Geri Dön

Maliye politikasının doğrusal olmayan (asimetrik) etkileri:Türkiye üzerine uygulamalı bir analiz

Nonlinear (asymmetric) effects of fiscal policy: An applied analysis on Türkiye

  1. Tez No: 1016280
  2. Yazar: ŞEREF CAN SERİN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MURAT DEMİR
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Maliye, Finance
  6. Anahtar Kelimeler: Doğrusal olmayan nedenselllik, Doğrusal olmayan zaman serileri, Keynesyen ekonomi, Türkiye, Nonlinear causality, Non-linear time series, Keynesian economy, Türkiye
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Harran Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, Türkiye'de maliye politikasının özel tüketim üzerindeki etkilerini 1970-2024 dönemi için doğrusal olmayan ve asimetrik bir çerçevede incelemektedir. Geleneksel Keynesyen yaklaşımın doğrusal ve simetrik varsayımları, stagflasyon deneyimi ve sonrasında derinleşen bütçe açıkları ile kamu borçluluğu karşısında sorgulanmaya başlanmıştır. Çalışma, maliye politikası şoklarının etkilerinin araç türüne (harcama/vergi), şokun yönüne (pozitif/negatif) ve zaman ufkuna (kısa/uzun dönem) göre sistematik biçimde değişip değişmediğini test etmektedir. Kuramsal çerçeve, Keynesyen devrimden Yeni Klasik-Yeni Keynesyen senteze uzanan yazın taraması ile maliye politikasının Keynesyen olmayan etkileri, genişletici mali daralma hipotezi ve tüketim kuramlarına dayanmaktadır. Ampirik analiz üç aşamalıdır: (1) ADF ve kırılmalı ADF birim kök testleri, (2) kamu harcaması ve vergi geliri şoklarını pozitif/negatif bileşenlerine ayrıştıran Augmented NARDL (A-NARDL) yöntemi, (3) Hacker-Hatemi-J simetrik, Hatemi-J asimetrik ve Breitung-Candelon frekans alanı nedensellik testleri. Bulgulara göre uzun dönemde Keynesyen olmayan bir örüntü ortaya çıkmaktadır: pozitif kamu harcaması şokları beklendiği gibi tüketimi artırırken, negatif şoklar da uzun dönemde tüketimi artırmakta; bu durum, Türkiye'de beklenti/güven kanalının talep kanalının önüne geçtiğini göstermektedir. Vergi gelirlerinde ise hem pozitif hem negatif şoklar uzun dönemde tüketimi artırmaktadır. Kısa dönemde tablo farklılaşmakta; harcama artışları/azalışları Keynesyen yönde tüketimi artırıp azaltırken, vergi şoklarının her iki yönü de tüketimi kısa dönemde azaltmaktadır; bu da hanehalkının vergi değişikliklerini kalıcı gelir değişimi olarak görmediğine işaret etmektedir. Nedensellik analizinde harcama-tüketim ilişkisi çift yönlü, vergi-tüketim ilişkisi tek yönlüdür; frekans alanında harcama etkileri kısa dönemde geçici, uzun dönemde kalıcıdır. Sonuç olarak Türkiye'de maliye politikası, Keynesyen ve Keynesyen olmayan mekanizmaları birlikte barındırmakta; bu geçiş araç türü, şok yönü ve zaman ufkuna bağlı olarak sistematik şekilde gerçekleşmektedir.

Özet (Çeviri)

This study examines the effects of fiscal policy on private consumption in Türkiye for the 1970-2024 period within a nonlinear and asymmetric framework. The linear and symmetric assumptions of the traditional Keynesian approach have come under scrutiny following the stagflation experience and the subsequent deepening of budget deficits and public indebtedness. The study tests whether the effects of fiscal policy shocks systematically vary according to instrument type (spending/tax), shock direction (positive/negative), and time horizon (short/long term). The theoretical framework draws on a literature review spanning from the Keynesian revolution to the New Classical-New Keynesian synthesis, along with the non-Keynesian effects of fiscal policy, the expansionary fiscal contraction hypothesis, and consumption theories. The empirical analysis consists of three stages: (1) ADF and break-point ADF unit root tests, (2) the Augmented NARDL (A-NARDL) method, which decomposes public spending and tax revenue shocks into positive/negative components, and (3) Hacker-Hatemi-J symmetric, Hatemi-J asymmetric, and Breitung-Candelon frequency-domain causality tests. The findings reveal a non-Keynesian pattern in the long run: while positive public spending shocks increase consumption as expected, negative shocks also increase consumption in the long run, indicating that the expectations/confidence channel outweighs the demand channel in Türkiye. For tax revenues, both positive and negative shocks increase consumption in the long run. The picture differs in the short run; spending increases/decreases raise and lower consumption in the Keynesian direction, while both directions of tax shocks reduce consumption in the short run, suggesting that households do not perceive tax changes as permanent income shifts. Causality analysis shows a bidirectional relationship between spending and consumption, and a unidirectional relationship from taxes to consumption; in the frequency domain, spending effects are transitory in the short run and permanent in the long run. In conclusion, fiscal policy in Türkiye incorporates both Keynesian and non-Keynesian mechanisms simultaneously, with the transition between them occurring systematically depending on instrument type, shock direction, and time horizon.

Benzer Tezler

  1. Protecting cost of claims from exchange rate shocks in insurance sector

    Sigorta sektöründe kasko hasar maliyetinin döviz kur şoklarından korunması

    İSMAİL TELCİ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2018

    Sigortacılıkİstanbul Bilgi Üniversitesi

    Finans Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ GENCO FAS

  2. Türkiye'de faiz oranlarının vade yapısı ve makroekonomik belirleyicileri

    Term structure of interest rates and its macroeconomic determinants in Turkey

    OSMAN TÜZÜN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    EkonomiDokuz Eylül Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAKAN KAHYAOĞLU

  3. Investigating the relationship between exchange rate and food prices in the West African Economic and Monetary Union states

    Batı Afrı̇ka Ekonomı̇k ve Parasal Bı̇rlı̇k ülkelerı̇nde dövı̇z kuru ve gıda fı̇yatları arasındakı̇ ı̇lı̇şkı̇nı̇n ı̇ncelenmesı̇

    DELWENDE ARTHUR KABORE

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Ekonomiİbn Haldun Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    Assist. Prof. Dr. ASAD UL ISLAM KHAN

  4. External shocks and macroeconomic policies in Africa

    Afrika'daki dışsal şoklar ve makroekonomik politikalar

    YACOUBA KASSOURI

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2020

    EkonomiErciyes Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HALİL ALTINTAŞ

  5. Unlocking the power of fiscal policy on the edge of a liquidity trap: A non-linear empirical investigation for the EU economies

    Likidite tuzağı eşiğinde maliye politikasının etkinliği: AB ekonomileri üzerine doğrusal olmayan ampirik bir analiz

    SAVAŞ KAPTAN

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    MaliyeAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Maliye Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. RECEP YORULMAZ