Cerrahi hastalarında postoperatif göz maskesi ve kulak tıkacı kullanımının uyku kalitesine etkisi: Randomize kontrollü çalışmaların meta-analizi
The effect of postoperative eye mask and earplug use on sleep quality in surgical patients: A meta-analysis of randomised controlled trials
- Tez No: 1016336
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR YILMAZ EKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Cerrahi, Hemşirelik, Kulak tıkacı, Postoperatif dönem, Uyku kalitesi, surgery" OR "postoperative period, eye protective devices" OR "eye mask, hearing protective devices" OR "earplugs, sleep" OR "sleep quality" OR "sleep disorders, nursing, Surgery, Earplug, Postoperative period, Quality of sleep
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, cerrahi hastalarda postoperatif dönemde göz maskesi ve kulak tıkacı kullanımının uyku kalitesi üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Çalışma, metaanaliz türünde bir araştırmadır. Literatür taraması Nisan 2026-Mayıs 2026 tarihleri arasında PubMed, EBSCO, Scopus, Science Direct, Wiley, Proquest, Web of Science, Ulusal Tez Merkezi ve Cochrane Kütüphanesi veri tabanlarında Medical Subject Headings (MeSH) anahtar kelimeleri“cerrahi”VEYA“postoperatif dönem”,“göz koruma cihazı”VEYA“göz maskesi”,“kulak koruma cihazı”VEYA“kulak tıkacı”,“uyku”VEYA“uyku kalitesi”VEYA“uyku bozukluğu”,“hemşirelik”VE“randomize kontrollü çalışma”anahtar kelimeleri ile yapıldı. Çalışmaların metodolojik kalitesi Cochrane Risk of Bias 2.0 aracı ile değerlendirildi ve veriler metaanaliz yöntemleri ile sentezlendi. Metaanalize 2010–2026 yılları arasında toplam 914 cerrahi hastası (452 müdahale, 462 kontrol) ile yapılan 14 randomize kontrollü çalışma dahil edildi. Huni saçılım grafiği ile Egger ve Begg testlerine göre çalışmalarda istatistiksel olarak anlamlı bir yayın yanlılığı veya küçük çalışma etkisinin bulunmadığı belirlendi. Random-effects modeli ile yapılan analizde genel etki büyüklüğü orta düzeyde (Hedges' g=0,529) bulunmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,109). Çalışmalar arasında yüksek düzeyde heterojenlik tespit edildi (I²=95,37%). Alt grup analizlerinde uygulama türüne göre (kulak tıkacı, göz maskesi veya her ikisinin birlikte kullanımı) etki büyüklükleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadı (Q_b=0,38; p=0,829). Buna karşın kullanılan ölçüm araçlarına göre etki büyüklüklerinin anlamlı düzeyde farklılaştığı belirlendi (Q_b=73,08; p<0,001). Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, Richard-Campbell Uyku Ölçeği, Spiegel Uyku Anketi ve araştırmacılar tarafından geliştirilen anketle yapılan çalışmalarda anlamlı etki büyüklükleri elde edilirken, Verran ve Snyder-Halpern Uyku Ölçeği ile yapılan çalışmalarda anlamlı bir etki saptanmadı. Sonuç olarak, kulak tıkacı ve/veya göz maskesi uygulamalarının postoperatif dönemde cerrahi hastaların uyku kalitesini iyileştirme potansiyeline sahip olduğu; ancak elde edilen etkinin kullanılan ölçüm aracına göre değişebildiği ve çalışmalar arasındaki yüksek heterojenlik nedeniyle etkinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı sonucuna varıldı.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the effect of eye masks and earplugs on sleep quality in surgical patients during the postoperative period. This research was designed as a meta-analysis. A literature search was conducted between April 2026 and May 2026 in the PubMed, EBSCO, Scopus, ScienceDirect, Wiley, ProQuest, Web of Science, National Thesis Center, and Cochrane Library databases using the Medical Subject Headings (MeSH)
Benzer Tezler
- Açık kalp cerrahisi geçiren hastalarda göz maskesi kullanımının ağrı ve uyku kalitesi üzerine etkisi: Tek kör randomize kontrollü çalışma
Effect of eye mask use on pain and sleep quality in patients undergoing open heart surgery: A single blind randomized controlled study
ŞEYMA SÜRMELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikOrdu ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURGÜL BÖLÜKBAŞ
- Propofol ve rokuronyum ile hızlı entübasyon: zamanlama prensibinin bir varyasyonu
Rapid tracheal intubation with propofol and rocuronium: a variation of timing principle
IŞIL EREN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1999
Anestezi ve ReanimasyonSağlık BakanlığıAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DOĞAN ÖZKUL
- EPİRETİNAL MEMBRAN HASTALARINDA EPİRETİNAL MEMBRAN TİPİ VE CERRAHİ TEKNİĞİN POSTOPERATİF SONUÇLARA ETKİSİ
EFFECT OF EPIRETINAL MEMBRANE TYPE AND SURGICAL TECHNIQUE ON POSTOPERATIVE RESULTS IN EPIRETINAL MEMBRANE PATIENTS
ŞEYMA GÜLCENUR ŞEHİRLİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Göz HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN BURAK ERDEN
- EPİRETİNAL MEMBRAN HASTALARINDA EPİRETİNAL MEMBRAN TİPİ VE CERRAHİ TEKNİĞİN POSTOPERATİF SONUÇLARA ETKİSİ
EFFECT OF EPIRETINAL MEMBRANE TYPE AND SURGICAL TECHNIQUE ON POSTOPERATIVE RESULTS IN EPIRETINAL MEMBRANE PATIENTS
ŞEYMA GÜLCENUR ÖZTURAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Göz HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. BURAK ERDEN
- Genel cerrahi hastalarında preoperatif anksiyetenin postoperatif derlenme, erken dönem iyileşme skoru ve uyku kalitesine etkisi
The effect of preoperative anxiety on postoperative recovery, early recovery scores, and sleep quality in general surgery patients
BEKİR CAN DERİNÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Anestezi ve ReanimasyonAnkara ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK YÖRÜKOĞLU
DOÇ. DR. SÜHEYLA KARADAĞ ERKOÇ