Hipertansif gebelerde antihipertansif tedaviye adheransa ilaç-adherans eğitiminin etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of medication adherence education on adherence to antihypertensive therapy in hypertensive pregnant women
- Tez No: 1015451
- Danışmanlar: PROF. DR. DUYGUN ALTINTAŞ AYKAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Farmakoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hipertansif gebelik bozuklukları maternal-fetal morbidite ve mortalitenin en önde gelen nedenlerinden biridir. Hipertansif gebelerde hasta eğitiminin adherans, farkındalık ve klinik bulgular üzerindeki etkileri yeterince incelenmemiştir. Bu araştırma hipertansif gebelere uygulanan yapılandırılmış eğitim ve izlem protokolünün adherans, farkındalık, klinik kontrol ve organ korunması üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamıştır. Tasarımı yarı-deneysel müdahaleli olan bu araştırma, Aralık 2024-Aralık 2025 tarihleri arasında bir üniversite hastanesi kadın hastalıkları ve doğum polikliniği veya servisine başvuran 149 hipertansif gebe ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar gestasyonel hipertansiyon, kronik hipertansiyon ve preeklampsi olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. İlk aşamada bu hastalara geçerlilik güvenilirliği kanıtlanmış ölçekler ve anketten oluşan ön test uygulanmış, ardından bilgi, farkındalık ve ilaç adheransını artırmayı hedefleyen bir eğitim programı müdahale olarak sunulmuştur. Görsel materyal ile desteklenen bu eğitim, gebelikte hipertansiyon hakkında bilgilendirme içermekte olup tanısı, semptomları, hastalığın anne ve fetüste yapabileceği komplikasyonları, hekime başvurması gerektiği durumlar ve hastalığın yönetimi hakkındadır. Eğitim içeriğinde ayrıca, hipertansiyon tedavisinde kullanılan ilaçların fetüs üzerindeki etkileri ve güvenlik profilleri detaylandırılarak hastaların tedaviye yönelik endişeleri giderilmiştir. Eğitim sonrasında, 15-30 gün içerisinde gruplara son test uygulanmıştır. Veri analizinde, eğitim öncesi ve sonrası dönemde normal dağılıma sahip sürekli sayısal değişkenler için bağımlı gruplarda Student t testi; normal dağılım göstermeyen durumlarda Wilcoxon eşleştirilmiş iki örnek testi kullanılmıştır. Alt gruplar arasındaki karşılaştırmalarda, normal dağılım ve varyans homojenliği kriterlerini karşılayan veriler için tek yönlü varyans analizi ve çoklu karşılaştırmalar için Tukey testi, bu varsayımların sağlanmadığı durumlarda Kruskal-Wallis testi ve post-hoc analiz için Dunn-Sidak testi uygulanmıştır. Kategorik değişkenlerin analizinde bağımsız gruplar arasında Ki-kare testleri, bağımlı ikili gruplarda McNemar testi kullanılmıştır. Bulgular, eğitim iii müdahalesi sonrası hastaların hipertansiyon hakkındaki bilgi ve farkındalık düzeyinin anlamlı biçimde arttığını göstermiştir. Ön testte hipertansiyona bağlı hayatı tehdit edici komplikasyonların bilinme oranının %15-30 aralığında olması hipertansif gebelerin ciddi bir bilgi boşluğu içinde olduğunu, son testte ise bu oranların birçok hastada %100'e ulaşması hastanın ilacını almasına klinik bir gerekçe bulduğunu göstermektedir. Ayrıca eğitim sonrası hastaların Hill-Bone Yüksek Kan Basıncı Tedavisine Uyunç Ölçeği ve Morisky İlaç Tedavisi Uyunç Ölçeği adherans skorlarının anlamlı biçimde arttığı görülmüştür. Bu bulgulara paralel olarak hastaların tansiyon ölçüm sıklığı anlamlı biçimde artmış olup, sistolik ve diyastolik kan basıncı değerlerinde anlamlı düşüşler saptanmıştır. Özellikle preeklampsi grubundaki proteinüri oranı anlamlı biçimde gerilemiştir. Sonuç olarak araştırmada, hipertansif gebelere verilen ilaç-adherans eğitiminin hastaların bilgi, farkındalık ve adherans düzeylerini artırdığı ve bu durumun klinik bulgulara olumlu katkı yaptığı söylenebilir.
Özet (Çeviri)
Hypertensive disorders of pregnancy are a leading cause of maternal-fetal morbidity and mortality. The effects of patient education on adherence, awareness, and clinical outcomes in hypertensive pregnant women have not been sufficiently investigated. This study aimed to examine the impact of a structured education and monitoring protocol performed on hypertensive pregnant women on adherence, knowledge, awareness, clinical control, and organ protection. This quasi-experimental interventional study was conducted with 149 hypertensive pregnant women who applied to the obstetrics and gynecology outpatient clinic or ward at a University hospital between December 2024 and December 2025. Participants were categorized into three groups: gestational hypertension, chronic hypertension, and preeclampsia. Initially, a pre-test consisting of an information survey and validated scales was administered; thereafter an educational program designed to enhance knowledge, awareness, and medication adherence was made available as an intervetion. This visually supported education covered comprehensive information regarding the diagnosis and symptoms of pregnancy-induced hypertension, potential maternal and fetal complications, red-flag symptoms requiring immediate medical consultation, and disease management. Furthermore, the intervention included detailed counseling on the fetal effects and safety profiles of antihypertensive medications to alleviate patient concerns regarding pharmacological treatment. Post-tests were administered to the groups within 15–30 days following the intervention. In the data analysis, the dependent samples t-test was used for normally distributed continuous numeric variables to compare pre- and post-education periods, while the Wilcoxon Signed-Rank test was utilized for non-normally distributed data. For intergroup comparisons, one-way ANOVA and Tukey's post-hoc test were performed for data meeting normality and homogeneity of variance criteria; otherwise, the Kruskal-Wallis test and v Dunn-Sidak post-hoc analysis were applied. Categorical variables were analyzed using Chi-square tests for independent groups and the McNemar test for dependent paired groups. The findings demonstrated a significant increase in the patients' level of knowledge and awareness regarding hypertension following the educational intervention. The fact that the awareness of life-threatening complications was within the range of 15-30% in the pre-test indicates a substantial knowledge gap among hypertensive pregnant women. However, these rates reaching 100% in most patients in the post-test suggests that patients established a clinical rationale for medication adherence. Besides, findings further revealed that patients' adherence scores on the Hill-Bone High Blood Pressure Therapy Compliance Scale and the Morisky Medication Adherence Scale (MMAS-8) increased significantly after the education. In parallel with these results, the frequency of blood pressure monitoring increased significantly, and a significant decrease was observed in both systolic and diastolic blood pressure values. Notably, the rate of proteinuria in the preeclampsia group showed a significant regression. In conclusion, it is suggested that medication-adherence education provided to hypertensive pregnant women enhances their knowledge, awareness, and adherence levels, thereby contributing positively to clinical outcomes.
Benzer Tezler
- Preeklampsi belirteçlerinin ve düzeylerinin maternal ve neonatal sonuçlara etkisinin araştırılması
To investigate the effects of maternal and neonatal outcomes of preeclampsia and levels of markers
ATTİLA ÖZKARA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Kadın Hastalıkları ve DoğumDüzce ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAHATTİN KUMRU
YRD. DOÇ. ALPER BAŞBUĞ
- Preeklempsi belirteçlerinin ve düzeylerinin maternal ve neonatal sonuçlara etkisinin araştırılması
The relationship between preeclampsia markers and foetal-maternal complications
AYSUN ALCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DR. BEKİR SITKI İSENLİK
- Preeklamptik ve normal gebe plesantalarında koranjiozis incelenmesi
Chorangiosis in placentas of preeclamptic and normal pregnant womenaim
MESUT ALÇI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN GÜNENC
- Gebelikle ilişkili hipertansif hastalarda urotensin 2 konsantrasyonları ve bozulmuş umbilkal ve uterin arter doppler indeksi ile ilişkisi
Comparison of imparied doppler indexes with urotensin -2 concentration of plasma in pragnancy related hypertensive patient
MEHMET KADRİ DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
Kadın Hastalıkları ve DoğumYüzüncü Yıl ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERTAN ADALI
- Obez ve nonobez hipertansif ve normotansif kadın hastalarda plazma osteopontin seviyesi ve aterosklerozla ilişkisi
Plasma osteopontin levels of hypertensive and normotensive women who are obese and nonobese and its relation with atherosclerosis
SELMA ALAGÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık BakanlığıDahiliye Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL GÜRSOY