Koroner arter bypass greft cerrahisi yapılan hastalarda öz yeterlilik, fiziksel aktivite ve yaşam kalitesi düzeylerinin belirlenmesi
Determination of self-efficacy, physical activity, and quality of life levels in patients undergoing coronary artery bypass graft surgery
- Tez No: 1014751
- Danışmanlar: PROF. DR. EMEL YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi, Hemşirelik, Thoracic and Cardiovascular Surgery, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Koroner arter bypass greft, öz-yeterlilik, fiziksel aktivite, sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi, kardiyak rehabilitasyon, Coronary artery bypass graft, self-efficacy, physical activity, health-related quality of life, cardiac rehabilitation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, koroner arter bypass greft (KABG) cerrahisi yapılan hastalarda öz-yeterlilik, fiziksel aktivite ve yaşam kalitesi düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel türdeki bu araştırmaya, Türkiye'nin Batı Bölgesi'ndeki bir üniversite hastanesinde KABG sonrası hekim kontrolüne gelen 264 hasta dâhil edildi. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Barnason Etkililik Beklenti Ölçeği Kardiyak Cerrahi Versiyonu (BEBÖ), Uluslararası Fiziksel Aktivite Ölçeği (IPAQ) ve SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği ile toplandı. Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 63,02±10,07 olup, çoğunluğu erkek (%74,2), evli (%79,9) ve ilköğretim mezunudur (%57,5). Hastaların BEBÖ toplam puan ortalaması 40,76±7,59 (orta düzey), SF-12 fiziksel özet skoru 41,11±11,40 ve mental özet skoru 48,55±10,99 olarak bulunmuştur. Fiziksel aktivite düzeyi düşük olup, MET ortalaması 764,82±870,45 MET-dk/hafta olarak bulundu ve hastaların %55,7'sinin düşük aktivite düzeyinde olduğu saptandı. Öz-yeterlilik ve fiziksel aktivite düzeyleri; genç yaş, yüksek eğitim, evli olma, çalışma ve yüksek gelir ile anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,05). Sosyodemografik değişkenler ile SF-12 skorları arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Hastaların öz-yeterlilik düzeyi ile fiziksel aktivite düzeyi arasında orta düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki saptandı (rs=0,494; p<0,001). Buna karşın öz-yeterlilik ve fiziksel aktivite düzeyleri ile SF-12 fiziksel ve mental özet skorları arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı (p>0,05). SF-12 fiziksel ve mental özet skorları arasında ise orta düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki bulundu (rs=0,578; p<0,001). Sonuç: Koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren hastalarda öz-yeterlilik orta düzeyde, fiziksel aktivite düzeyi ise düşük bulunmuştur. Yaşam kalitesinin fiziksel ve mental boyutları arasında ilişki olmakla birlikte, öz-yeterlilik ve fiziksel aktivitenin yaşam kalitesi alt boyutları ile anlamlı bir ilişkisi saptanmamıştır. Öz-yeterlilik arttıkça fiziksel aktivite düzeyinin arttığı belirlenmiştir. Buna karşın yaşam kalitesinin fiziksel ve mental boyutları, öz-yeterlilik ve fiziksel aktivite düzeyinden bağımsız görünmektedir. Hemşirelerin KABG sonrası hastalarda fiziksel aktiviteyi artırmaya ve öz-yeterliliği güçlendirmeye yönelik bireyselleştirilmiş eğitim ve kardiyak rehabilitasyon programlarına odaklanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to determine the levels of self-efficacy, physical activity, and quality of life among patients undergoing coronary artery bypass graft (CABG) surgery. Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted with 264 patients attending postoperative follow-up visits at a university hospital in the Western region of Türkiye. Data were collected using a Personal Information Form, the Barnason Efficacy Expectation Scale Cardiac Surgery Version (BEES), the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ), and the SF-12 Health Survey. Results: The mean age of the participants was 63.02±10.07 years; most were male (74.2%), married (79.9%), and primary school graduates (57.5%). The mean BEES score was 40.76±7.59, indicating a moderate level of self-efficacy. The mean SF-12 physical and mental component scores were 41.11±11.40 and 48.55±10.99, respectively. Physical activity level was low, with a mean of 764.82±870.45 MET-min/week, and 55.7% of the patients had low physical activity levels. Self-efficacy and physical activity levels were significantly higher in younger, more educated, married, employed, and higher-income patients (p<0.05). No significant differences were found between sociodemographic variables and SF-12 scores (p>0.05). A moderate positive correlation was observed between self-efficacy and physical activity level (rs=0.494; p<0.001). However, no significant correlations were found between self-efficacy or physical activity and SF-12 physical and mental component scores (p>0.05). A moderate positive correlation was found between SF-12 physical and mental component scores (rs=0.578; p<0.001). Conclusion: Patients undergoing CABG surgery demonstrated moderate self-efficacy and low physical activity levels. Physical and mental components of quality of life were interrelated; however, no significant association was found between quality of life and either self-efficacy or physical activity. Higher self-efficacy was associated with higher physical activity levels. However, quality of life appeared to be independent of self-efficacy and physical activity. These findings suggest that nurses should focus on individualized education and cardiac rehabilitation programs to enhance physical activity and improve self-efficacy in post-CABG patients.
Benzer Tezler
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER
- Pulmoner hipertansiyon etyopatogenezinde prostasiklin ve lökotrien C4'ün rolü
Possible role of leukotrien C4 and prostacyclin in the development of pulmonary hypertension
ÜLKÜ AYBERK
- ODTÜ Beden Eğitimi ve Spor bölümü 1985-1986 programının öğrencilerin fizyolojik kapasitelerine etkisi
Başlık çevirisi yok
ALİ AHMET DOĞAN
- Koroner arter bypass ameliyatı geçirenlerin klinik ve EKG değişimlerinin uzun dönemde incelenmesi
Başlık çevirisi yok
AYNUR ÇIVGA
