Geri Dön

Satureja aintabensis P. H. Davis ve Satureja spicigera (K. Koch) Boiss. türlerinin sekonder metabolitlerinin GC-MS ve LC-MS ile tayini ve biyolojik aktivitelerinin incelenmesi

Determination of secondary metabolites of Satureja aintabensis P. H. Davis and Satureja spicigera (K. Koch) Boiss. species by GC-MSVE LC-MS and investigation of their biological activities

PDF İndir

  1. Tez No: 1016197
  2. Yazar: AYŞE NUR YILDIZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MURAT KARTAL, PROF. DR. AHMET CEYHAN GÖREN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
  6. Anahtar Kelimeler: Antikolinezteraz, Antioksidan aktivite, Biyolojik aktivite, Metabolitler, Anticholinesterase, Antioxidant activity, Biological activity, Metabolites
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Farmakognozi ve Doğal Ürünler Kimyası Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Farmakognozi ve Doğal Ürünler Kimyası Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Satureja aintabensis P.H. Davis, Türkiye için endemik bir tür olup“Antep kaya kekiği”olarak bilinirken, Satureja spicigera (K. Koch) Boiss. ise“Trabzon kekiği”veya“Çorba kekiği”olarak adlandırılmaktadır. S. aintabensis ve S. spicigera türlerinin toprak üstü kısımlarından hazırlanan metanol ve kloroform ekstreleri ile uçucu yağlarının kimyasal profilleri ve biyolojik aktiviteleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ekstrelerin fenolik içeriği, yüksek rezolüsyonlu kütle spektrometresi (LC-HRMS) kullanılarak, uçucu yağ bileşenleri ise GC-MS yöntemi ile aydınlatılmıştır. Numunelerin antioksidan kapasiteleri; üç farklı radikal süpürme yöntemi (DPPH, DMPD ve ABTS) ve iki farklı metal indirgeme yöntemi (Fe+3 ve Cu+2) olmak üzere toplam beş farklı yöntemle belirlenmiştir. Ayrıca, Alzheimer hastalığı ile ilişkili olan asetilkolinesteraz (AChE) ve bütirilkolinesteraz (BChE) enzimlerine karşı inhibisyon potansiyelleri Ellman metodu ile değerlendirilmiştir. LC-HRMS analiz sonuçlarına göre; S. aintabensis metanol ekstresinin ana bileşenleri hesperidin (%6.46), şiringik asit (%5.96) ve rosmarinik asit (%5.24) olarak tespit edilirken; S. spicigera metanol ekstresinde şiringik asit (%3.08), rosmarinik asit (%2.75) ve hesperidin (%1.72) majör bileşenler olarak belirlenmiştir. Ayrıca S. spicigera türü için luteolin-7-rutinosit (%1.68) ayırt edici bir bileşen olarak öne çıkmıştır. Aktivite testlerinde S. aintabensis, zengin fenolik içeriği ve yüksek hesperidin miktarına bağlı olarak, S. spicigera'ya kıyasla daha yüksek antioksidan aktivite sergilemiştir. Her iki türün de AChE üzerinde orta, BChE üzerinde ise düşük düzeyde inhibisyon gösterdiği tespit edilmiştir. Bu çalışma, özellikle endemik S. aintabensis'in zengin fenolik içeriği sayesinde antioksidan kapasite açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu; hesperidin, rosmarinik asit ve naringenin gibi biyoaktif bileşikler için yeni ve önemli bir doğal kaynak teşkil ettiğini ortaya koymuştur. Elde edilen veriler, her iki türün de farmasötik, nutrasötik ve gıda endüstrilerinde doğal antioksidan ve koruyucu ajan olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir.

Özet (Çeviri)

Satureja aintabensis P.H. Davis, which is the subject of this thesis study, is an endemic species for Türkiye and is popularly known as“Antep kaya kekiği”while Satureja spicigera (K. Koch) Boiss. is referred to as“Trabzon kekiği”or“Çorba kekiği”. The chemical profiles and biological activities of the methanol and chloroform extracts and essential oils prepared from the aerial parts of S. aintabensis and S. spicigera were comparatively investigated. The phenolic contents of the extracts were elucidated using LC-HRMS while the volatile constituents of the essential oils were analyzed by the GC-MS method. The antioxidant capacities of the samples were determined using five different assays, including three radical-scavenging methods (DPPH, DMPD and ABTS) and two metal-reducing methods (Fe3+ ve Cu2+). In addition, the inhibition potentials of the extracts against acetylcholinesterase (AChE) and butyrylcholinesterase (BChE) enzymes, which are associated with Alzheimer's disease, were evaluated using the Ellman method. According to the LC-MS analysis results, the main constituents of the methanol extract of S. aintabensis were identified as hesperidin (6.46%), syringic acid (5.96%) and rosmarinic acid (5.24%), whereas in the methanol extract of S. spicigera, syringic acid (3.08%), rosmarinic acid (2.75%) and hesperidin (1.72%) were determined as the major compounds. In addition, luteolin-7-rutinoside (1.68%) was highlighted as a distinctive compound for S. spicigera. In the activity tests, S. aintabensis exhibited higher antioxidant activity compared to S. spicigera, which was attributed to its rich phenolic composition and higher hesperidin content. It was also determined that both species showed moderate inhibition against AChE and low inhibition against BChE. This study revealed that, particularly due to its rich phenolic content, the endemic S. aintabensis has a remarkable potential in terms of antioxidant capacity, and represents a new and important natural source of bioactive compounds such as hesperidin, rosmarinic acid and naringenin. The findings also demonstrate that both species may be evaluated as natural antioxidant and protective agents in the pharmaceutical, nutraceutical and food industries.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    255954

    Satureja aintabensis P. H. Davis' in doku kültürü ile çoğaltım olanaklarının araştırılması

    Tissue culture with the investigation of possibilities reproduction of Satureja aintabensis P. H. Davis

    SADİYE CEREN ÖZKEÇECİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    BiyolojiGaziantep Üniversitesi

    Biyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CANAN CAN

  2. Tez No

    643755

    Satureja L. (Lamiaceae) cinsinde yer alan bazı taksonların enzim inhibisyon özellikleri ve karyolojileri üzerine bir çalışma

    A study on the enzyme inhibition properties and caryologies of some taxa of Satureja L. (Lamiaceae)

    ESRA KAVCI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    BiyoteknolojiNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ESRA MARTİN

    DOÇ. DR. ASLI DOĞAN KOCA

  3. Tez No

    290464

    Gaziantep florasına ait bazı Lamiaceae türlerinin antioksidan ve radikal temizleme aktivitelerinin belirlenmesi

    Determination of antioxidant and radical scavenging activities of some Lamiaceae species belonging to flora of Gaziantep

    ÖNDER YUMRUTAŞ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    BiyolojiGaziantep Üniversitesi

    Botanik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SAADET DEMİRÖRS SAYGIDEĞER

  4. Tez No

    120751

    Adıyaman-Çelikhan bölgesinde yetişen bazı tıbbi ve aromatik bitkilerin antimikrobiyal aktivitesi

    Antimicrobial activities of some medicinal and aromatic plants which collected from Çelikhan district, Adıyaman

    EKREM DEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2002

    BiyolojiKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi

    Biyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. METİN DIĞRAK

  5. Tez No

    149862

    Bazı satureja türlerinin morfolojik, moleküler ve sistematik yönden değerlendirilmesi

    Morphologic, molecular and systematic evaluation of some Turkish Satureja species

    SERAP ÖZ AYDIN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    BiyolojiBalıkesir Üniversitesi

    Biyoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. GÜLENDAM TÜMEN

    Y.DOÇ.DR. FERAY KÖÇKAR

Geri Dön