Hicri V./XI. asra kadar Sünnî ve İiî kaynaklarda menzile rivayeti
The hadith of manzila in Sunnī and Shī'ite sources until the 5th/11th century
- Tez No: 1015837
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP CANAN KOÇAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Hadis, Kütüb-i Sitte, Hadith, Kütub as Sittah
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, Hz. Peygamber'in Hz. Ali'ye yönelik bir iltifatı ve nübüvvet istisnasıyla birlikte onu Hz. Hârûn'a benzetmesiyle meşhur ve literatürde Menzile hadisi olarak maruf olan rivayet, sened ve metin analizleri ışığında değerlendirilmektedir. Menzile hadisi olarak bilinen bu rivayet hicri ilk beş asırda Sünnî ve Şiî kaynaklar taranarak incelenmektedir. Bu araştırmanın amacı; Sünnî hadis külliyatını oluşturan Kütüb-i Sitte ile Şiî geleneğin temel müracaat kaynağı olan el-Kâfî başta olmak üzere, her iki ekolün erken dönem temel hadis kaynaklarındaki Menzile rivayetlerini tespit etmek ve bu rivayetlere yönelik yaklaşımları mukayeseli bir şekilde analiz etmektir. Birinci bölümde, Kütüb-i Sitte ile birlikte temel hadis literatüründe geçen Menzile rivayetlerinin varyantları ve bağlamları, ikinci bölümde ise temel Şiî hadis kaynaklarında geçen ilgili rivayetin tarikleri ve metin kurguları tahkik edilmektedir. Elde edilen veriler ışığında üçüncü bölümde Menzile rivayetleri teolojik ve siyasi arka plan dikkate alınarak mukayeseli bir şekilde değerlendirilmektedir. Araştırmalar neticesinde, hadisin her iki ekolde de sahîh kabul edilmesine rağmen mezhebî ön kabuller sebebiyle farklı tevil edildiği görülmektedir. Özellikle imâmet tartışmaları bu tevillerde belirleyici olmakta; Sünnîler hadisi Hz. Ali'nin faziletini ortaya koyan bir rivayet olarak görürken, Şiîler siyasi ve ilahi bir tayinin güçlü delili olarak yorumlamaktadırlar.
Özet (Çeviri)
This research evaluates the tradition famously known in the literature as the hadith of Manzila in which the Prophet complimented Ali by likening him to the Prophet Aaron with the exception of prophethood, through the lenses of isnad and textual analyses. Known as the Hadith of Manzila, this narration is analyzed through a comprehensive survey of Sunni and Shia sources within the first five centuries of Hijra. The primary objective of this research is to identify the narrations of Manzila in the early fundamental hadith sources of both traditions particularly the Kutub al-Sittah, which constitutes the core of the Sunni hadith corpus, and al-Kafi the principal reference of the Shia tradition and to analyze the approaches of both schools toward this hadith from a comparative perspective. The first chapter investigates the variants and contexts of the Manzila narrations found in the primary Sunni hadith literature, especially the Kutub al-Sittah. The second chapter scrutinizes the transmission chains and textual structures of the relevant narration in fundamental Shia hadith sources. In light of the gathered data, the third chapter evaluates the Manzila narrations through a comparative analysis, taking theological and political backgrounds into account. As a result of the research, it is observed that although the hadith is considered authentic by both schools, it has been interpreted differently due to sectarian presuppositions. Discussions on the Imamate are particularly decisive in these interpretations; while Sunnis view the hadith as a narration manifesting the virtues of Ali, Shias evaluate it as a powerful evidence of a political and divine appointment.
Benzer Tezler
- Ebu`l-Muzaffer es-Sem`ani ve tefsirdeki metodu
Başlık çevirisi yok
ABDULLAH AYGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
DinKaradeniz Teknik ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM HİLMİ KARSLI
- Factors affecting the treatment efficiency of medium strength wastewaters in UASB reactors
Orta derece kirlilikteki bir atıksuyun yukarı akışlı anaerobik çamur yatak (UASB) reaktörlerde arıtma verimliliğini etkileyen faktörler
NESLİHAN ÜNAL
Yüksek Lisans
İngilizce
1999
Çevre MühendisliğiDokuz Eylül ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DELYA SPONZA
- Hicrî IV.-V. asırlarda Irak-Horasan'da Şâfi'î fıkıh usûlünün gelişimi
Development of Shâfi'î legal theory in Iraq-Khorasan in the hijrî IV.-V. centuries
DAVUT EŞİT
- Fıkıh usûlü eserlerinde haber nazariyesi (Hicrî V. asır özelinde mukayeseli bir çalışma)
Khabar theory in the literature of usūl al-fiqh (A comparative study in the Hijri fifth century)
FURKAN ÇAKIR
Doktora
Türkçe
2022
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET EMİN ÖZAFŞAR
- Ahkâm-ı sultâniyenin ortaya çıkış gelişimi ve sebepleri -Hicri V. asır–
The emergence of al-Ahkam al-Sultaniyah and its development and causes -5th century Hijri-
AZAD JEMİL HESSEN HESSEN
Doktora
Türkçe
2023
DinSüleyman Demirel ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADNAN KOŞUM