Muhasebe bilgi endekslerinin geliştirilmesi ve firma değeri açısından kullanımı
The development of accounting information indices and their relevance to firm value
- Tez No: 1016306
- Danışmanlar: PROF. DR. SONER GÖKTEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonometri, İşletme, Econometrics, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe Finansman Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Muhasebe bilgisi, işletmelerin finansal durumunun, faaliyet sonuçlarının ve nakit akışlarının bilgi kullanıcılarına aktarılmasını sağlayan temel bilgi kaynaklarından biridir. Finansal tablo kullanıcıları, yatırımcılar, kreditörler, yöneticiler ve diğer paydaşlar, işletmelere ilişkin ekonomik kararlarını büyük ölçüde muhasebe bilgisinden hareketle oluşturmaktadır. Bununla birlikte muhasebe bilgisinin çok sayıda finansal tablo kalemi, oran, gösterge ve dönemsel karşılaştırma içermesi, bu bilginin doğrudan kullanılmasını güçleştirmektedir. Bilginin ham haliyle kullanımında; verinin çok boyutluluğu, karşılaştırılabilirliği ve anlamlılığı bakımından yaşanan sorunlar, bu çerçevede bir yaklaşım geliştirilmesini zaruri kılmaktadır. Bu durum, muhasebe bilgisinin yalnızca üretilmesi ve raporlanması değil, aynı zamanda işlenmesi, özetlenmesi ve karar alma süreçlerinde kullanılabilir hale getirilmesi ihtiyacını ortaya çıkarmaktadır. Bu tez çalışmasının amacı, muhasebe bilgisinin çok boyutlu yapısından kaynaklanan kullanım güçlüklerine yönelik olarak endeks temelli bir yaklaşım geliştirmek ve geliştirilen muhasebe bilgi endekslerinin firma değeri açısından kullanımını incelemektir. Bu çerçevede çalışma, farklı muhasebe bilgi boyutlarına ilişkin çok sayıda finansal göstergenin ortak bilgi içeriğini daha az sayıda, karşılaştırılabilir ve yorumlanabilir endeks değeriyle temsil etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, muhasebe bilgisinin karar destek işlevini güçlendirmesi ve etkin kullanımı hususunda yazına endeks temelli bir bakış açısı sunması bakımından önem taşımaktadır. Araştırmada Borsa İstanbul 30 Endeksi'nde yer alan finans sektörü dışı işletmelere ait çeyreklik finansal veriler kullanılmıştır. Çalışma kapsamında muhasebe bilgisi; büyüme, faaliyet, finansal yapı, karlılık, likidite, nakit ve yatırım olmak üzere yedi temel bilgi boyutu altında ele alınmıştır. Her bir bilgi boyutunu temsil eden finansal göstergeler belirlenmiş ve bu göstergeler kullanılarak temel bileşenler analizi aracılığıyla muhasebe bilgi endeksleri oluşturulmuştur. Böylece her bir muhasebe bilgi boyutu için ayrı bir muhasebe bilgi endeksi geliştirilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında ise geliştirilen endekslerin firma değerini açıklama gücü panel veri modelleri aracılığıyla test edilmiştir. Araştırma bulguları, temel bileşenler analizi ile geliştirilen muhasebe bilgi endekslerinin firma değerinin açıklanmasında anlamlı bir bilgi içeriğine sahip olduğunu göstermektedir. Model sonuçlarına göre büyüme, faaliyet ve likidite endeksleri firma değeri açısından öne çıkan muhasebe bilgi boyutlarıdır. Büyüme ve faaliyet endekslerinin firma değeri üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Buna karşılık likidite endeksinin firma değeri üzerinde negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Finansal yapı, karlılık, nakit ve yatırım endekslerinin ise temel model kapsamında firma değerini açıklamada istatistiksel olarak anlamlı bir katkı sunmadığı belirlenmiştir. Sağlamlık testi sonuçları, genel olarak ana model bulgularını desteklemekte ve geliştirilen endekslerin firma değeri analizlerinde kullanılabilirliğine ilişkin bulguları güçlendirmektedir. Çalışma sonucunda, muhasebe bilgisinin temel bileşenler analizi aracılığıyla endeksler haline getirilebileceği ve bu endekslerin firma değeriyle ilişkili analizlerde kullanılabileceği ortaya konulmuştur. Elde edilen sonuçlar, muhasebe bilgi endekslerinin çok boyutlu finansal bilgiyi daha işlevsel, karşılaştırılabilir ve yorumlanabilir bir yapıya dönüştürdüğünü göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, muhasebe bilgisinin işlenmesi ve karar alma süreçlerinde kullanılabilirliğinin artırılmasına yönelik uygulanabilir bir çerçeve sunmaktadır. Ayrıca geliştirilen endekslerin firma değeriyle ilişkilendirilmesi, muhasebe bilgisinin etkin kullanımı ve değer ilgililiği alanına yöntemsel ve uygulamalı bir katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Accounting information is one of the fundamental sources of information through which firms communicate their financial position, operating results, and cash flows to information users. Financial statement users, investors, creditors, managers, and other stakeholders largely base their economic decisions regarding firms on accounting information. However, the fact that accounting information consists of numerous financial statement items, ratios, indicators, and intertemporal comparisons makes its direct use difficult. Problems related to the multidimensionality, comparability, and meaningfulness of data in its raw form necessitate the development of an approach within this framework. This situation reveals the need not only for the production and reporting of accounting information, but also for its processing, summarization, and transformation into a form that can be effectively used in decision-making processes. The aim of this thesis is to develop an index-based approach to address the usage difficulties arising from the multidimensional structure of accounting information and to examine the use of the developed accounting information indices in terms of firm value. In this context, the study aims to represent the common informational content of numerous financial indicators related to different dimensions of accounting information through a smaller number of comparable and interpretable index values. The study is significant in that it strengthens the decision-support function of accounting information and offers an index-based perspective to the literature regarding its effective use. The study uses quarterly financial data of non-financial firms included in the Borsa Istanbul 30 Index. Accounting information is examined under seven fundamental information dimensions: growth, operating activity, financial structure, profitability, liquidity, cash, and investment. Financial indicators representing each information dimension are identified, and accounting information indices are constructed through principal component analysis using these indicators. Thus, a separate accounting information index is developed for each dimension of accounting information. In the second stage of the study, the explanatory power of the developed indices for firm value is tested through panel data models. The findings indicate that the accounting information indices developed through principal component analysis possess meaningful informational content in explaining firm value. According to the model results, the growth, operating activity, and liquidity indices emerge as the most prominent accounting information dimensions in terms of firm value. The growth and operating activity indices are found to have a positive and statistically significant effect on firm value. In contrast, the liquidity index is found to have a negative and statistically significant effect on firm value. The financial structure, profitability, cash, and investment indices, on the other hand, do not provide a statistically significant contribution to explaining firm value within the main model. The robustness test results generally support the main model findings and strengthen the evidence regarding the applicability of the developed indices in firm value analyses. The study concludes that accounting information can be transformed into indices through principal component analysis and that these indices can be used in analyses related to firm value. The results show that accounting information indices transform multidimensional financial information into a more functional, comparable, and interpretable structure. In this respect, the study provides an applicable framework for processing accounting information and enhancing its usability in decision-making processes. Furthermore, by associating the developed indices with firm value, the study makes a methodological and applied contribution to the effective use of accounting information and the field of value relevance.
Benzer Tezler
- Kurumsal raporlamanın geleceği ve yeni raporlama modelinin geliştirilmesine yönelik öneriler
Future of corporate reporting and new reporting model suggestions for developing
MUSTAFA GÜNGÖR
- Enflasyonun finansal tablolar üzerindeki etkilerini gidermek amacıyla geliştirilmiş muhasebe modelleri
Başlık çevirisi yok
SERHAT YANIK
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
İşletmeİstanbul Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERYAL ORHAN BASIK
- Impact of Covid-19 on Islamic and conventional stock indexes
Covıd-19'un İslami ve geleneksel hisse senedi endeksleri üzerindeki etkisi
ALMABROK F AHMİD
- Borsa İstanbul bilgi teknolojileri endeksinin makroekonomik göstergelere tepkisinin değerlendirilmesi: Türkiye ve Polonya üzerine karşılaştırmalı bir analiz
An evaluation of the reaction of Borsa Istanbul information technology index to macroeconomic indicators: A comparative analysis on Turkey and Poland
SİNEM TUBA TAŞDEMİR SAYGI
- İklim muhasebesi: BIST sürdürülebilirlik 25 ve BIST 30 şirketlerinin TCFD uyarınca incelenmesi
Climate accounting: Examination of BIST sustainability 25 and BIST 30 companies according to TCFD
ECE KANLIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeBaşkent Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İKLİM ELİF UMUT
