Koroner arter bypass greft cerrahisi yapılan hastalarda öz yeterlilik, fiziksel aktivite ve yaşam kalitesi düzeylerinin belirlenmesi
Determination of self-efficacy, physical activity, and quality of life levels in patients undergoing coronary artery bypass graft surgery
- Tez No: 1014751
- Danışmanlar: PROF. DR. EMEL YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi, Hemşirelik, Thoracic and Cardiovascular Surgery, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Koroner arter bypass greft, öz-yeterlilik, fiziksel aktivite, sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi, kardiyak rehabilitasyon, Coronary artery bypass graft, self-efficacy, physical activity, health-related quality of life, cardiac rehabilitation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, koroner arter bypass greft (KABG) cerrahisi yapılan hastalarda öz-yeterlilik, fiziksel aktivite ve yaşam kalitesi düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel türdeki bu araştırmaya, Türkiye'nin Batı Bölgesi'ndeki bir üniversite hastanesinde KABG sonrası hekim kontrolüne gelen 264 hasta dâhil edildi. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Barnason Etkililik Beklenti Ölçeği Kardiyak Cerrahi Versiyonu (BEBÖ), Uluslararası Fiziksel Aktivite Ölçeği (IPAQ) ve SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği ile toplandı. Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 63,02±10,07 olup, çoğunluğu erkek (%74,2), evli (%79,9) ve ilköğretim mezunudur (%57,5). Hastaların BEBÖ toplam puan ortalaması 40,76±7,59 (orta düzey), SF-12 fiziksel özet skoru 41,11±11,40 ve mental özet skoru 48,55±10,99 olarak bulunmuştur. Fiziksel aktivite düzeyi düşük olup, MET ortalaması 764,82±870,45 MET-dk/hafta olarak bulundu ve hastaların %55,7'sinin düşük aktivite düzeyinde olduğu saptandı. Öz-yeterlilik ve fiziksel aktivite düzeyleri; genç yaş, yüksek eğitim, evli olma, çalışma ve yüksek gelir ile anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,05). Sosyodemografik değişkenler ile SF-12 skorları arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Hastaların öz-yeterlilik düzeyi ile fiziksel aktivite düzeyi arasında orta düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki saptandı (rs=0,494; p<0,001). Buna karşın öz-yeterlilik ve fiziksel aktivite düzeyleri ile SF-12 fiziksel ve mental özet skorları arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı (p>0,05). SF-12 fiziksel ve mental özet skorları arasında ise orta düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki bulundu (rs=0,578; p<0,001). Sonuç: Koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren hastalarda öz-yeterlilik orta düzeyde, fiziksel aktivite düzeyi ise düşük bulunmuştur. Yaşam kalitesinin fiziksel ve mental boyutları arasında ilişki olmakla birlikte, öz-yeterlilik ve fiziksel aktivitenin yaşam kalitesi alt boyutları ile anlamlı bir ilişkisi saptanmamıştır. Öz-yeterlilik arttıkça fiziksel aktivite düzeyinin arttığı belirlenmiştir. Buna karşın yaşam kalitesinin fiziksel ve mental boyutları, öz-yeterlilik ve fiziksel aktivite düzeyinden bağımsız görünmektedir. Hemşirelerin KABG sonrası hastalarda fiziksel aktiviteyi artırmaya ve öz-yeterliliği güçlendirmeye yönelik bireyselleştirilmiş eğitim ve kardiyak rehabilitasyon programlarına odaklanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to determine the levels of self-efficacy, physical activity, and quality of life among patients undergoing coronary artery bypass graft (CABG) surgery. Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted with 264 patients attending postoperative follow-up visits at a university hospital in the Western region of Türkiye. Data were collected using a Personal Information Form, the Barnason Efficacy Expectation Scale Cardiac Surgery Version (BEES), the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ), and the SF-12 Health Survey. Results: The mean age of the participants was 63.02±10.07 years; most were male (74.2%), married (79.9%), and primary school graduates (57.5%). The mean BEES score was 40.76±7.59, indicating a moderate level of self-efficacy. The mean SF-12 physical and mental component scores were 41.11±11.40 and 48.55±10.99, respectively. Physical activity level was low, with a mean of 764.82±870.45 MET-min/week, and 55.7% of the patients had low physical activity levels. Self-efficacy and physical activity levels were significantly higher in younger, more educated, married, employed, and higher-income patients (p<0.05). No significant differences were found between sociodemographic variables and SF-12 scores (p>0.05). A moderate positive correlation was observed between self-efficacy and physical activity level (rs=0.494; p<0.001). However, no significant correlations were found between self-efficacy or physical activity and SF-12 physical and mental component scores (p>0.05). A moderate positive correlation was found between SF-12 physical and mental component scores (rs=0.578; p<0.001). Conclusion: Patients undergoing CABG surgery demonstrated moderate self-efficacy and low physical activity levels. Physical and mental components of quality of life were interrelated; however, no significant association was found between quality of life and either self-efficacy or physical activity. Higher self-efficacy was associated with higher physical activity levels. However, quality of life appeared to be independent of self-efficacy and physical activity. These findings suggest that nurses should focus on individualized education and cardiac rehabilitation programs to enhance physical activity and improve self-efficacy in post-CABG patients.
Benzer Tezler
- Koroner arter baypas greft cerrahisi taburculuk eğitiminde kullanılan eğitim kitapçığı ve mobil uygulamanın hastaların taburculuğa hazır oluşluk ve öz-etkililik üzerine etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effectiveness of training booklet and mobile application used ın coronary artery bypass graft surgery discharge education on patıents' discharge readiness and self-efficacy
DİLARA ŞAHAN
Doktora
Türkçe
2022
HemşirelikAydın Adnan Menderes ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURDAN GEZER
- Koroner arter bypass greft ameliyatı yapılan hastalarda verilen planlı eğitimin ameliyat sonrası kinezyofobi ve öz-etkililik düzeyleri üzerine etkisi
The effect of planned education given in patients undergoing coronary artery bypass graft surgery on postoperative kinesiophobia and self-efficacy levels
ARZU YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikManisa Celal Bayar ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK ÇEÇEN ÇAMLI
- Barnason Etkililik Beklenti Ölçeği (BEBÖ)): Kardiak cerrahi versiyonu'nun türkiye için geçerlik ve güvenilirlik çalışması
The reliability and validity of Barnason Efficacy Expectation Scale (BEES): Cardiac surgery version for Turkey
SEVCAN AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
HemşirelikBaşkent ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AZİZE KARAHAN
- Koroner arter bypass greft ameliyatı geçiren hastaların öz etkililik düzeylerinin iyileşme durumlarına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of self-efficacy levels on recovery status of patients who undergoing coronary artery bypass graft surgery
FATMA ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikKütahya Sağlık Bilimleri ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KEVSER KARACABAY
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELDA KARAVELİ ÇAKIR
- Koroner arter bypass greft ameliyatı geçiren hastalara verilen taburculuk eğitimi ve danışmanlık hizmetinin öz-bakım gücüne, anksiyete ve depresyon durumuna etkisi
The effects of discharge training and counseling services on the self-care ability, anxiety and depression of the patients who have undergone a coronary bypass graft operation
FATMA CEBECİ
Doktora
Türkçe
2004
Genel CerrahiHacettepe ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. SEVİLAY ŞENOL ÇELİK