Akdeniz tipi yaşam tarzı ve D tipi kişilik özelliklerinin MS hastalarının semptomları üzerindeki etkisinin belirlenmesi
The effect of Mediterranean lifestyle and type D personality traits on symptom levels in individuals with Multiple Sclerosis
- Tez No: 1014021
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FÜSUN AFŞAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Maltepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, multipl skleroz (MS) tanısı almış bireylerde Akdeniz tipi yaşam tarzı ve D tipi kişilik özelliklerinin MS semptom düzeyi üzerindeki etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, kesitsel tasarıma sahip ilişkisel–yordayıcı bir çalışma olarak planlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, Ocak 2025 – Ağustos 2025 tarihleri arasında İstanbul'da bir eğitim ve araştırma hastanesinin MS polikliniğine başvuran ve araştırmaya katılmayı kabul eden 124 MS hastası oluşturmuştur. Veriler, sosyodemografik ve klinik bilgi formu, Akdeniz tipi yaşam tarzı ölçeği (MEDLIFE), D tipi kişilik ölçeği ve MS semptom ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t testi, Pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin büyük çoğunluğunun kadın ve relapsing–remitting MS tanısına sahip olduğu belirlenmiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre, klinik değişkenlerden EDSS skoru ve atak sayısının MS semptom düzeyinin anlamlı yordayıcıları olduğu saptanmıştır. Akdeniz tipi yaşam tarzına uyumun MS semptom düzeyini anlamlı ve olumlu yönde yordadığı; buna karşılık D tipi kişilik özelliklerinden negatif duygulanım ve sosyal içe dönüklüğün MS semptom düzeyini anlamlı ve olumsuz yönde yordadığı belirlenmiştir. Ayrıca yaşam tarzı ve psikososyal değişkenlerin klinik değişkenlerle birlikte ele alındığında MS semptom düzeyini önemli ölçüde açıkladığı bulunmuştur. Sonuç olarak, Akdeniz tipi yaşam tarzına uyumun MS semptom düzeyinin azalmasında koruyucu bir rol oynadığı, D tipi kişilik özelliklerinin ise semptom düzeyinin artışı ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. EDSS skoru ve atak sayısı gibi klinik göstergelerin yanı sıra yaşam tarzı ve kişilik özelliklerinin MS semptom düzeyi üzerinde önemli etkilerinin bulunması, MS bakımında biyopsikososyal yaklaşımın gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular, hemşirelik bakımında yaşam tarzı değerlendirmeleri ve psikososyal faktörlerin sistematik olarak ele alınmasının MS semptom yönetimine katkı sağlayacağını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the effects of the Mediterranean lifestyle and Type D personality traits on symptom levels in individuals diagnosed with multiple sclerosis (MS). The research was designed as a cross-sectional, relational–predictive study. The sample consisted of 124 patients diagnosed with MS who applied to the MS outpatient clinic of a training and research hospital in Istanbul between January 2025 and August 2025 and agreed to participate in the study. Data were collected using a sociodemographic and clinical information form, the Mediterranean Lifestyle Scale (MEDLIFE), the Type D Personality Scale, and the MS Symptom Scale. Descriptive statistics, independent samples t-test, Pearson correlation analysis, and hierarchical multiple linear regression analysis were used for data analysis. The majority of the participants were female and diagnosed with relapsing–remitting multiple sclerosis. Regression analysis revealed that clinical variables, including EDSS score and number of relapses, were significant predictors of MS symptom levels. Adherence to the Mediterranean lifestyle significantly and negatively predicted MS symptom levels, indicating a protective effect. In contrast, Type D personality traits, including negative affectivity and social inhibition, significantly and positively predicted MS symptom levels. Furthermore, lifestyle and psychosocial variables, when evaluated together with clinical variables, explained a substantial proportion of the variance in MS symptom levels. In conclusion, adherence to the Mediterranean lifestyle plays a protective role in reducing MS symptom severity, whereas Type D personality traits are associated with increased symptom levels. In addition to clinical indicators such as EDSS score and relapse frequency, lifestyle and personality characteristics have significant effects on symptom burden. These findings highlight the importance of a biopsychosocial approach in MS care and emphasize the need to systematically evaluate lifestyle and psychosocial factors in nursing care to improve symptom management.
Benzer Tezler
- Prekonsepsiyonel dönemde Akdeniz tipi diyete uyumun ve kafein tüketiminin değerlendirilmesi
Compliance with the mediterranean-type diet during the preconceptional period and evaluation of caffeine consumption
DİLARA ALEYNA KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Atlas ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜVEDDET EMEL ALPHAN
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Polikliğine başvuran malignite hastalarının demografik özellikleri ve beslenme alışkanlıklarının malignite durumuyla ilişkisi
The relationship between the demographic characteristics and nutritional habits of patients with malignancy admitted to the Medical Oncology Outpatient Clinic of Bağcılar Training and Research Hospital
HALİT EROL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ENGİN ATAY
- Yaşa bağlı maküler dejenerasyonu olan ve olmayan bireylerin beslenme durumlarının, antropometrik-biyokimyasal parametrelerinin karşılaştırılması
Comparison of the nutritional status and anthropometric–biochemical parameters of individuals with and without age-related macular degeneration
KÜBRANUR KIYMET AY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NADİDE GİZEM TARAKÇI FİLİZ
- 6-7 yaş çocuklarda alerjik hastalık semptomlarının ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of allergic disease symptoms and influencing factors in children aged 6–7 years
TUĞÇE MALAYMAR ÇETİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile Hekimliğiİzmir Demokrasi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGE UÇMAN TUNCER