Geri Dön

İmmünsüpresif tedavi alan hastalarda hepatit B proflaksisinin klinik etkinlik ve güvenirliliğinin retrospektif değerlendirilmesi

Retrospective evaluation of the clinical efficacy and safety of hepatitis B prophylaxis in patients receiving immunosuppressive treatment

PDF İndir

  1. Tez No: 1014515
  2. Yazar: GÜLTER ÖNCÜ KURUTAŞ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. GÜRDAL YILMAZ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Infectious Diseases and Clinical Microbiology
  6. Anahtar Kelimeler: Hepatit B proflaksisi, hepatit B reaktivasyonu, immünsüpresif tedavi, tenofovir alafenamid, tenofovir disoproksil fumarat, entekavir, hepatitis B prophylaxis, hepatitis B reactivation, immunosuppressive therapy, tenofovir alafenamide, tenofovir disoproxil fumarate, entecavir
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Enfeksiyon ve Klinik Mikrobiyoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET Amaç: İmmünsüpresif tedavi seçeneklerinin çeşitlenmesi ve kullanım sıklığının artması, HBV reaktivasyonunun önlenmesini giderek daha önemli bir klinik sorun haline getirmiştir. Bu çalışmanın amacı, HBV reaktivasyonunu önlemek amacıyla kullanılan profilaktik antiviral ilaçlara ilişkin klinik sonuçları değerlendirmektir. Bu doğrultuda, TDF, TAF ve ETV ile uygulanan antiviral profilaksinin klinik etkinlik ve güvenirliliğinin karşılaştırılması, reaktivasyon gelişen hastaların özelliklerinin ortaya konulması ve reaktivasyon ile ilişkili risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma 2018-2023 yılları arasında immünsüpresif tedavi nedeniyle hepatit B profilaksisi alan ve almayan hastalarda gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 18 yaş ve üzeri, HBsAg ve/veya anti-HBc total pozitif, immünsüpresif tedavi alan hastalalar dahil edilmiştir. Hastalar demografik özellikler, altta yatan hastalıklar, immünsüpresif tedavi türü, antiviral profilaksi özellikleri, laboratuvar parametreleri ve klinik sonuçlar açısından değerlendirilmiştir. İmmünsüpresif tedavi endikasyonlarına göre beş gruba, kullanılan immünsüpresif ilaçlara göre dokuz gruba ayrılmıştır; HBV reaktivasyon riski 2015 AGA, 2021 APASL ve ayrıca 2025 güncel EASL ve AGA kılavuzlarına göre sınıflandırılmıştır. HBV reaktivasyon tanımlaması 2025 EASL kılavuzu önerilerine göre yapılmıştır. Verilerin analizinde tanı grupları arasında karşılaştırmalı istatistiksel analizler yapılmış, HBV reaktivasyonu için risk faktörleri değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplam 364 hasta dahil edildi; bunların 306'sı antiviral profilaksi almış olup, 58 hasta profilaksi almamıştı. Hastaların ortalama yaşı 57.9±12.3 yıl olup %62,9'u erkek idi. En sık immünsüpresif tedavi endikasyonları hematolojik malignite (%46.2), solid organ malignitesi (%27.5) ve otoinflamatuar/otoimmün hastalıklardı (%23.4). AGA 2015/APASL 2021 kılavuzuna göre hastaların %29.9'u yüksek, %47'si orta, %17.6'sı düşük ve %5.5'i belirsiz risk grubunda yer alırken; EASL 2025 kılavuzuna göre yüksek risk oranı %56.9'a yükseldi. Profilaksi alan hastalarda en sık kullanılan antiviral ilaç ETV (%45.3) olup, bunu TDF (%29.4) ve TAF (%25.3) izledi. Profilaksi süresi medyan 16 ay bulundu. Profilaksi alan hastaların %38.6'sında renal yan etki gelişmiş olup, bu oran antiviral ilaçlar arasında benzer bulundu. Profilaksi alan 306 hastada HBV reaktivasyon oranı %4.2 (n=13) olarak saptandı; bu oran TDF grubunda %6.6, ETV grubunda %2.9 ve TAF grubunda %4 idi. Reaktivasyon nedenleri incelendiğinde olguların %46.2'sinde düzensiz ilaç kullanımı, %30.7'sinde ilacın kesilmesi ve %7.7'sinde yanlış doz kullanımı saptandı. Proflaksi almayan grupta reaktivasyon oranı %1.7 (n=1) olarak saptandı. Reaktivasyon gelişen hastalarda HBsAg ters serokonversiyonu 1 hastada, ALT'de normal üst sınırın 3 katından fazla artış 1 hastada ve HBV DNA'da ≥1 log10 artış 12 hastada görüldü. Başlangıç HBV DNA pozitifliği olan hastalarda reaktivasyon oranı %13.6 iken HBV DNA negatif olanlarda %2.6; HBsAg pozitif hastalarda %12.7 iken HBsAg negatif hastalarda %1.3; anti-HBs pozitif hastalarda %0,6 iken negatif hastalarda %9.2 olarak saptandı. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde yalnızca anti-HBs negatifliğinin HBV reaktivasyonu için bağımsız risk faktörü olduğu ve reaktivasyon riskini 10 kat arttırdığı saptandı. Sonuç: Bu çalışma, immünsüpresif tedavi alan hastalarda HBV reaktivasyonunun önlenmesinde tedavi öncesi risk değerlendirmesi, uygun antiviral profilaksi seçimi, tedaviye uyumun sağlanması ve izlem süreçlerinin dikkatle yönetilmesinin önemini vurgulamaktadır. Bulgularımız, yalnızca virolojik risk faktörlerinin değil, hasta uyumu ve profilaksi süresine ilişkin uygulamaların da klinik sonuçlar üzerinde belirleyici olduğunu ortaya koymuştur. Antiviral tedaviye bağlı renal yan etkiler tüm antiviral gruplarda benzer oranlarda izlenmiş, lipit parametreleri açısından da belirgin bir olumsuz farklılık saptanmamıştır. Bununla birlikte, komorbiditeleri ve eşlik eden ilaç kullanımları bulunan hastalarda renal ve metabolik parametrelerin düzenli izlenmesi gerekliliği devam etmektedir. Güncel kılavuzların klinik pratiğe entegrasyonu ile daha fazla hastanın doğru risk kategorisinde değerlendirilmesi mümkün olabilecektir. Bu bulguların, HBV reaktivasyonuna yönelik koruyucu stratejilerin geliştirilmesine ve ülkemizdeki epidemiyolojik verilerin güçlendirilmesine katkı sağlaması beklenmektedir.

Özet (Çeviri)

SUMMARY Objective: The increasing diversity of immunosuppressive treatment options and their growing frequency of use have rendered the prevention of HBV reactivation an increasingly important clinical challenge. This study aimed to evaluate the clinical outcomes associated with prophylactic antiviral agents used to prevent HB activation. Accordingly, the objectives were to compare the efficacy and safety of antiviral prophylaxis with TDF, TAF, and ETV, to characterize patients who developed reactivation, and to identify risk factors associated with reactivation. Materials and Methods: This study was conducted in patients who did and did not receive hepatitis B prophylaxis in the setting of immunosuppressive therapy between 2018 and 2023. Patients aged 18 years and older who were HBsAg and/or total anti-HBc positive and were receiving immunosuppressive therapy were included. The patients were evaluated in terms of demographic characteristics, underlying diseases, type of immunosuppressive therapy, characteristics of antiviral prophylaxis, laboratory parameters, and clinical outcomes. They were categorized into five groups according to the indication for immunosuppressive therapy and into nine groups according to the immunosuppressive agents used. The risk of HBV reactivation was classified according to the 2015 AGA, 2021 APASL, and the updated 2025 EASL and AGA guidelines. HBV reactivation was defined in accordance with the recommendations of the 2025 EASL guideline. Comparative statistical analyses were performed among diagnostic groups, and risk factors for HBV reactivation were evaluated. Results: A total of 364 patients were included in the study; of these, 306 received antiviral prophylaxis, whereas 58 did not. The mean age of the cohort was 57.9 ± 12.3 years, and 62.9% were male. The most common indications for immunosuppressive therapy were hematologic malignancy (46.2%), solid organ malignancy (27.5%), and autoinflammatory/autoimmune diseases (23.4%). According to the AGA 2015/APASL 2021 guidelines, 29.9% of patients were classified as high risk, 47.0% as moderate risk, 17.6% as low risk, and 5.5% as having indeterminate risk; according to the EASL 2025 guideline, the proportion of patients classified as high risk increased to 56.9%. Among patients receiving prophylaxis, the most commonly used antiviral agent was ETV (45.3%), followed by TDF (29.4%) and TAF (25.3%). The median duration of prophylaxis was 16 months. Renal adverse events occurred in 38.6% of patients receiving prophylaxis, with similar rates across antiviral agents. Among the 306 patients who received prophylaxis, the HBV reactivation rate was 4.2% (n=13); the corresponding rates were 6.6% in the TDF group, 2.9% in the ETV group, and 4.0% in the TAF group. Analysis of the causes of reactivation showed that 46.2% of cases were associated with irregular medication use, 30.7% with treatment discontinuation, and 7.7% with incorrect dosing. In the group that did not receive prophylaxis, the reactivation rate was 1.7% (n=1). Among patients who developed reactivation, HBsAg reverse seroconversion was observed in 1 patient, an ALT increase of more than three times the upper limit of normal in 1 patient, and an increase in HBV DNA of ≥1 log10 in 12 patients. The reactivation rate was 11.6% in patients with positive baseline HBV DNA versus 2.6% in those with negative baseline HBV DNA; 12.7% in HBsAg-positive patients versus 1.3% in HBsAg-negative patients; and 0.6% in anti-HBs-positive patients versus 9.2% in anti-HBs-negative patients. In multivariable logistic regression analysis, only anti-HBs negativity was identified as an independent risk factor for HBV reactivation, increasing the risk approximately tenfold. Conclusion: This study highlights the importance of pretreatment risk assessment, appropriate selection of antiviral prophylaxis, ensuring treatment adherence, and careful management of follow-up processes in the prevention of HBV reactivation in patients receiving immunosuppressive therapy. Our findings demonstrate that not only virological risk factors, but also patient adherence and practices related to the duration of prophylaxis, play a decisive role in clinical outcomes. Renal adverse effects associated with antiviral therapy were observed at similar rates across all antiviral groups, and no marked unfavorable difference was detected in lipid parameters. Nevertheless, regular monitoring of renal and metabolic parameters remains necessary, particularly in patients with comorbidities and concomitant medication use. The integration of updated guidelines into clinical practice may enable a greater number of patients to be assessed within the appropriate risk category. These findings are expected to contribute to the development of preventive strategies for HBV reactivation and to strengthen epidemiological data in our country.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    474572

    İmmünsupresif tedavi alan hastalarda hepatit-b profilaksi sonuçları

    In immune-suppressed therapy hepatitis-b profilaxis results

    HATİCE ZEYNEP ATLI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    GastroenterolojiGazi Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET İBİŞ

  2. Tez No

    979667

    Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesinde immünsüpresif tedavi, biyolojik ajan ve kemoterapi alan hastalarda hepatit B tarama oranları ve tedavinin anti HBs titresi veya HBs Ag reaktivasyonu üzerine olan etkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of hepatitis B screening rates and the impact of immunosuppressive therapy, biological agents, and chemotherapy on anti HBs titers or HBsAg reactivation in patients treated at Atatürk University Research Hospital

    KÜBRA NAKTİYOK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    GastroenterolojiAtatürk Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖMER YILMAZ

  3. Tez No

    588221

    İmmunsupresif ilaç tedavisi alan hastalarda Hepatit B reaktivasyonu ve antiviral tedavinin etkinliği

    Hepatitis B reactivation and efficacy of antiviral therapy in patients receivingimmunosuppressive drug therapy

    ÖZLEM DOĞRU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    GastroenterolojiHatay Mustafa Kemal Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÜMİT BİLGE DOĞAN

  4. Tez No

    758116

    İmmünsupresif ilaç tedavisi alan hastalarda hepatit B reaktivasyonu ve antiviral tedavinin etkinliğinin değerlendirilmesi

    In patients receiving immunosuppressive drug therapy hepatitis b reactivation and evaluation of the effectiveness of antiviral therapy

    MERYEM BALCI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FUNDA ŞİMŞEK

  5. Tez No

    1014090

    İmmunsupresif tedavi alan ve HBsAg (+) veya anti-HBc IgG(+) olan hastalarda profilaktik verilen antiviral tedavi etkinliklerinin retrospektif değerlendirilmesi

    Retrospective evaluation of the effectiveness of prophylactic antiviral treatment in patients receiving immunosuppressive therapy and who are HBsAg (+) or anti-HBc IgG(+)

    AZAT EKİNCİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    İç HastalıklarıDicle Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NAZIM EKİN

Geri Dön