Düşünce eylem kaynaşması ile ahlaki duygular arasındaki ilişkide duygusal öz farkındalığın düzenleyici rolü: Karma yöntem araştırması
The regulatory role of emotional self-awareness in the relationship between thought-action fusion and moral emotions: A mixed methods study
- Tez No: 1015561
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SÜLEYMAN KAHRAMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Beykent Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmanın amacı, düşünce eylem kaynaşması (DEK) ile ahlaki duygular arasındaki ilişkide duygusal öz farkındalığın düzenleyici rolünü incelemektir. Araştırma, 18-65 yaş aralığında 376 katılımcıdan nicel, 21 katılımcıdan ise nitel verilerin toplandığı karma yöntem deseniyle yürütülmüştür. Nicel veriler yüz yüze anket yoluyla, nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu doğrultusunda alınan ses kayıtları aracılığıyla elde edilmiştir. Nicel veriler SPSS 27.0 ve PROCESS Macro v4.3 kullanılarak, nitel veriler tematik analiz yaklaşımıyla değerlendirilmiştir. Nicel bulgular, DEK ile suçluluk ve utanç düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Duygusal öz farkındalığın, DEK ile suçluluk arasındaki ilişkide anlamlı bir düzenleyici rolünün bulunduğu, ancak DEK ile utanç arasındaki ilişkide düzenleyici bir rolünün bulunmadığı belirlenmiştir. Nitel bulgular, duygusal öz farkındalığın zamanla gelişen diyalektik bir süreç olduğunu, bilişsel ayrışma yoluyla DEK'i çözdüğünü ve bireyleri öz-şefkate yönlendirdiğini göstermiştir. Düzenleyici etkinin suçluluk duygusunda yapıcı bir dönüşüm sağlarken utanç duygusunda daha sınırlı kalması, nicel bulguları açıklayıcı bir nitelik taşımaktadır. Bulgular literatür kapsamında değerlendirilmiş ve alandaki uzmanlar ile gelecek araştırmalar için öneriler geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of the study is to examine the moderating role of emotional self-awareness in the relationship between thought-action fusion (TAF) and moral emotions. The study was conducted using a mixed-method design, in which quantitative data were collected from 376 participants aged between 18 and 65, and qualitative data were obtained from 21 participants. Quantitative data were gathered through face-to-face questionnaires, while qualitative data were obtained through audio recordings based on a semi-structured interview form. Quantitative data were analyzed using SPSS 27.0 and PROCESS Macro v4.3, and qualitative data were evaluated using a thematic analysis approach. Quantitative findings indicate a significant positive relationship between TAF and levels of guilt and shame. It was determined that emotional self-awareness has a significant moderating role in the relationship between TAF and guilt, but does not have a moderating role in the relationship between TAF and shame. Qualitative findings showed that emotional self-awareness is a dialectical process that develops over time, resolves TAF through cognitive defusion and directs individuals toward self-compassion. The fact that the moderating effect provides a constructive transformation in the feeling of guilt while remaining more limited in the feeling of shame explains the quantitative findings. The findings were evaluated within the scope of the literature, and recommendations were developed for field experts and future research.
Benzer Tezler
- Zihinsel bulaşma, dindarlık, kendini affetme, suçluluk ve düşünce eylem kaynaşmasının obsesif kompulsif bozukluk semptomlarıyla ilişkisinin incelenmesi: Üniversite öğrencilerinde deneysel bir çalışma
The examination of the relationship of mental contamination, religiosity, self-forgiveness, guilt and thought-action fusion with obsessive compulsive disorder symptoms: An experimental study in the university students
İLGÜN BİLEKLİ
- Düşünce eylem kaynaşması: Bilişsel davranışçı model doğrultusunda üniversite öğrencileriyle deneysel bir çalışma
Thought action fusion and an experimental study with university students through the cognitive behavior model
DUYGU YÜCEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiBursa Uludağ ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYRİYE GÜLEÇ
- Dini takıntı ve dindarlık ilişkisinde düşünce-eylem kaynaşması, suçluluk duygusu ve kaygının rolü
The roles of thought-action fusion, guilt and anxiety in connections between scrupulosity and religiousity
ESMA ZENNURE KAVURKACI
- Toplumsal değerler, cinsiyet rolleri, ahlak algısı ve bilişlerin obsesif kompulsif bozukluk semptomları ile ilişkisi
Relations of social values, gender roles, moral perception and cognitions with obsessive compulsive disorder symptoms
OYA KARAALİ AKTAŞ
- Obsesif kompulsif bozukluk hastalarında obsesyon, kompulsiyon ve endişe ile erken dönem uyum bozucu şemalar, üst-biliş ve düşünce eylem kaynaşması arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between early maladaptive schemas, thought action fusion, metacognitions and obsessions, compulsions, worry in obsessive compulsive disorder patients
BERGE VELİBAŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF BARIŞKIN