Sağlık harcamalarının iktisadi analizi: Türkiye ve Avrupa Birliği ülkeleri karşılaştırılması
Economic analysis of health expenditures: A comparison between Turkey and European Union countries
- Tez No: 1016420
- Danışmanlar: PROF. DR. PINAR HAYALOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gümüşhane Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, sağlık harcamalarının iktisadi boyutu Türkiye ve Avrupa Birliği (AB) ülkeleri örnekleminde karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Araştırmanın temel amacı, söz konusu ülkelerde sağlık harcamalarının ekonomik göstergelerle ilişkisini inceleyerek bu harcamaların düzeyi, yapısı ve iktisadi anlamına ilişkin bir değerlendirme sunmaktır. Türkiye ve AB ülkeleri arasındaki karşılaştırma, sağlık harcamalarının iktisadi görünümünü ortaya koymaya yönelik bir çerçeve olarak kullanılmıştır. Çalışma kapsamında, Türkiye için 2011–2024 dönemine ait istatistikler ve raporlar ile AB ülkelerine ilişkin karşılaştırılabilir göstergelerden yararlanılmıştır. Araştırma, betimleyici istatistikler ve mevcut veriler üzerinden yapılan karşılaştırmalı değerlendirmelere dayanmaktadır. Sağlık harcamaları; kişi başına sağlık harcamaları, sağlık harcamalarının GSYH içindeki payı, kamu ve özel sektör harcama yapısı ile demografik ve ekonomik değişkenler çerçevesinde ele alınmıştır. Ayrıca seçilmiş göstergeler aracılığıyla sağlık harcamalarının iktisadi etkinliğine ilişkin genel bir değerlendirme yapılmıştır. Elde edilen bulgular, Türkiye'de sağlık harcamalarının hem nominal hem de kişi başına düzeyde artış eğilimi gösterdiğini ortaya koymaktadır. Buna karşın, sağlık harcamalarının GSYH içindeki payının sınırlı bir aralıkta seyrettiği ve AB ülkeleri ortalamasının altında kaldığı gözlemlenmiştir. AB ülkelerinde sağlık harcamalarının ağırlıklı olarak kamu kaynaklarıyla finanse edildiği, Türkiye'de ise kamu ve özel sektör harcamalarının zaman içerisinde farklılaşan bir yapı sergilediği görülmektedir. Ayrıca ebe, hemşire ve hekim sayıları bakımından da ülkeler arasında farklılıklar dikkat çekmektedir. Demografik faktörler, özellikle yaşlı nüfus oranındaki artış, sağlık harcamalarının önemli belirleyicileri arasında öne çıkmaktadır. Sonuç olarak çalışma, sağlık harcamalarının Türkiye ve AB ülkelerinde ekonomik yapı, demografik dinamikler ve finansman modeli ile yakından ilişkili olduğunu ortaya koymakta; Türkiye'de sağlık harcamalarının iktisadi sürdürülebilirlik ve etkinlik açısından geliştirilmesine yönelik politika alanlarına işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the economic dimension of health expenditures through a comparative analysis of Türkiye and the European Union (EU) countries. The main objective of the research is to provide an assessment of the level, structure, and economic significance of health expenditures by analyzing their relationship with economic indicators in the respective countries. The comparison between Türkiye and EU countries is employed as a framework to reveal the economic outlook of health expenditures. Within the scope of the study, statistics and reports for Türkiye covering the period 2011–2024, along with comparable indicators for EU countries, are utilized. The research is based on descriptive statistics and comparative evaluations conducted using existing data. Health expenditures are analyzed in terms of per capita health spending, the share of health expenditures in GSYH, the structure of public and private sector spending, as well as demographic and economic variables. In addition, a general assessment of the economic efficiency of health expenditures is provided through selected indicators. The findings indicate that health expenditures in Türkiye have exhibited an increasing trend both in nominal terms and on a per capita basis. However, the share of health expenditures in GSYH has remained within a limited range and below the EU average. In EU countries, health expenditures are predominantly financed by public resources, whereas in Türkiye, the structure of public and private sector spending has shown variation over time. Furthermore, notable differences are observed among countries in terms of the number of midwives, nurses, and physicians. Demographic factors, particularly the increase in the proportion of the elderly population, emerge as significant determinants of health expenditures. In conclusion, the study demonstrates that health expenditures in Türkiye and EU countries are closely associated with economic structure, demographic dynamics, and financing models, and it highlights policy areas for improving the economic sustainability and efficiency of health expenditures in Türkiye.
Benzer Tezler
- AB ülkeleri ve Türkiye'deki sosyal harcamaların kümeleme analiziyle karşılaştırılması
Comparison of EU countries and Turkey's social state expenses via cluster analysis
UĞUR UYĞUN
- Sağlık harcamalarının belirlenmesinde sosyo-ekonomik unsurların etkileri: Türkiye ve seçilmiş AB ülkeleri üzerine panel veri analizi
Effects of socio-economic factors in determining health expenditures: Panel data analysis on Turkey and selected EU countries
DİLEK ATILGAN
Doktora
Türkçe
2023
EkonomiKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEYHAN TAŞ
- Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye'nin sağlık sistemleri ve sağlık göstergelerinin karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of health systems and health indicators of European Union countries and Turkey
ALİ ÜNSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
EkonomiBilecik Şeyh Edebali Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYKUT EKİNCİ
- A stress testıng framework for the Turkısh bankıng sector: an augmented approach
Türk bankacılık sektörü için bir stres testi çerçevesi: Bir genişletilmiş yaklaşım
BAHADIR ÇAKMAK
- Sağlık harcamalarının ekonomik büyüme üzerine etkileri: 1980 sonrası Türkiye ekonomisi analizi
The effects of health expenditures on economic growth: Analysis of Turkish economy after 1980
GÖKHAN SALMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
EkonomiCelal Bayar Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CÜNEYT YENAL KESBİÇ
