Şizofreni hastalarında kil terapisinin, işlevsel iyileşme ile bireysel ve sosyal performansa etkisi
The effect of clay therapy on functional remission and personal and social performance in patients with schizophrenia
- Tez No: 1014695
- Danışmanlar: PROF. DR. BİRGÜL ÖZKAN, DOÇ. DR. KADER SEMRA KARATAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Psikiyatri, Nursing, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, şizofreni tanılı bireylerde farmakolojik tedavini yanında kil terapisinin; işlevsel iyileşmeleri ile bireysel ve sosyal performansları üzerine etkisini incelemek amacı ile ön test, son test ve izlemin yapıldığı randomize kontrollü bir çalışmadır. Araştırma, Kütahya Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'ne üye, şizofreni tanısı olan, araştırma kriterlerine uyan 17 katılımcı (9 deney, 8 kontrol) ile Ekim 2025- Şubat 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılanlar, tam randomizasyon yöntemi ile deney ve kontrol gruplarına ayrılmışlardır. Araştırmaya dahil olan şizofreni tanılı bireylere ön testte“Kişisel Bilgi Formu”,“Şizofreni Hastalarında İşlevsel İyileşme Ölçeği”ve“Bireysel ve Sosyal Performans Ölçeği”doldurulmuştur. Deney grubuna 8 seans kil terapisi uygulanmıştır. Sonrasında son test ve izlem verileri her iki gruptan ölçeklerle toplanarak, analizleri yapılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin istatistiksel analizinde SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız gruplar t-testi uygulanmış; zaman içindeki değişimin incelenmesinde tekrarlı ölçümler varyans analizi (Repeated Measures ANOVA) kullanılmıştır. Anlamlı farklılıkların belirlenmesinde Bonferroni düzeltmeli çoklu karşılaştırmalar yapılmıştır. Kil terapi seansları öncesinde deney ve kontrol grupları arasında ön test ölçümlerinin tamamında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Gerçekleştirilen kil terapi seansları sonrasında deney ve kontrol grupları karşılaştırıldığında; işlevsel iyileşme ölçeği ve bireysel ve sosyal performans ölçeği ön test, son test ve izlem total puanları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0,001). Deney grubunun işlevsel iyileşme ölçeği ön test puan ortalaması 41,56±4,90, iken son testte 61,78±5,36, izlem ölçümünde ise 68,56±5,08'e yükselmiştir. Deney grubunun bireysel ve sosyal performans ölçeği ön test puan ortalaması 65,56±4,85 iken son test ölçümünde 74,33±2,18, izlem ölçümünde 78,33±2,18'e yükselmiştir. Kil terapisinin şizofreni tanılı bireylerde işlevsel iyileşme ile bireysel ve sosyal performans açısından olumlu etkileri olduğu görülmüştür. Bu sebepten, kil terapi uygulamalarına Toplum Ruh Sağlığı Merkezi gibi merkezlerde şizofreni tanılı bireylerin ihtiyaçları doğrultusunda öncelik verilmesi ve kil terapisinin şizofreni tedavisine eklenerek bireylerin psikososyal yönden desteklenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study is a randomised controlled trial involving pre-test, post-test and follow-up assessments, designed to investigate the effect of clay therapy, in addition to pharmacological treatment, on functional recovery and individual and social performance in individuals diagnosed with schizophrenia. The study was conducted between October 2025 and February 2026 with 17 participants (9 in the experimental group, 8 in the control group) who were members of the Kütahya Community Mental Health Centre, had a diagnosis of schizophrenia, and met the study criteria. Participants were assigned to the experimental and control groups using a randomisation method. The individuals with a diagnosis of schizophrenia included in the study completed the“Personal Information Form”, the“Functional Recovery Scale for Schizophrenia Patients”and the“Individual and Social Performance Scale”during the pre-test. The experimental group received 8 sessions of clay therapy. Subsequently, post-test and follow-up data were collected from both groups using the scales, and analyses were conducted. The SPSS 22 software package was used for the statistical analysis of the data obtained in the study. An independent samples t-test was applied for comparisons between groups; repeated measures analysis of variance (ANOVA) was used to examine changes over time. Bonferroni-corrected multiple comparisons were performed to identify significant differences. No statistically significant differences were found between the experimental and control groups in any of the pre-test measurements prior to the clay therapy sessions. When the experimental and control groups were compared following the clay therapy sessions, significant differences were found in the total scores of the functional improvement scale and the individual and social performance scale for the pre-test, post-test and follow-up (p<0.001). The experimental group's mean pre-test score on the functional improvement scale was 41.56 ± 4.90, rising to 61.78 ± 5.36 in the post-test and 68.56 ± 5.08 in the follow-up measurement. The mean pre-test score for the individual and social performance scale in the experimental group was 65.56 ± 4.85, rising to 74.33 ± 2.18 in the post-test and 78.33 ± 2.18 in the follow-up measurement. Clay therapy has been found to have positive effects on functional recovery and individual and social performance in individuals diagnosed with schizophrenia. For this reason, it is recommended that priority be given to clay therapy programmes at centres such as Community Mental Health Centres, in line with the needs of individuals diagnosed with schizophrenia, and that clay therapy be incorporated into the treatment of schizophrenia to provide psychosocial support to these individuals.
Benzer Tezler
- Şizofreni hastalarında bakım verenin duygu dışavurum düzeyi ile şizofreni hastalarının düşünce bozukluğu düzeyi arasındaki ilişki
The relationship between the level of expression of emotions of the caregivers in patients with schizophrenia and the level of thought disorder in patients with schizophrenia
DİLŞAH GENÇASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiSinir Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KÖKSAL ALPTEKİN
- Şizofreni ve maddeye bağlı psikotik bozukluk tanılı hastaların zihin kuramı açısından karşılaştırılmalı incelenmesi
Comparative investigation of patients with schizophrenia and substance-related psychotic disorder in TERS of theory of mind
NEDİM UÇAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Psikiyatriİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYBALA SARIÇİÇEK AYDOĞAN
- Klozapin monoterapisi ile diğer atipik antipsikotikleri kombine kullanan şizofreni tanısıyla takipli hastaların psikotik bulgular, depresyon, intihar davranışları düşünceleri, agresyon ve ilaç yan etkisi açısından karşılaştırılması
Comparison of psycotic symptoms, depression, suicidal ideation/behaviours, aggresion and side effects between schizophrenia patients using clozapine monotherapy and schizophrenia patients using combination of other atypical antipsychotics
ÖZGÜR ÖNDER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
PsikiyatriSağlık BakanlığıPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLİZ ÖZGEN
DR. NEŞE ÜSTÜN GÜVENEROĞLU
- Şizofrenide onlıne üst biliş eğitimin etkisi
The effect of online meta cognition education in schizophrenia
SİMAY ERİNÇ KURULTAYOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiDokuz Eylül ÜniversitesiSinir Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KÖKSAL ALPTEKİN
- Şizofrenide hücresel immün sistem üzerine bir çalışma
A study on the cellular immune system in schizophrenia
SEDA ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. HÜSEYİN ÖZSAN