Türkiye'de kamu iç borçlanması ve bu kapsamdaki türev araçların finansal derinleşmeye etkisinin analizi: 1980-2023 dönemi
An analysis of the impact of public domestic debt and related instruments on financial deepening in Turkey: 1980–2023
- Tez No: 1015686
- Danışmanlar: PROF. DR. EREN ÇAŞKURLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Maliye Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'de finansal derinleşme ve kamu borçlanması ilişkisi, özellikle 1980'li yıllardan başlayarak sermaye hareketlerinin serbestleşmesi ve sonrasında devam eden değişim ve dönüşüm hareketleriyle birlikte finansal araç çeşitliliğini giderek artıran süreci beraberinde getirmiştir. Zaman içinde devlet iç borçlanma araçları ve bu kapsamdaki türev ürünler olarak şekillenen söz konusu araçlar hem kamu borç yönetiminde risk analizi açısından hem de finansal piyasaların büyüklüğü, likiditesi ve derinliği bakımından finansal derinleşme üzerinde belirleyici bir unsur haline dönüşmüştür. Bu kapsamda çalışmada öncelikle Türkiye'de 1980–2023 yılları arasında kamu iç borcunun finansal derinleşmeye olan etkisi incelenmiştir. Daha sonra ise 2012 yılı sonrası piyasaya türev bir devlet borçlanma aracı olarak sürülen kira sertifikalarının bu ilişkiyi ne yönde ve nasıl etkilediği ortaya konulmuş ve bu yolla literatüre özgün bir katkı sunulması amaçlanmıştır. Kamu borcunun finansal derinleşme üzerindeki etkisi“Güvenli Varlıklar”ve“Tembel Bankalar”olarak iki görüş etrafında şekillenmiştir. Teorik ve ampirik bulgular, 1980-2023 yılları arasında kamu borcunun finansal derinleşme üzerindeki negatif etkisini ortaya koymuş ve tembel banka hipoteziyle örtüşmüştür. 2012 sonrasında kira sertifikası uygulamasının ise finansal derinleşmeyi güçlendirdiği ve kira sertifikalarının sisteme dâhil edilmesi ile yatırımcıya yeni bir güvenli varlık seçeneği sunulduğu ve yatırımcı tabanını genişleterek finansal derinliği desteklediği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The relationship between financial deepening and public borrowing in Turkey has evolved significantly since the 1980s, particularly in the context of capital account liberalization and the subsequent waves of structural transformation, which have led to an increasing diversification of financial instruments. Over time, domestic government debt instruments and related securities have emerged as key determinants of financial deepening, not only in terms of risk management within public debt administration but also with respect to the size, liquidity, and overall depth of financial markets. Within this framework, this study first investigates the impact of public domestic debt on financial deepening in Turkey over the period 1980–2023. It then examines the role of lease certificates (sukuk), introduced after 2012 as an alternative government borrowing instrument, in altering the direction and magnitude of this relationship, thereby aiming to provide an original contribution to the existing literature. The impact of public debt on financial deepening is evaluated within the context of two competing theoretical perspectives: the“Safe Assets”view and the“Lazy Banks”hypothesis. The empirical findings indicate that, over the period 1980–2023, public debt exerted a negative effect on financial deepening, lending support to the lazy banks hypothesis. However, in the post-2012 period, the introduction of lease certificates appears to have strengthened financial deepening by offering investors an additional safe asset alternative and by broadening the investor base, thereby contributing positively to the depth of the financial system.
Benzer Tezler
- Türkiye'de 1980 sonrası kamu kesimi iç borçlanmasının özel sektör yatırım ve tasarrufları üzerindeki etkisi
Effect of puplic sector internal borrowing in Turkey after 1980s on puplic sector invesment and saving
MÜGE KAYA
- Kamu borçları ve enflasyon ilişkisi (Türkiye üzerine bir analiz)
Public debts and inflation relationship (An analysis on Türkiye)
OĞUZ ACAR
- 1980 sonrası iç borçlanmanın Türkiye ekonomisine etkileri
The impact of internal borrowing post 1980 period on Turkish economy
SÜLEYMAN BAKKAL
- Enflasyonla mücadelede istikrar politikaları
Başlık çevirisi yok
BİLGİN ORHAN ÖRGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
EkonomiMarmara Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ZEKAYİ ORHAN