Geri Dön

Sporcularda psikolojik yeterlik ve profesyonelizm arasındaki ilişki: Sporda tutku, adanma ve sporcu kimliğinin aracı rolü

The relationship between psychological effi̇cacy and professionalism among athletes: The mediating role of passion, commitment, and athlete identity in sport

  1. Tez No: 1014514
  2. Yazar: BARIŞ MERGAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET KARGÜN, DOÇ. DR. SİNAN UĞRAŞ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Spor, Sports
  6. Anahtar Kelimeler: Adanmışlık, Profesyonelizm, Psikolojik Yeterlik, Sporcu Kimliği, Sporda Tutku, Spor psikolojisi, Dedication, Professionalism, Psychological Efficacy, Athlete Identity, Passion for Sports, Sport psychology
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez çalışması sporcularda psikolojik yeterlik ve profesyonelizm arasındaki ilişkiyi ve sporda tutku, adanma ve sporcu kimliğinin aracılık etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma nicel araştırma yöntemleri arasında yer alan korelasyonel araştırma modeli benimsenerek dizayn edilmiştir. Araştırma kapsamında ulaşılması gereken minimum katılımcı sayısını belirlemek için G*Power programından faydalanılmıştır. Çalışmanın araştırma grubunu %58.8' i erkek (361) ve %41.2'si kadın (253) olmak üzere toplam 614 sporcu oluşturmuştur. Sporcuların %55'i takım sporlarında (338) yer aldıklarını belirtirken, %45'i ise bireysel sporlarda (276) yer aldıklarını belirtmişlerdir. Çalışmada veri toplama aracı olarak Sporcu Kimliği, Sporda Tutku, Sporcular için Profesyonelizm Ölçeği, Spora Bağlılık Ölçeği'nin Adanma alt boyutu ve Sporcu Öz Yeterlik Ölçeği'nin Psikolojik Yeterlik alt boyutu kullanılmıştır. Çalışma kapsamında elde edilen verilere uygulanan istatistiki işlemler için JASP 0.19.00 paket programından faydalanılmıştır. Mevcut araştırma kapsamında psikolojik yeterlik bağımsız, profesyonelizm bağımlı, sporda tutku, sporcu kimliği ve adanmışlık değişkenleri ise aracı değişkenler olarak kullanılmıştır. İstatistiksel işlemler için öncelikle verilerin normallik dağılımı kontrol edilmiş, ardından ölçüm araçları arasındaki korelasyonel ilişkilere bakılmış, daha sonra ölçüm modeli doğrulanarak doğrudan, dolaylı ve toplam etki sonuçları analiz edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular incelendiğinde psikolojik yeterlik ile profesyonelizm arasındaki ilişkide sporda tutkunun aracı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir (β=0.276, z=9.670, p<0.001, GA [0.205-0.355]). Psikolojik yeterlik ile profesyonelizm arasındaki ilişkide sporcu kimliğinin aracı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir (β=0.148, z=7.413, p<.001, GA [0.100-0.212]). Son olarak, psikolojik yeterlik ile profesyonelizm arasındaki ilişkide adanmışlığın aracı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir (β=0.118, z=4.807, p<.001, GA [0.057-0.196]). Sonuç olarak, psikolojik yeterliğin profesyonelizm ile ilişkisinde sporcu kimliğinin, sporda tutkunun ve adanmışlığın önemli bir aracı rolünün olduğu tespit edilmiştir.

Özet (Çeviri)

This thesis aims to examine the relationship between psychological efficacy and professionalism among athletes, as well as the mediating effects of passion, dedication, and athlete identity in sports. The study was designed using a correlational research model, which is one of the quantitative research methods. The G*Power program was used to determine the minimum number of participants required for the study. The study group consisted of a total of 614 athletes, 58.8% of whom were male (361) and 41.2% female (253). While 55% of the athletes indicated they participated in team sports (338), 45% stated they participated in individual sports (276). The study utilized the Athlete Identity Scale, the Passion for Sport Scale, the Professionalism Scale for Athletes, the Dedication subscale of the Sport Commitment Scale, and the Psychological Efficacy subscale of the Athlete Self-Efficacy Scale as data collection instruments. The JASP 0.19.00 software package was used to perform the statistical analyses on the data obtained in the study. In this study, psychological efficacy was treated as the independent variable, professionalism as the dependent variable, and passion for sport, athlete identity, and dedication as mediating variables. For the statistical analyses, the normality of the data distribution was first checked, followed by an examination of the correlational relationships among the measurement tools. Subsequently, the measurement model was validated, and the results of direct, indirect, and total effects were analyzed. Upon examining the findings of the study, it was determined that passion for sports has a mediating effect on the relationship between psychological efficacy and professionalism (β=0.276, z=9.670, p<0.001, CI [0.205-0.355]). It was found that athlete identity acts as a mediating factor in the relationship between psychological efficacy and professionalism (β=0.148, z=7.413, p<.001, CI [0.100-0.212]). Finally, it was found that dedication mediates the relationship between psychological efficacy and professionalism (β=0.118, z=4.807, p<.001, CI [0.057-0.196]). In conclusion, it was found that athlete identity, passion for sports, and dedication play significant mediating roles in the relationship between psychological efficacy and professionalism.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    942855

    Antrenörlerin pedagojik yeterlikleri ve öğretim yöntemleri ile genç sporcuların psikolojik becerileri ve antrenör- sporcu ilişkisi arasındaki örüntülerin incelenmesi

    Investigation of the relationships between pedagogical compentencies and teaching methods of coaches and psychological skills of young athletes and coach- athlete relationship

    RAMAZAN GÖKHAN ŞEŞEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikolojiHacettepe Üniversitesi

    Spor ve Egzersiz Psikolojisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ARİFE BERNA AYTAÇ

  2. Tez No

    374819

    Sakatlık sırasında ve tedavi sonrasında sporculardaki psikolojik değişiklikler

    Psychological changes in athletes during injury and after treatment

    ZEYNEP AYDOĞAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    PsikolojiAnkara Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. PERİCAN BAYAR KORUÇ

  3. Tez No

    1019917

    Ergen Sporcularda Algılanan Ebeveyn Tutumunun Spora Bağlılığı Yordamasında Temel Psikolojik İhtiyaçların Aracı Rolü

    The Mediating Role of Basic Psychological Needs in the Prediction of Perceived Parental Attitude to Sport Commitment in Adolescent Athletes

    HALİS EGEMEN MERDAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikolojiHacettepe Üniversitesi

    Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EMİNE ÇAĞLAR

  4. Tez No

    1005198

    Savunma sporu ile uğraşan sporcuların atletik zihinsel enerji ve öz yeterlilik düzeylerinin incelenmesi

    Investigation of the athletic, mental energy and self-sufficiency levels of athletes engaged in defense sports

    KAAN MERT ÜÇOK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    SporYalova Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BURÇAK KESKİN

  5. Tez No

    471280

    Sporcularda zihinsel dayanıklılık ve öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Determination of relation between the mental toughness and of the self-efficacy levels of athletes

    AYDINER BİRSİN YILDIZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    SporYıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BAKİ YILMAZ

Geri Dön