Astımlı hatalarda çok işlenmiş besin tüketiminin hastalık parametrelerine etkisi; astım kontrolü, solunum fonksiyon testi ve laboratuvar oksidatif stres ilişkili parametreler
Effect of ultra-processed food consumption on disease parameters in asthmatic patients: asthma control, pulmonary function test, and laboratory oxidative stress-related parameters
- Tez No: 1013674
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE BAÇÇIOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Göğüs Hastalıkları, Chest Diseases
- Anahtar Kelimeler: Astım, çok işlenmiş besinler, astım kontrolü, solunum fonksiyon testleri, oksidatif stres, Asthma, ultra-processed foods, asthma control, respiratory function tests, oxidative stress
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Amaç: Astımın klinik kontrolü ve solunum fonksiyonları üzerinde çevresel ve yaşam tarzı faktörlerinin etkisi giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, astımlı bireylerde çok işlenmiş besin (ÇİB) tüketiminin astım kontrol düzeyi, solunum fonksiyon parametreleri ve oksidatif stres ile ilişkili laboratuvar göstergeleri üzerindeki etkilerini çok boyutlu olarak değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı, retrospektif ve gözlemsel tasarımdaki çalışma Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı'nda yürütülmüştür. Toplam 193 katılımcı; astım (n=100), KOAH (n=40) ve sağlıklı kontrol (n=53) gruplarına ayrılmıştır. Katılımcıların demografik özellikleri kaydedilmiş, çok işlenmiş besin tüketimi“Çok İşlenmiş Besin Tüketimi Tarama Anketi (ÇİBTTA)”ile değerlendirilmiş, solunum fonksiyon testleri ve rutin laboratuvar parametreleri analiz edilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS 27.0 yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiş, gruplar arası karşılaştırmalar ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular: ÇİBTTA skorlarının gruplar arasında anlamlı farklılık gösterdiği ve yüksek ÇİB tüketiminin astım hastalarında belirgin olduğu saptanmıştır. Lojistik regresyon analizinde ÇİBTTA skorundaki her 1 puanlık artışın astımın kontrolsüz olma olasılığını yaklaşık 4,1 kat artırdığı belirlenmiştir. Ayrıca ÇİBTTA skorunun artışı ile FVC, FEV₁ ve FEV₁/FVC oranları arasında negatif ilişki saptanmış; yüksek ÇİB tüketiminin akciğer fonksiyonlarında bağımsız ve olumsuz etkilerle ilişkili olduğu gösterilmiştir. Sonuç: Bulgular, çok işlenmiş besin tüketiminin astım kontrolünü bozabilecek önemli ve modifiye edilebilir bir risk faktörü olduğunu ortaya koymaktadır. Yüksek ÇİB tüketimi hem klinik kontrol düzeyinde bozulma hem de solunum fonksiyonlarında azalma ile ilişkilidir. Astım yönetiminde beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi ve diyet müdahalelerinin tedavi planına entegre edilmesi, hastalık kontrolünün iyileştirilmesine katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Aim: The role of environmental and lifestyle factors in the clinical control of asthma and respiratory function is becoming increasingly important. The aim of this study is to multidimensionally evaluate the effects of highly processed food (HPF) consumption in asthmatic individuals on asthma control levels, respiratory function parameters, and laboratory indicators associated with oxidative stress. Materials and Methods: This descriptive, prospective, observational study was conducted at the Department of Pulmonary Diseases, Faculty of Medicine, Kırıkkale University. A total of 193 participants were divided into asthma (n=100), COPD (n=40), and healthy control (n=53) groups. Participants' demographic characteristics were recorded, highly processed food consumption was assessed using the“Highly Processed Food Consumption Screening Questionnaire (HPFSCQ),”and respiratory function tests and routine laboratory parameters were analyzed. Statistical analyses were performed using SPSS 27.0 software, and intergroup comparisons and regression analyses were applied. Results: Significant differences in HPFSS scores were observed between groups, and high PF consumption was found to be prominent in asthma patients. Logistic regression analysis determined that each 1-point increase in HPFSS score increased the likelihood of uncontrolled asthma by approximately 4.1 times. Moreover, a negative correlation was identified between elevated UFPF scores and FVC, FEV₁, and FEV₁/FVC ratios; significant UFPF consumption was linked to independent detrimental effects on pulmonary function. Conclusion: The findings reveal that consumption of ultra-processed foods is an important and modifiable risk factor that may impair asthma control. High UFP consumption is associated with both impaired clinical control and reduced respiratory function. Assessing dietary habits in asthma management and integrating dietary interventions into the treatment plan may contribute to improving disease control.
Benzer Tezler
- Astımlı hastalarda basamak düşme tedavisine uyuma kişilik özellikleri ve psikolojik durumun etkisinin araştırılması
Investigation of the personality traits and the effect of psychological status on compliance with step therapy in asthmatic patients
ÇİĞDEM KÜLAHCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP FERHAN ÖZŞEKER
- Astımlı hastalarda 5 yıllık izlemde yüksek rezolüsyonlu bilgisayarlı tomografi bulguları ile klinik ve laboratuvar bulgularının karşılaştırılması
Comparison of high resolution computed tomography and clinical and laboratory findings in asthma patients: A 5 year follow-up study
ZİYNET EVŞEN COŞKUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
Göğüs HastalıklarıCelal Bayar ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ARZU YORGANCIOĞLU
- Astımlı hastalarda inhaler steroid kullanımına bağlı özefageal kandidiyaz gelişimi
Development of esophageal candidiasis in asthmatic patients treated with inhaled steroids
SEMA MULLAOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
Göğüs HastalıklarıGazi ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. HALUK TÜRKTAŞ
- Astımlı hastalarda sinonazal patolojilerin değerlendirilmesi
Evaluation of the sinonasal pathologies among patients suffering asthma
YUNUS FEYYAT SAKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Göğüs HastalıklarıFırat ÜniversitesiKulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN ÇANKAYA
- Astımlı hastalarda inhaler ilaç uyumunun değerlendirilmesi, astım kontrol testi, hastane anksiyete depresyon düzeyi ile ilişkisinin araştırılması
Evaluation of inhaler medication compliance in asthmatic patients, asthma control test and its relationship with hospital anxiety and depression level
AYNUR MAMMADOVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Göğüs HastalıklarıBursa Uludağ ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DANE EDİGER