Geri Dön

2025 Çanakkale Orman Yangınlarının Afetzede Deneyimlerine Göre Algı ve Farkındalık Analizi

Perception and Awareness Analysis of The 2025 Çanakkale Forest Fires Based on Disaster-Affected Residents' Experiences

  1. Tez No: 1014089
  2. Yazar: ERAY ŞENKUZU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. RÜŞTÜ ILGAR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Coğrafya, Geography
  6. Anahtar Kelimeler: Afet bilinci, Afet yönetimi, Doğal afetler, Orman yangınları, Risk algılaması, Çanakkale, Disaster awareness, Disaster management, Natural disasters, Forest fires, Risk Perception, Çanakkale
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Orman yangınları, yerleşim alanlarını etkilediğinde, ekolojik bir olay olmaktan çıkmakta; tahliye, can güvenliği, altyapı, kurumsal destek ve psikososyal etkilerle birlikte çok boyutlu bir afet deneyimine dönüşmektedir. Araştırma, 2025 Çanakkale merkez orman yangınlarını doğrudan deneyimleyen bireylerin yangın süreci ve afet sonrası döneme ilişkin algı ve farkındalıklarını incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülen araştırmada olgubilim deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu yangından doğrudan etkilenen 21 katılımcı oluşturmuştur. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmış, ses kayıtları yazılı metne aktarılmış ve tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sürecinde MAXQDA programından yararlanılmıştır. Analiz sonucunda beş ana tema, yirmi iki alt tema ve altmış bir kod elde edilmiş; kodların katılımcı dağılımları n ve yüzde değerleriyle değerlendirilmiştir. Yangın anı deneyiminde tehlikeyi kavrama ile kül ve duman etkisi %90,5; panik ve dağılma %95,2; can güvenliği önceliği %85,7 oranında öne çıkmıştır. Risk algısı ve afet farkındalığı temasında afet hazırlığı eksikliği %85,7, afet farkındalığı eksikliği %81,0, riskin düşük algılanması %76,2 düzeyinde belirlenmiştir. İletişim ve altyapı deneyiminde kendi gözlemine dayanma %71,4, resmî uyarı eksikliği %57,1, sosyal medya bilgisi %52,4 ve su kesintisi %42,9 oranında görülmüştür. Kurumsal müdahale ve destek algısında gelecekteki yangınlara hazırlıksızlık algısı %95,2, kurumsal güven kaybı ve teknik müdahale kapasitesine ilişkin yetersizlik %85,7, kurumsal eleştiri %76,2 oranındadır. Psikososyal etkilerde travmatik etki ve süren kaygı %85,7, gündelik yaşama etki %81,0, kayıp ve pişmanlık %66,7 olarak tespit edilmiştir. Bulgular, yangının katılımcılar açısından hazırlık, tahliye, iletişim, kurumsal güven ve afet sonrası iyileşme boyutlarında belirgin kırılmalar oluşturduğunu göstermektedir.

Özet (Çeviri)

When forest fires affect residential areas, they cease to be merely ecological events and turn into multidimensional disaster experiences involving evacuation, life safety, infrastructure, institutional support and psychosocial effects. The research aims to examine the perceptions and awareness of individuals who directly experienced the 2025 Çanakkale central forest fires regarding the fire process and the post-disaster period. The research was conducted with a qualitative approach and a phenomenological design. The study group consisted of 21 participants who were directly affected by the fire. Data were collected through semi-structured interviews, audio recordings were transcribed, and the data were analyzed using thematic analysis. MAXQDA software was used during the analysis process. As a result of the analysis, five main themes, twenty-two sub-themes and sixty-one codes were obtained; participant distributions of the codes were evaluated through n and percentage values. In the fire experience theme, understanding the danger and exposure to ash and smoke were identified at 90.5%, panic and disorganization at 95.2%, and prioritizing life safety at 85.7%. In the risk perception and disaster awareness theme, lack of disaster preparedness was determined at 85.7%, lack of disaster awareness at 81.0%, and low risk perception at 76.2%. In the communication and infrastructure experience theme, relying on personal observation was observed at 71.4%, lack of official warning at 57.1%, social media information at 52.4%, and water outage at 42.9%. In the institutional response and support perception theme, perceived unpreparedness for future fires was 95.2%, loss of institutional trust and inadequacy of technical response capacity were 85.7%, and institutional criticism was 76.2%. In terms of psychosocial effects, traumatic impact and ongoing anxiety were identified at 85.7%, impact on daily life at 81.0%, and loss and regret at 66.7%. The findings show that the fire created significant disruptions for participants in terms of preparedness, evacuation, communication, institutional trust and post-disaster recovery.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    972920

    Investigation of maritime sector contribution to environmental pollution in the surrounding seas of türkiye with satellite retrievals

    Türkiye'yi çevreleyen denizlerde denizcilik sektörünün çevre kirliliğine katkısının uydu verileriyle araştırılması

    MUHİTTİN GÜNEŞ ONAY

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BURÇAK KAYNAK TEZEL

  2. Tez No

    990242

    Orman yangınlarının mekânsal dağılımı ve hava kalitesine etkilerinin uydu verileri ve makine öğrenme yöntemleri ile analizi: 2025 Türkiye ve kaliforniya (LA) yangınları

    Analysis of spatial distribution of forest fires and their impacts on air quality using satellite data and machine learning methods: 2025 turkey and california (LA) fires

    İLAY NUR TÜMER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik Üniversitesi

    Geomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ELİF SERTEL

  3. Tez No

    98282

    Uzaktan algılama metoduyla arazi kullanımının sınıflanması ve arazi kullanımında değişikliklerin tespiti (Çanakkale örneği) (1992-1998)

    Başlık çevirisi yok

    YAŞASIN ERYILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2000

    Şehircilik ve Bölge PlanlamaGebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SENİHA ÇELİKHAN

  4. Tez No

    927216

    Türkiye sulak alan yönetim planları uygulama süreçlerinin Gökçeada lagünü örneği üzerinden değerlendirilmesi

    Evaluation of Turkey's wetland management plan implementation processes on the example of Gökçeada lagoon

    KEVSER ESER YILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    BiyolojiÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Doğal Kaynaklar Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. HERDEM ASLAN

  5. Tez No

    121095

    Çanakkale Yenice Eybek dağları florasının incelenmesi

    A Research on the flora of Çanakkale Yenice Eybek mountains

    MEHMET TOKCAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2002

    Ormancılık ve Orman Mühendisliğiİstanbul Üniversitesi

    Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ASUMAN EFE

Geri Dön