Ekonomik sürdürülebilirliğin sağlanmasında yeşil maliye politikalarının rolü: İskandinav ülkeleri üzerinden karşılaştırmalı bir analiz
The role of green fiscal policies in ensuring economic sustainability: A comparative analysis of Scandinavian countries
- Tez No: 1015373
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERCAN YAVAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, ekonomik sürdürülebilirliğin sağlanmasında yeşil maliye politikalarının rolünü teorik ve uygulamalı bir perspektiften ele almakta ve İskandinav ülkeleri üzerinden karşılaştırmalı bir analiz sunmaktadır. Küresel ölçekte derinleşen iklim değişikliği, çevresel bozulma ve doğal kaynakların tükenmesi, ekonomik büyüme ile çevresel sürdürülebilirlik arasındaki ilişkinin yeniden tanımlanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda çalışma, sürdürülebilirliği sosyal, çevresel ve ekonomik boyutlarıyla bütüncül bir çerçevede ele almakta; ekonomik sürdürülebilirliği yalnızca büyümenin devamlılığı olarak değil, kaynakların etkin kullanımı, uzun dönemli refahın korunması ve kuşaklar arası adalet ilkesi doğrultusunda değerlendirmektedir. Çalışmada yeşil maliye politikası araçları; yeşil vergiler, çevre dostu kamu harcamaları, yeşil bütçeleme, teşvikler, sübvansiyonlar ve yeşil borçlanma araçları kapsamında analiz edilmekte; bu araçların çevresel dışsallıkları içselleştirerek piyasa mekanizmasını düzenlemeyi ve ekonomik faaliyetleri çevresel duyarlılık temelinde yeniden yapılandırmayı amaçladığı vurgulanmaktadır. Bu çerçevede Pigou tipi vergilendirme yaklaşımı ve“kirleten öder”ilkesi, çevresel maliyetlerin ekonomik sistem içerisine dahil edilmesinde kritik bir rol üstlenmektedir. Çalışmada İskandinav ülkeleri kavramsal bir çerçeve olarak ele alınmakla birlikte, karşılaştırmalı analiz İsveç, Norveç ve Danimarka ile sınırlandırılmıştır. Bu tercih, söz konusu ülkelerin yeşil maliye politikaları ve enerji dönüşümü alanında yüksek kurumsal kapasiteye sahip olmaları, veri erişiminin güçlü olması ve politika uygulamalarının süreklilik göstermesine dayanmaktadır. Bu kapsamda analiz, tüm bölgeyi genellemek yerine temsil gücü yüksek bir örneklem üzerinden derinlemesine değerlendirme yapmayı amaçlamaktadır. Bulgular, bu ülkelerde uygulanan politikaların yenilenebilir enerji kullanımını artırdığını, çevresel inovasyonu teşvik ettiğini ve ekonomik istikrarı güçlendirdiğini göstermektedir. Çalışma ayrıca bu politika araçlarının Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde uygulanabilirliğini değerlendirmekte ve yapısal farklılıklar nedeniyle karşılaşılan sınırlılıkları tartışmaktadır. Sonuç olarak, yeşil maliye politikalarının çevresel sürdürülebilirliğin ötesinde ekonomik sürdürülebilirliği destekleyen bütüncül bir politika seti sunduğu ortaya konulmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the role of green fiscal policies in ensuring economic sustainability from both theoretical and applied perspectives and presents a comparative analysis based on Scandinavian countries. The deepening global challenges of climate change, environmental degradation, and the depletion of natural resources necessitate a redefinition of the relationship between economic growth and environmental sustainability. In this context, the study addresses sustainability within a holistic framework encompassing social, environmental, and economic dimensions; and evaluates economic sustainability not only as the continuity of growth, but also in terms of efficient resource use, the preservation of long-term welfare, and the principle of intergenerational equity. The study analyzes green fiscal policy instruments, including green taxes, environmentally friendly public expenditures, green budgeting, incentives, subsidies, and green borrowing tools, emphasizing that these instruments aim to internalize environmental externalities, regulate market mechanisms, and restructure economic activities on the basis of environmental sensitivity. In this framework, the Pigouvian taxation approach and the“polluter pays”principle play a critical role in incorporating environmental costs into the economic system. While Scandinavian countries are addressed as a conceptual framework, the comparative analysis is limited to Sweden, Norway, and Denmark. This selection is based on their high institutional capacity in green fiscal policies and energy transition, strong data availability, and continuity in policy implementation. Accordingly, the analysis aims to provide an in-depth evaluation through a representative sample rather than generalizing across the entire region. The findings show that policies implemented in these countries increase renewable energy use, promote environmental innovation, and strengthen economic stability. The study also evaluates the applicability of these policy instruments in developing countries such as Türkiye and discusses limitations arising from structural differences. Ultimately, it demonstrates that green fiscal policies provide a comprehensive policy set that supports not only environmental but also economic sustainability.
Benzer Tezler
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Kentsel açık yeşil alanların ekonomik değerinin seyahat maliyet yöntemi ile belirlenmesi: 100. Yıl Parkı örneği
Determination of the economic value of benefitting urban open green areas by travel cost method: Example of 100. Yil Park
NAZLI MİNE YURDAKUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Peyzaj MimarlığıKaradeniz Teknik ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF BAYRAMOĞLU
- Sürdürülebilir kalkınmanın gerçekleştirilmesinde yeşil tahvil ihraçlarının etkisinin incelenmesi
Analyzing the impact of green bond issuances in achieving sustainable development
GÖKSEL KARAŞ
- Suya duyarlı kent uygulamaları: İstanbul Ataköy atıksu toplama havzası örneği
Water sensitive city practices: Istanbul Ataköy wastewater collection catchment example
HATİCE KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ FUAT AYDIN
- Türkiye'de yeşil finansman uygulamalarının değerlendirilmesi: SWOT ve PESTEL analizi
Evaluation of green finance practices in Turkey: SWOT and PESTEL analysis
SEMİHA İLERİ