Solunum egzersizinin kalp atım hızı değişkenliği ve anksiyete üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Investigating the effects of breathing exercise on heart rate variability and anxiety
- Tez No: 1016695
- Danışmanlar: PROF. DR. SULTAN TARLACI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Eğitimi, Health Education
- Anahtar Kelimeler: Kalp atım hızı değişkenliği (KHD), Anksiyete, Solunum egzersizi, Diyafram nefesi, Otonom sinir sistemi, Heart rate variability (HRV), Anxiety, Breathing exercise, Diaphragmatic breathing, Autonomic nervous system
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Nörobilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Nörobilim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, diyafram temelli kontrollü solunum egzersizinin anksiyete düzeyi ve kalp atım hızı değişkenliği (KHD) üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırmanın amacı, düzenli olarak uygulanan kontrollü solunum egzersizinin bireylerin öznel anksiyete düzeyleri ile otonom sinir sistemi regülasyonunu yansıtan KHD parametreleri üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Araştırma, tek grup ön test-son test yarı deneysel modelde yürütülmüştür. Çalışmaya 18-50 yaş aralığında 37 gönüllü katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara 30 gün boyunca her gün 10 dakika, burundan 4 saniye nefes alma ve burundan 6 saniye nefes verme şeklinde diyafram temelli kontrollü solunum egzersizi uygulanmıştır. Anksiyete düzeyi Beck Anksiyete Envanteri ile, KHD parametreleri ise Polar H10 cihazı ile elde edilen 5 dakikalık kayıtların Kubios yazılımında analiz edilmesiyle değerlendirilmiştir. Bulgulara göre müdahale sonrasında Beck Anksiyete puanlarında ortalama 5,97 puan anlamlı azalma saptanmıştır (p<0,001). KHD açısından SD2'de ortalama 15,96 artış (p=0,019), LF (log) değerinde ortalama 0,586 artış (p=0,024), SD2/SD1 oranında ortalama 0,261 artış (p=0,021), ApEn değerinde ortalama 0,124 azalma (p<0,001), SampEn değerinde ortalama 0,259 azalma (p<0,001), DFA1 değerinde ortalama 0,130 artış (p=0,030) ve DFA2 değerinde ortalama 0,062 azalma (p=0,012) gözlenmiştir. Benjamini–Hochberg FDR düzeltmesi sonrasında sadece Beck Anksiyete Envanteri, ApEn ve SampEn değişkenleri anlamlılığını korumuştur. Diğer KHD parametrelerinde ise anlamlı farklılık saptanmamıştır. Sonuç olarak, diyafram temelli kontrollü solunum egzersizinin anksiyete düzeyinde anlamlı azalma ile ilişkili olduğu; ApEn ve SampEn gibi entropi temelli KHD parametrelerinde anlamlı değişimlerin korunduğu görülmüştür. Düzeltilmemiş analizlerde anlamlı bulunan diğer KHD parametreleri keşfedici ve destekleyici bulgular olarak değerlendirilmiştir. Gelecekte daha geniş örneklemli, kontrol gruplu ve solunum parametrelerinin eşzamanlı izlendiği çalışmalar önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis investigated the effects of diaphragm-based controlled breathing exercise on anxiety levels and heart rate variability (HRV). The aim of the study was to evaluate the effects of regularly practiced controlled breathing exercises on individuals' subjective anxiety levels and HRV parameters reflecting autonomic nervous system regulation. The study was conducted using a single-group pretest-posttest quasi-experimental design. A total of 37 volunteer participants aged between 18 and 50 years were included in the study. Participants performed a diaphragm-based controlled breathing exercise for 10 minutes every day for 30 days, consisting of nasal inhalation for 4 seconds and nasal exhalation for 6 seconds. Anxiety levels were assessed using the Beck Anxiety Inventory, while HRV parameters were evaluated through the analysis of 5-minute recordings obtained with the Polar H10 device using Kubios software. According to the findings, a statistically significant mean decrease of 5.97 points was observed in Beck Anxiety scores following the intervention (p < 0.001). Regarding HRV parameters, a mean increase of 15.96 in SD2 (p = 0.019), a mean increase of 0.586 in LF (log) (p = 0.024), a mean increase of 0.261 in the SD2/SD1 ratio (p = 0.021), a mean decrease of 0.124 in ApEn (p < 0.001), a mean decrease of 0.259 in SampEn (p < 0.001), a mean increase of 0.130 in DFA1 (p = 0.030), and a mean decrease of 0.062 in DFA2 (p = 0.012) were observed. After Benjamini–Hochberg false discovery rate (FDR) correction, only the Beck Anxiety Inventory, ApEn, and SampEn variables retained statistical significance. No statistically significant differences were found in the other HRV parameters. In conclusion, diaphragm-based controlled breathing exercise was found to be associated with a significant reduction in anxiety levels, while significant changes were maintained in entropy-based HRV parameters such as ApEn and SampEn. Other HRV parameters that were significant in the uncorrected analyses were interpreted as exploratory and supportive findings. Future studies with larger sample sizes, control groups, and simultaneous monitoring of respiratory parameters are recommended.
Benzer Tezler
- Aralıklı ve aralıksız uygulanan aerobik egzersizler süresince yağ oksidasyon hızındaki değişimler
The effect of continuous and interval exercise on fat oxidation rate during acute exercise
GÖKHAN İPEKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
SporSelçuk ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞÜKRÜ SERDAR BALCI
- Yürüyüş egzersizinin süresi ve sıklığının bilişsel fonksiyon,vital bulgular ve egzersiz kapasitesi üzerindeki etkilerinin araştırılması: Karşılaştırmalı bir çalışma
Investigating the impact of duration and frequency of walking exercise oncognitive function, vital signs and exercise capacity: A comparative study
FAEZEH SHAMEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve RehabilitasyonGazi ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. ZEYNEP EMİR
- Kistik fibrozis hastalığı olan çocuklarda rüzgargülü ile yapılan nefes egzersizinin yaşam kalitesine etkisi
The effect of breathing exercise with pinwheel on the quality of life in children with cystic fibrosis disease
SELAY DENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikMaltepe ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. BEHİCE EKİCİ
- Koroner arter by-pass greft ameliyatı olacak hastalara uygulanan psikoeğitim ve progresif gevşeme egzersizinin ameliyata ilişkin anksiyete düzeyine etkisi
The effect of psychoeducation and progressive relaxation exercise on the level of anxiety related to the surgery in patients who will have coronary artery bypass graft surgery
DEMET PARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELVAN EMİNE ATA
- Sanal gerçeklik temelli gevşeme programının endoskopi uygulanacak hastalarda ağrı şiddetine, anksiyete düzeyine ve hasta memnuniyetine etkisi
The effect of virtual reality-based relaxationprogram on pain intensity, anxiety level andpatient satisfaction in patients to BE appliedwith endoscopy
KÜBRA ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hemşirelikİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜLFÜNAZ ÖZER
DOÇ. DR. MUSTAFA KEMAL YÖNTEM