Erken Cumhuriyet Döneminde modernleşmenin inşa sürecinde moda tasarımının rolü
The role of fashion design in the process of modernization during the Early Republican Era
- Tez No: 1015687
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERRA ERDEM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Giyim Endüstrisi, Clothing Industry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Görsel İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, erken Cumhuriyet döneminde moda tasarımı disiplininin modernleşme düşüncesi ve inşası sürecindeki rolünü incelemeyi hedeflemektedir. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş döneminde gerçekleştirilen modernleşme politikaları, bireyin fiziksel varlığı ve görünümü üzerinden yeni bir ulusal aidiyet anlayışı oluşturmayı amaçlamıştır. Kıyafet reformları, estetik bir dönüşümün yanında, ideolojik değişimi ve Batı ekseni etrafında şekillenen ulus-devlet modeline yönelimi sembolize eden temel araçlardan biri olarak yerini almıştır. Bu bağlamda giyim, bireysel seçimlerden ziyade kamusal görünürlüğü tasarlayan ve toplumsal kabulleri şekillendiren stratejik bir alan hâline gelmiştir. Moda tasarımı, devletin resmî politikalarıyla paralel biçimde, modern birey tasavvurunun görsel ve sembolik taşıyıcısı olarak değerlendirilmektedir. Tasarım kültürü, bireylerin kendilerini ortaya koyma biçimlerini yeniden şekillendirerek toplumsal aidiyetin görsel ve yaşantısal boyutlarını yeniden biçimlendiren dinamik bir süreç olarak ortaya çıkmaktadır. Araştırma, 1923–1940 yılları arasındaki kıyafet düzenlemelerini tarihsel ve kültürel doku içinde analiz etmektedir. Nitel araştırma yöntemleri zemininde yürütülen çalışma, tarihsel belgeler, görsel materyaller ve dönemin düşünsel çerçevesi üzerinden çok katmanlı bir çözümleme ortaya koymaktadır. Görsel çözümleme yöntemiyle dergi kapakları, afişler ve arşiv görüntüleri betimlenmiştir. Söylem çözümlemesi aracılığıyla resmî metinler ve basın-yayın içerikleri analiz edilmiştir. Bu analizler, modern yurttaş imgesinin hangi estetik ve ideolojik kodlarla oluşturulduğunu ortaya koymayı hedeflemektedir. Moda tasarımının çeşitli toplumsal gruplar arasında nasıl dolaşıma girdiği analiz edilmiştir. Sonuç olarak tez, erken Cumhuriyet döneminde moda tasarımını, modernleşme sürecinin ideolojik, kültürel ve politik bir bileşeni olarak ele almaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the role of fashion design in the construction and dissemination of modernization during the early Republican period in Türkiye. The modernization policies implemented following the establishment of the Republic aimed to create a new understanding of national identity and belonging through the regulation of individuals' physical appearance and public visibility. Clothing reforms functioned not only as instruments of aesthetic transformation but also as symbolic representations of ideological change and the nation-state model oriented toward Western values. In this context, dress became a strategic domain through which social norms and public representations were shaped. Fashion design is considered a visual and symbolic medium that contributed to the formation of the modern individual in accordance with official state policies. Design culture played an active role in redefining modes of self-representation and reconstructing the visual and experiential dimensions of social belonging. The study focuses on clothing regulations implemented between 1923 and 1940 and evaluates them within their historical, cultural, and political context. The research is based on qualitative methods and offers a multilayered analysis through historical documents, visual materials, and contemporary intellectual discourses. These methods reveal the aesthetic and ideological codes through which the image of the modern citizen was constructedThe findings demonstrate that clothing functioned as an important instrument in the construction of national identity. Consequently, the thesis approaches fashion design as a significant ideological, cultural, and political component of the modernization project in early Republican Türkiye.
Benzer Tezler
- Erken cumhuriyet döneminde moda ve siyaset
Fashion and politics in the early republican period
CEMİLE AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Siyasal Bilimlerİstanbul Gelişim ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENOL DURGUN
- İkinci Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e modernleşme sürecinde karikatürlerde kadın imgesi (1908 – 1934)
The image of woman i̇n cari̇catures wi̇thi̇n the process of moderni̇zati̇on from the Second Consti̇tuti̇onal Era to the Republi̇c (1908 – 1934)
FATMA YALÇIN
Doktora
Türkçe
2026
Türk İnkılap Tarihiİstanbul ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYNUR SOYDAN ERDEMİR
- Erken Cumhuriyet dönemi modernleşmenin mimarlığa yansımaları: Seyfi Arkan'ın İzmit Halkevi binası örneği
Reflections of Early Republic period modernization on architecture: The example of Izmit Community School building designed by Seyfi Arkan
SERDAR MEMİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Mimarlıkİstanbul Gedik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM BELİR
- Erken Cumhuriyet Döneminde erkek imgesinin kurgulanışı: Akbaba dergisi örneğinden bir karikatür incelemesi
The construction of male identity during early republican period: An analysis of cartoon from the Akbaba Humor Journal
SELİN AKYÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Kamu YönetimiHacettepe ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. BERRİN KOYUNCU LORASDAĞI