyi baskılayarak radyoaktif bulutun bütünlüğünü koruduğunu ve doz piklerini kaynak noktasından 13-15 km mesafelere kadar ötelediğini kanıtlamaktadır. Saha bazlı analizlerde; Akkuyu NGS lokasyonuna ait yerel rüzgâr hızı profilinin düşük seyretmesi ve seçilen muhafazakâr meteorolojik parametrelerin birleşimi nedeniyle 2860 Sv ile en yüksek doz şiddetini ürettiği saptanmıştır. Sinop NGS'nin İnceburun Yarımadası üzerindeki konumu, radyoaktif envanteri açık denize yönlendiren bir doğal tahliye koridoru işlevi görerek karasal maruziyet riskini minimize etmektedir. İğneada sahasında ise yayılımın Trakya'nın stratejik tarım ve sanayi havzalarına derinlemesine nüfuz etme potansiyeli, bölgesel ekonomik güvenliğe yönelik ciddi risklere işaret etmektedir. Sonuç olarak çalışma, nükleer acil durum yönetiminde tek tip yaklaşımlar yerine, her bir sahanın mikro-meteorolojik kodlarına göre özelleştirilmiş, dinamik müdahale stratejilerinin geliştirilmesinin ulusal güvenlik açısından hayati önemini bilimsel olarak ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
In line with Türkiye's strategic energy targets, the commissioning process of nuclear power plants necessitates that the environmental safety and radiological risk analyses of these facilities be conducted with the highest precision. Within the framework of potential accident scenarios devised for the Akkuyu, Sinop, and İğneada plant sites, this study addresses the atmospheric transport and dispersion dynamics of radionuclides from a comparative perspective. Using the HotSpot 3.2.1 Health Physics Codes, and under the assumptions of the Gaussian plume model and homogeneous/flat terrain, the dispersion of critical isotopes such as I-131 and Cs-137 has been simulated in light of Pasquill-Gifford stability classes, local meteorological parameters, and the unique surface roughness characteristics of the sites. The obtained findings prove that atmospheric stability suppresses vertical dilution, thereby preserving the integrity of the radioactive cloud and shifting dose peaks to distances of 13-15 km from the source point. In site-based analyses, it has been determined that the Akkuyu NPP location produced the highest dose intensity at 2860 Sv, due to the low local wind speed profile and the combination of selected conservative meteorological parameters. The location of the Sinop NPP on the İnceburun Peninsula functions as a natural discharge corridor that directs the radioactive inventory toward the open sea, thereby minimizing the risk of terrestrial exposure. In the İğneada site, however, the potential for the dispersion to penetrate deeply into the strategic agricultural and industrial basins of Thrace points to serious risks for regional economic security. Consequently, the study scientifically demonstrates the vital importance for national security of developing dynamic intervention strategies customized according to the micro-meteorological codes of each site, rather than uniform approaches in nuclear emergency management.
Benzer Tezler
- Evaluation of the probabilities of aircraft crash on Akkuyu and Sinop nuclear power plants in Turkey
Başlık çevirisi yok
IŞIK ER
- Comparative analysis of first nuclear power plant projects in Turkey
Türkiye'deki ilk nükleer santral projelerinin karşılaştırmalı analizi
FATİH BERKER AVŞAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
EnerjiAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiEnerji Ekonomisi ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İZZET ARI
- İnceburun (Sinop) ve Akkuyu (Mersin) çevresinde topoğrafya ve sınır tabakası ikliminin olası radyolojik kirliliğe etkisi
The impact of topography and boundary layer climate on possible radiological pollution around İnceburun (Sinop) and Akkuyu (Mersin)
ONUR CANBULAT
- Nükleer enerji, nükleer enerji santralleri ve Türkiye'deki konumu
Nuclear energy, nuclear energy plants and situation in Turkey
BARIŞ TAYFUN SESAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiElektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURETTİN UMURKAN
- Türkiye'de kurulması planlanan nükleer santrallerde kullanılacak nükleer yakıtların ve atıkların teknoekonomik açıdan incelenmesi
Thecnoeconomical investigation of nuclear fuel and nuclear waste at nuclear power plants that planned to establish in Turkey
AHMET POLATOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
EnerjiFırat ÜniversitesiEnerji Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET ESEN