Yetişkinlerdeki travmatik yas yaşantısının travma sonrası yıpranma, travma sonrası büyüme, depresyon ve mutluluk açısından incelenmesi
An investigation of traumatic grief experiences in adults in relation to posttraumatic depreciation, posttraumatic growth, depression, and happiness
- Tez No: 1016294
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA EBRU İKİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Depresyon, Mutluluk, Depression, Happiness
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada yetişkin bireylerde travmatik yas yaşantısının travma sonrası yıpranma, travma sonrası büyüme, depresyon ve mutluluk değişkenleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ayrıca travmatik yas ile depresyon arasındaki ilişkide travma sonrası yıpranmanın, travmatik yas ile mutluluk arasındaki ilişkide ise travma sonrası büyümenin aracı rolü değerlendirilmiştir. Araştırma nicel araştırma yaklaşımı doğrultusunda ilişkisel tarama modeline göre yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu 128'i kadın ve 72'si erkek olmak üzere toplam 200 yetişkin birey oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Travmatik Yas Envanteri, Travma Sonrası Büyüme ve Yıpranma Ölçeği ile Kısa Depresyon ve Mutluluk Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve bootstrap yöntemine dayalı aracılık analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre travmatik yasın travma sonrası büyüme, travma sonrası yıpranma ve depresyon ile pozitif yönde anlamlı ilişkiler gösterdiği belirlenmiştir. Travmatik yas ile mutluluk arasındaki ilişki ise negatif yönde olmakla birlikte istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Travma sonrası yıpranmanın depresyonla pozitif, mutlulukla negatif yönde anlamlı ilişkili olduğu travma sonrası büyümenin ise mutlulukla pozitif yönde anlamlı ilişkili olduğu saptanmıştır. Ayrıca depresyon ile mutluluk arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu bulgular, travmatik yas yaşantısının yalnızca olumsuz psikolojik göstergelerle değil, aynı zamanda kayıp sonrası olumlu uyum ve yeniden yapılanma süreçleriyle de ilişkili olabileceğini göstermektedir. Aracılık analizleri sonucunda travma sonrası yıpranmanın travmatik yas ile depresyon arasındaki ilişkide anlamlı bir aracı role sahip olduğu belirlenmiştir. Bu bulgu, travmatik yas düzeyi arttıkça travma sonrası yıpranma düzeyinin de yükseldiğini ve travma sonrası yıpranmadaki bu yükselişin depresyon düzeyindeki artışla ilişkili olduğunu göstermektedir. Araştırmanın diğer aracılık modelinde ise travma sonrası büyümenin travmatik yas ile mutluluk arasındaki ilişkide anlamlı aracı role sahip olduğu görülmüştür. Bu modelde travmatik yasın mutlulukla doğrudan düzeyde negatif yönde, travma sonrası büyüme üzerinden ise dolaylı olarak pozitif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Genel olarak araştırma bulguları, travmatik yasın hem travma sonrası yıpranma ve depresyon gibi risk alanlarıyla hem de travma sonrası büyüme ve mutluluk gibi uyum kaynaklarıyla birlikte ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda travmatik yasın psikolojik danışmanlık ve rehberlik alanında bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilmesinin önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the relationship between traumatic grief experiences in adults and posttraumatic depreciation (PTD), posttraumatic growth, depression, and happiness. The study also evaluated the mediating role of PTD in the relationship between traumatic grief and depression, and posttraumatic growth in the relationship between traumatic grief and happiness. The research was conducted using a quantitative research approach with a correlational survey model. The study group consisted of 200 adults, 128 women and 72 men. Data collection instruments included a Personal Information Form, the Traumatic Grief Inventory, the Posttraumatic Growth and Posttraumatic Depreciation Scale, and the Short Depression-Happiness Scale. Descriptive statistics, Pearson correlation analysis, and bootstrap mediation analysis were used to analyze the data. The findings revealed a significant positive correlation between traumatic grief and posttraumatic growth, posttraumatic depreciation, and depression. While the relationship between traumatic grief and happiness was negative, it was not statistically significant. The study found that posttraumatic depreciation (PTD) was significantly positively correlated with depression and significantly negatively correlated with happiness. Posttraumatic growth was also significantly positively correlated with happiness. Furthermore, a significant negative correlation was found between depression and happiness. These findings suggest that traumatic grief experiences may be associated not only with negative psychological indicators but also with positive adjustment and restructuring processes after loss. Mediation analyses revealed that PTD plays a significant mediating role in the relationship between traumatic grief and depression. This finding indicates that as the level of traumatic grief increases, the level of PTD also increases, and this increase in PTD is associated with an increase in depression levels. In another mediation model, posttraumatic growth was found to play a significant mediating role in the relationship between traumatic grief and happiness. In this model, traumatic grief was directly negatively correlated with happiness and indirectly positively correlated through posttraumatic growth. Overall, the research findings suggest that traumatic grief should be considered in conjunction with both risk factors such as posttraumatic depreciation and depression, and adaptive resources such as posttraumatic growth and happiness. Accordingly, it has been concluded that it is important to evaluate traumatic grief from a holistic perspective in the field of psychological counseling and guidance.
Benzer Tezler
- Yetişkinlerde travmatik yasın ve travma sonrası büyümenin psikososyal belirleyicileri
Psychosocial determinants for traumatic grief and posttraumatic growth in adults
GİZEM CESUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. SEDAT IŞIKLI
- Ölüme bağlı kayıp yaşantısı olan kişilerde travma sonrası büyümeyi yordayan değişkenlerin incelenmesi: Temel inançlar, ruminasyonlar ve öz-şefkat
Investigation of variables predicting posttraumatic growth in people with death-related loss: Core beliefs, ruminations and self-compassion
MELİS GÜN
- Covid-19 döneminde covid-19 hastalığı harici travmatik kayıp yaşayan kadınlarda yas düzeyi, başa çıkma algısı ve ölüm kaygısı ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between grief level, coping perception and death anxiety in woman experiencing traumatic loss except for covid-19 disease in the covid-19 period
EDA CEVAHİROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiDoğuş ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKER MERAL ÇULHA
- Covid-19 pandemisinde yetişkinlerdeki ruh sağlığı problemlerinin aleksitimi ile ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between mental health problems and alexithymia in the covid-19 pandemic
EMİNE CANSU ALBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİMA ELİF ERGÜNEY OKUMUŞ
- Yetişkinlerde travma sonrası stres belirtileri ve travma sonrası gelişim: Otobiyografik bellek, dönüşmüş benlik ve bilinçli-yeniden değerlendirme modelleri kapsamında bir inceleme
Posttraumatic stress symptoms and posttraumatic growth among adults: An investigation within the scope of the autobiographical memory, transformed self and mindful-reappraisal models
PINAR ACET
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiDokuz Eylül ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY DİRİK