Geri Dön

Kanser hastalarının bakım verenlerinde psikiyatrik bozukluklar, bakım verme yükü ve psikolojik sağlamlığın incelenmesi

Assessment of psychiatric disorders, caregiver burden and psychological resilience in caregivers of cancer patients

PDF İndir

  1. Tez No: 1014694
  2. Yazar: EMİRHAN NAS
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ IRMAK POLAT, DOÇ. DR. DİLEK ANUK
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Halk Sağlığı, Onkoloji, Psikiyatri, Public Health, Oncology, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

AMAÇ: Kanser sadece hastalar değil, bakım veren bireyler üzerinde de ağır psikolojik yük oluşturan kronik bir hastalıktır. Kanser bakım verenlerinde psikiyatrik tanı varlığı ile bu bireylerin psikolojik sağlamlık düzeyleri ve bakım verme yükü ile ilişkili dinamikler literatürde yeterince derinlemesine incelenmemiştir. Bu araştırmanın amacı, kanser hastalarının bakım verenlerinde görülen psikiyatrik bozukluklar, bakım verme yükü ve psikolojik sağlamlık düzeylerini değerlendirmek ve bu alanlar arasındaki ilişkileri ortaya koymak, ilişkili risk fatörlerini belirleyebilmektir. YÖNTEM: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte bu çalışmaya İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı, Hematoloji Bilim Dalı ve İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü'nde tedavi gören kanser hastalarının birincil bakım verenlerinden gönüllülük esasına göre seçilen 70 bakım veren ve onların bakım verdikleri 70 hasta (Toplam 140 katılımcı) dahil edilmiştir. Örneklem büyüklüğü, orta düzey korelasyonu tespit edecek güçte olacak şekilde istatistiksel güç analiziyle planlanmıştır. Bakım verenlere sosyodemografik bilgi formu, Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği uygulanmış; SCID-5 ile psikiyatrik tanı değerlendirmesi yapılmıştır. Hastalara sosyodemografik bilgi formu, Beck Depresyon Ölçeği ve Algılanan Stres Ölçeği formu uygulanmıştır. Veriler Google Colab ortamında Python programlama diliyle analiz edilmiş ve non-parametrik testler, ki-kare/Fisher'ın Kesin Testi, lojistik ve lineer regresyon kullanılmıştır. Lojistik regresyon modeli Firth cezalı regresyon ve bootstrap 1000 ile doğrulanmıştır. Çalışma için İstanbul Tıp Fakültesi Etik Kurulu'ndan E-29624016-050.99-2274516 sayılı ve 28.11.2023 tarihli onay alınmıştır. BULGULAR: Bakım verenlerin %27.1'inde (n=19) SCID-5 ile psikiyatrik tanı saptanmıştır (major depresyon, anksiyete ve uyum bozuklukları baskın). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde bağımsız risk faktörleri çalışmama durumu (işsizlik/bakım nedeniyle çalışamama; OR=13.21, p=0.023), kadın cinsiyet (OR=16.01, p=0.049) ve bakım yükü skoru (OR=1.19, p=0.001) olarak belirlenmiştir. Bakım yükü ve psikolojik sağlamlık arasında negatif korelasyon (r=–0.423, p<0.001) bulunmuştur. Hastanın algıladığı stres ile bakım verenin bakım yükü arasında pozitif korelasyon bulunmuştur (r=0.497, p<0.001). Tanı alan bakım verenlerin hastaları bakım kalitesini daha olumsuz algılamıştır (p≤0.012). 2 SONUÇ: Kanser bakım verenleri, yüksek psikiyatrik risk taşımalarına rağmen sistem içinde“görünmez hastalar”olarak kalmaktadır. Çalışmamızda kanser bakım verenlerinde psikiyatrik bozukluklar öncelikle sosyoekonomik dezavantaj, yüksek bakım yükü ve kadın cinsiyet ile ilişki bulunmuştur. Klinik pratikte sadece hastaya değil, bakım verene yönelik sosyoekonomik tarama, psikoeğitim ve dayanıklılık odaklı multidisipliner müdahalelerin entegre edilmesi önemli görünmektedir.

Özet (Çeviri)

OBJECTIVE: Cancer is a chronic disease that imposes a heavy psychological burden not only on patients but also on their caregivers. The presence of psychiatric diagnoses in cancer caregivers, along with the dynamics related to their psychological resilience levels and caregiver burden, has not been sufficiently investigated in depth in the literature. The aim of this study is to evaluate psychiatric disorders, caregiver burden, and psychological resilience levels in caregivers of cancer patients, to reveal the relationships among these areas, and to identify associated risk factors. METHODS: This descriptive and cross-sectional study included 70 caregivers and their 70 cancer patients (total 140 participants) who were receiving treatment at the Department of Psychiatry, Department of Hematology and Institute of Oncology of Istanbul University Istanbul Faculty of Medicine, selected on a voluntary basis. The sample size was planned to have sufficient power to detect medium-level correlations based on statistical power analysis. Caregivers were administered a sociodemographic form, Zarit Burden Interview, and Brief Resilience Scale; psychiatric diagnosis was assessed using SCID-5 according to DSM-5 criteria. Patients were administered a sociodemographic form, Beck Depression Inventory and Perceived Stress Scale. Data were analyzed using Python programming language in the Google Colab environment; non-parametric tests, chi-square/Fisher's Exact Test, logistic and linear regression models were used. The logistic regression model was validated with Firth's penalized logistic regression and 1000 bootstrap replications. The study was conducted with approval from the Istanbul Faculty of Medicine Ethics Committee (approval number 2274525, dated 30.11.2023). RESULTS: Psychiatric diagnosis was identified in 27.1% (n=19) of caregivers using the SCID-5 (predominantly major depression, anxiety, and adjustment disorders). In multivariate logistic regression analysis, independent risk factors were non-employment status (unemployment or inability to work due to caregiving; OR=13.21, p=0.023), female gender (OR=16.01, p=0.049), and caregiver burden score (OR=1.19, p=0.001). A negative correlation was found between caregiver burden and psychological resilience (r=–0.423, p<0.001). A positive correlation was found between the patient's perceived stress and the caregiver's burden 4 (r=0.497, p<0.001). Patients of caregivers with a diagnosis perceived care quality more negatively (p≤0.012). CONCLUSION: Cancer caregivers remain“invisible patients”within the system despite carrying a high psychiatric risk. In our study, psychiatric disorders in cancer caregivers were primarily associated with socioeconomic disadvantage, high caregiver burden, and female gender. In clinical practice, integrating socioeconomic screening, psychoeducation, and resilience-focused multidisciplinary interventions targeting caregivers, in addition to patients, appears important.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    861057

    Psikotik bozukluk tanılı hastaların bakım verenlerinde ve kanser hastalarının bakım verenlerinde bakım yükü ve psikolojik esnekliğin travma sonrası büyüme üzerine etkisi: Karşılaştırmalı bir çalışma

    The effect of care burden and psychological flexibility on post-traumatic growth in caregivers of patients diagnosed with psychotic disorder and caregivers of cancer patients: A comparative study

    MEDİHA ÖYKÜ SAYGILI TAŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜSEYİN ŞEHİT BURHAN

  2. Tez No

    880235

    Kanserli hastaya bakım verenlerde depresyon ve tükenmişlik düzeyinin incelenmesi

    The research of the level of depression and burnout syndrome that caring for cancer patient

    EMEL ERCAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Halk Sağlığıİnönü Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. METİN FİKRET GENÇ

  3. Tez No

    511765

    Palyatif bakım hastalarına bakım verenlerde depresyon ve tükenmişlik durumunun bakım süresiyle olan ilişkisi

    The relationship between the depression and burnout in maintenance of palyative care diseases

    SONGÜL ÖKSÜZOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    UZMAN ESİN ERDOĞAN

    UZMAN ÖZGE TUNCER

  4. Tez No

    923047

    Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Onkoloji Merkezi'nde Tedavi gören kanser hastalarına bakım verenlerin özellikleri ve bakıcı yükünün beklentisel yas ile ilişkisinin değerlendirilmesi

    Zonguldak Bülent Ecevit University Oncology center, evaluation of the characteristics of caregivers for cancer patients and the relationship between caregiver burden and anticipatory grief

    MEHMET ALİ KÜLTÜR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikiyatriZonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE SEMRA DEMİR AKCA

  5. Tez No

    960649

    Kanser hastalarının bakım vericilerinde bakım yükü, benlik saygısı, stresle baş etme durumunun belirlenmesi

    The determination of caregiving burden, self-esteem ,and coping with stress in cancer patients' ceragivers

    HATİCE KAYABAŞI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    HemşirelikSivas Cumhuriyet Üniversitesi

    Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAVVA TEL

Geri Dön