Günün belli saatlerinde performans ve akut egzersiz sonrası bazı kan parametrelerinin incelenmesi
Investigation of performance and certain blood parameters after acute exercise at different times of the day
- Tez No: 1014096
- Danışmanlar: PROF. DR. SÜREYYA YONCA SEZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Egzersiz, Exercise
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Munzur Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, günün belli saatlerinde yapılan egzersizlerin performans düzeyleri ile hormonal (testosteron, kortizol) ve biyokimyasal (kreatin kinaz, ast, alt, ldh, troponin) parametreler üzerindeki etkilerini ve bu etkilerin sirkadiyen ritim ile ilişkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın evrenini Tunceli ilinde yaşayan 20-25 yaş aralığında, sağlıklı erkek bireyler oluşturmuş ve aynı yaş aralığında, sağlıklı ve düzenli spor yapan 8 erkek futbolcu gönüllü oluşturmuştur. Çalışma, ön test-son test protokollü tek gruplu bir desen olarak tasarlanmıştır. Katılımcılara 96 saat arayla sabah (08:00-09:30) ve akşam (17:00-18:30) olmak üzere iki farklı zaman diliminde egzersiz protokolü uygulanmıştır. Egzersiz protokolü kapsamında dikey sıçrama, Yo-yo mekik testi performans ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Kan örnekleri, egzersiz öncesi, egzersiz hemen sonrası ve egzersizde iki saat sonra olmak üzere üç defa alınmıştır. Alınan kan örnekleri santrifüj edilerek serumları ayrılmış ve analiz edilene kadar -80°C'de saklanmıştır. Biyokimyasal parametreler oto analizörde Roche diagnostik kitleri kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 25.0 (IBM, USA) istatistik paket programı kullanılmış, tanımlayıcı istatistikler ortalama ± SS olarak verilmiştir. Normal dağılım gösteren verilerde t-Testi ve ANOVA uygulanmış, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmaya yaş ortalaması 24,88±0,35 yıl, boy ortalaması 178,38±4,60 cm ve vücut ağırlığı ortalaması 70,19±5,56 kg olan toplam 8 erkek katılımcı dahil edilmiştir. Performans parametreleri incelendiğinde, sabah ve akşam dikey sıçrama değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmazken (p>0,05), mekik koşusu performansında sabah ölçümlerinin akşam ölçümlerine göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Biyokimyasal parametrelerde testosteron, kortizol ve kreatin kinaz (CK) değerlerinde ölçüm zamanlarına bağlı olarak istatistiksel açıdan anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). AST değerlerinde de anlamlı değişim belirlenirken (p<0,05), ALT, LDH ve troponin değerlerinde anlamlı farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). Elde edilen bulgular, günün farklı saatlerinde uygulanan egzersizlerin performans ve bazı biyokimyasal parametreler üzerinde farklı etkiler oluşturabileceğini göstermektedir. Araştırma sonuçlarına göre dayanıklılık performansı sabah saatlerinde daha yüksek bulunurken, dikey sıçrama performansı sirkadiyen ritimden etkilenmemiştir. Ayrıca hormonal ve biyokimyasal parametrelerde günün saatine bağlı değişimler gözlenmiş, özellikle CK düzeylerinin akşam saatlerinde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bulgular, sirkadiyen ritmin performans ve metabolik yanıtlar üzerinde etkili olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to investigate the effects of exercise performed at different times of the day on performance levels and hormonal (testosterone, cortisol) and biochemical (creatine kinase, AST, ALT, LDH, troponin) parameters, as well as their relationship with circadian rhythm. The study population consisted of healthy male individuals aged 20–25 years living in Tunceli, Türkiye, and the sample included 8 healthy male football players who regularly participated in sports activities. The study was designed as a single-group pretest–posttest experimental model. Participants completed the exercise protocol at two different times of the day, morning (08:00–09:30) and evening (17:00–18:30), with a 96hour interval between sessions. The exercise protocol included vertical jump and Yo-Yo shuttle run performance tests. Blood samples were collected three times: before exercise, immediately after exercise, and two hours after exercise. Serum samples were separated by centrifugation and stored at −80°C until analysis. Biochemical parameters were analyzed using Roche diagnostic kits in an autoanalyzer. Data were analyzed using SPSS 25.0 (IBM, USA) and descriptive statistics were presented as mean ± SD. Independent t-test, paired samples t-test, and ANOVA were applied where appropriate, with the significance level set at p<0.05. The participants had a mean age of 24.88±0.35 years, mean height of 178.38±4.60 cm, and mean body weight of 70.19±5.56 kg. No statistically significant difference was found between morning and evening vertical jump performances (p>0.05), whereas Yo-Yo shuttle run performance was significantly higher in the morning compared to the evening (p<0.05). Significant differences were observed in testosterone, cortisol, creatine kinase (CK), and AST values depending on measurement time (p<0.05), while no significant differences were found in ALT, LDH, and troponin values (p>0.05). The findings indicate that exercise performed at different times of the day may produce varying effects on performance and certain biochemical parameters. Endurance performance was higher in the morning, whereas vertical jump performance was not affected by circadian rhythm. In addition, hormonal and biochemical parameters varied according to the time of day, with CK levels being particularly higher in the evening. These results suggest that circadian rhythm plays an important role in performance and metabolic responses.
Benzer Tezler
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
- Türkiye trafik düzeninde kazaların azaltılması açısından yeni trafik kanunu uygulaması ile ilgili sorunlar ve çözüm yolları
Başlık çevirisi yok
ERDAL UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
Yükleniyor...
- Çocuklarda kimyasal maddeler ve diğer nedenlerle zehirlenme sıklığı
Başlık çevirisi yok
BİRCAN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
Yükleniyor...
- Acenaphthene uygulaması ile tütün dihapladlerinin elde edilmesi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SERVET KEFİ
- Acil yardım ve tedavi hastanelerinin idari mali ve teknik yönden planlaması
Başlık çevirisi yok
SERVET OKUYUCU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...