Bedrüddîn İbn Mâlik'in belâgat ilimlerine dair Ravzu'l-Ezhân fî İlmi'l-Beyân adlı eserinin tahkik ve tahlili
Critical edition and analysis of Badr al-Dīn ibn Mālik's work titled Rawḍ al-Adhhān fī 'Ilm al-Bayān on the science of rhetoric
- Tez No: 1016694
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSA ALAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Dilbilim, Eastern Linguistics and Literature, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Arap Dili ve Belâgati, Bedrüddîn İbn Mâlik, Ravzu'l-ezhân, el-Misbâh, Miftâhu'l-ulûm, Arabic Language and Rhetoric, Badr Al-Dīn Ibn Mālik, Rawḍ Al-Adhhān, Al-Miṣbāḥ, Miftāḥ Al-Ulūm
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sekkâkî'nin (ö. 626/1229) Miftâhu'l-ulûm adlı eseri, belâgat ilminin standart biçimini almasında bir dönüm noktası olmuştur. Öyle ki sonraki asırlarda belâgat ilmi gelişimini uzun müddet onun belâgat ilimlerini ihtiva eden üçüncü kısmı üzerine yapılan şerh, hâşiye, ihtisar, telhis vb. tamamlayıcı çalışmalar üzerinden sürdürmüştür. Bu çalışmalardan biri de Bedrüddîn İbn Mâlik'in (ö. 686/1287) Ravzu'l-ezhân fî ilmi'l-beyân adlı eseridir. Bu araştırmanın amacı, Miftâhu'l-ulûm üzerine erken bir dönemde yapılmış önemli bir ihtisar çalışması olan Ravzu'l-ezhân'ı ilmî usullere göre tahkik ve tahlil ederek ilim dünyasının istifadesine sunmak ve eserin belâgat çalışmaları arasındaki yerini ortaya koymaktır. Bu amaca yönelik olarak nitel araştırma yöntemi benimsenmiş, dokümantasyon ve karşılaştırmalı metin incelemesi tekniği kullanılmıştır. İnceleme sonucunda, Ravzu'l-ezhân'ın Miftâh üzerine yapılan çalışmalar arasında günümüze ulaşan en eski eser olduğu, müellifin bu çalışmasında Miftâh'ın üçüncü kısmını ihtisar ederek müstakil bir belâgat eseri ortaya koyduğu tespit edilmiştir. Ayrıca eserin muhteva ve yöntem bakımından yer yer Miftâh'tan ayrıştığı ve müellifin özgün belâgat anlayışını yansıttığı görülmüştür. Öte yandan Ravzu'l-ezhân'ın, Bedrüddîn İbn Mâlik'in daha sonra kaleme aldığı el-Misbâh isimli eserinden önce yazıldığı anlaşılmıştır. Araştırmamızda müellifin farklı tarihlerde ama aynı konuda kaleme aldığı bu iki eser ile her ikisinin de asıl kaynağı olan Miftâhu'l-ulûm çeşitli yönleriyle mukayese edilmiş, müellifin belâgat düşüncesinin zaman içerisindeki gelişiminin izleri sürülmüştür.
Özet (Çeviri)
Sakkākī's (d. 626/1229) Miftāḥ Al-ʿUlūm constitutes a turning point in the standardization of the science of rhetoric (balāgha). After him, the science of rhetoric continued its development for a long period through complementary works such sharḥ, ḥāshiya, ikhtiṣār, and talkhīṣ written on the third part of Miftāḥ, which comprises the rhetorical sciences. One of these complementary works is Rawḍ Al-Adhhān fī ʿIlm al-Bayān by Badr al-Dīn Ibn Mālik (d. 686/1287). The aim of this study is to prepare a critical edition of Rawḍ Al-Adhhān, an important early abridgement written on Miftāḥ, in accordance with scholarly methods, to present it for the benefit of the academic community, and to determine the work's position within the science of rhetoric. For this purpose, qualitative research and documentation methods were adopted, and the technique of comparative textual analysis was used. As a result of the examination, it has been determined that Rawḍ Al-Adhhān is the earliest work on Miftāḥ that has survived to the present day, and that in this work the author produced an independent treatise on rhetoric by abridging the third part of Miftāḥ. Moreover, it has been observed that the work, in terms of both content and method, at times diverges from Miftāḥ and reflects the author's original rhetorical thought. It has also been established that Rawḍ Al-Adhhān was written before Al-Miṣbāḥ, the work authored later by Badr al-Dīn Ibn Mālik. In this study, the two works written by the author at different times on the same subject, as well as their source text Miftāḥ Al-ʿUlūm, were compared from various perspectives, and the traces of the development of the author's rhetorical thought over time were examined.
Benzer Tezler
- Bedruddîn b. Mâlik ve belâgat ilmindeki yeri
Badraddin b. Malik and his role in science of rhetoric
MEHMET SIDIK ÖZALP
Doktora
Türkçe
2021
DilbilimBursa Uludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN TAŞDELEN
- El-Murâdî'nin Tavzîhu'l-makâsıd ve'l-mesâlik adlı eserinin Arap dili ve edebiyatına katkısı
The contributton of al-Murâdî's work called Tavzîh al-makâsid ve al-Masâlik to Arabic language and literature
MEHMET TOPUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DilbilimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT TALA
- Bedreddin İbn Cemâa'nın“Şerhu'l-Kafiye li İbni'l-Hâcib”adlı eserinde nahiv ilmine ait görüşleri
Bedreddin Ibn Jamaa's views on the science of grammar in his work titled“Sharh al-Kafiya li Ibn al-Hājib”
ABDUSSELAM AKYILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinFırat ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENES ERDİM
- İbn Cemaa'nın savaş hukukuyla ilgili görüşleri ve Tecnidü'l-Ecnad adlı eserinin tahkik ve tahlili
Ibn Jamāʿa's views on law of war and tahqīq and analysis of his work Tajnīd al-'Ajnād
MUHAMMET SAĞLIK
Doktora
Türkçe
2024
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜNTEHA MAŞALI
- Bedrüddîn İbn Cemâa'nın“El-i'lâm Bi Ehâdîsi'l-Ahkâm”isimli eserinin tahkiki
A critical edition of Badr Al-Dīn İbn Jamā'a's Al-i'lām Bi Aḥādīth Al-Aḥkām
İYAAD MOHAMAD AMMAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Dinİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK