Acil serviste invaziv mekanik ventilasyon uygulanan hastalarda ölü alan fraksiyonunun mortaliteyi öngörmedeki etkisi
The predictive value of dead space fraction for mortality in emergency department patients undergoing invasive mechanical ventilation
- Tez No: 1014152
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURTAZA KAYA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Ölü alan fraksiyonu, mekanik ventilasyon, acil servis, mortalite, kapnografi, Dead space fraction, mechanical ventilation, emergency department, mortality, capnography
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Ölü alan fraksiyonu (Vd/Vt), ventilasyon-perfüzyon uyumsuzluğunu yansıtan önemli bir fizyolojik parametre olup kritik hastalarda mortalite ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Ancak bu ilişkinin acil serviste invaziv mekanik ventilasyon uygulanan hastalarda entübasyon sonrası erken dönemdeki prognostik değeri yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışmada, acil serviste invaziv mekanik ventilasyon uygulanan hastalarda erken dönemde hesaplanan Vd/Vt oranının mortaliteyi öngörmedeki değeri değerlendirilmiştir. Yöntem: Bu çalışma, üçüncü basamak bir acil serviste invaziv mekanik ventilasyon uygulanan erişkin hastalarda gerçekleştirilen tek merkezli, prospektif, gözlemsel bir klinik araştırmadır. Entübasyon sonrası 10.dakikada arteriyel kan gazı ve eş zamanlı kapnografi ölçümleri kullanılarak ölü alan fraksiyonu hesaplanmıştır. Çalışmaya 101 hasta dahil edilmiştir. Hastalar 7 günlük ve 30 günlük mortalite açısından değerlendirilmiş ve klinik, hemodinamik ve solunumsal parametreler ile mortalite arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. Bulgular: Ölen hasta grubunda Vd/Vt değerlerinin hem 7 günlük hem de 30 günlük mortalite açısından sağ kalanlara göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0.001). Yedi günlük mortalite analizinde Vd/Vt medyanı ölen hasta grubunda 0.470 (IQR: 0.252), sağ kalanlarda 0.310 (IQR: 0.170) iken; 30 günlük mortalite açısından bu değerler sırasıyla 0.450 (IQR: 0.260) ve 0.275 (IQR: 0.170) olarak bulunmuştur. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde Vd/Vt'nin özellikle 7 günlük mortalite için bağımsız bir prognostik belirteç olduğu gösterilmiş ve Vd/Vt'deki her 0.1 birimlik artışın mortalite riskini yaklaşık iki kat artırdığı saptanmıştır (OR=2.05; %95 GA: 1.434–2.928; p=0.001). Ayrıca düşük end-tidal karbondioksit EtCO₂ ve ortalama arter basıncı (OAB) değerlerinin mortalite ile ilişkili olduğu, laktat, yaş ve Charlson komorbidite indeksinin (CCI) ise çok değişkenli analizde bağımsız belirteç olmadığı belirlenmiştir. Sonuç: Acil serviste entübasyon sonrası erken dönemde hesaplanan ölü alan fraksiyonu, mortaliteyi öngörmede güçlü ve bağımsız bir belirteçtir. Bu parametrenin erken dönemde değerlendirilmesi, yüksek riskli hastaların tanımlanmasına katkı sağlayabilir ve klinik karar süreçlerinde kullanılabilecek pratik bir parametre olabileceğini düşünüyoruz.
Özet (Çeviri)
Introduction: Dead space fraction (Vd/Vt) is an important physiological parameter reflecting ventilation–perfusion mismatch and has been associated with mortality in critically ill patients. However, its prognostic value in the early post-intubation period in emergency department patients receiving invasive mechanical ventilation has not been sufficiently investigated. This study aimed to evaluate the predictive value of early Vd/Vt measurements for mortality in this patient population. Methods: This was a single-center, prospective, observational clinical study conducted in a tertiary emergency department including adult patients receiving invasive mechanical ventilation. Dead space fraction was calculated using arterial blood gas analysis and simultaneous capnography measurements obtained in the early post-intubation period. 101 patients were included in the study. Patients were evaluated for 7-day and 30-day mortality, and the associations between clinical, hemodynamic, and respiratory parameters and mortality were analyzed. Results: Vd/Vt values were significantly higher in non-survivors compared to survivors for both 7-day and 30-day mortality (p=0.001). For 7-day mortality, the median Vd/Vt was 0.470 (IQR: 0.252) in non-survivors and 0.310 (IQR:0.170) in survivors. For 30-day mortality, these values were 0.450 (IQR:0.260) and 0.275 (IQR: 0.170), respectively. In multivariate logistic regression analysis, Vd/Vt was identified as an independent predictor of 7-day mortality, with each 0.1 increase associated with approximately a twofold increase in mortality risk (OR=2.05; 95% CI: 1.434–2.928; p=0.001). Low EtCO₂ and mean arterial pressure were also associated with mortality, whereas lactate, age, and Charlson Comorbidity Index were not independent predictors. Conclusion: Early measurement of dead space fraction in mechanically ventilated patients in the emergency department is a strong and independent predictor of mortality. Incorporating this parameter into early clinical assessment may improve risk stratification and guide clinical decision-making.
Benzer Tezler
- Akut hiperkarbik solunum yetmezliği hastalarında, yüksek akımlı nazal oksijen ve noninvaziv mekanik ventilasyon tedavisinin kısa ve orta dönem mortalite üzerine etkisinin karşılaştırılması: Prospektif gözlemsel çalışma
Acute hypercarbia respiratory failure in patients with high flow nasal and non-invasive mechanical ventilation oxygen therapy comparison of the effects of short- and medium-term mortality: A prospective observational studies
BURCU YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İlk ve Acil YardımSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERKAN EMRE EROĞLU
UZMAN SERDAR ÖZDEMİR
- Kardiyak hastalığı olan gebelerde sezaryende uygulanan anestezi yöntemlerinin retrospektif değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ÖZLEM İLHAN YILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Anestezi ve ReanimasyonEge ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VİCDAN FIRAT
- Acil serviste invaziv mekanik ventilasyon uygulanan hastalarda mekanik ventilatöre bağlı komplikasyonların değerlendirilmesi
Evaluation of mechanical ventilator-related complications in patients receiving invasive mechanical ventilation in the emergency department
İBRAHİM ATASOY
- Acil serviste non-invaziv mekanik ventilasyon uygulanan hastalarda elastans ve kompliyans değerlerinin entübasyon ve mortaliteyi öngörme başarısının değerlendirilmesi
Evaluation of the abilitiy of elastance and compliance values to predict intubation and mortality in patients undergoing non-invasive mechanical ventilation in the emergency department
ÇAĞRI HANEDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Acil Tıpİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN ACAR
- Acil serviste akut kardiyojenik pulmoner ödem tanısı alan hastalarda non-invaziv mekanik ventilasyon başarısını etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of factors affecting the success of non invasive ventilation in acute cardiogeni̇c pulmonary edema in the emergency department
ÖZGE AKDEMİR URGANCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Acil TıpEge ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF ALİ ALTUNCI