Finansal istikrarsızlığı etkileyen faktörlerin ekonometrik analizi
An econometric analysis of the factors affecting financialinstability
- Tez No: 1016955
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZGE KORKMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonometri, Econometrics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Malatya Turgut Özal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Finansal Ekonometri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Finansal istikrarın sürdürülebilir büyüme ve ekonomik güven açısından kritik bir rol oynadığı dikkate alındığında, istikrarsızlığa neden olan faktörlerin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Günümüzde finansal piyasalardaki dengesizlikler, ekonomik politikalara ve bireysel mutsuzluklara kadar yansıyabilmektedir. Dolayısıyla bir ülkenin ekonomik istikrarı, finansal piyasaların derinliği ile ilişkilidir. Bu çalışmanın amacı, finansal istikrarsızlık göstergelerinin makroekonomik değişkenler arasındaki etkileşimini analiz etmek ve söz konusu göstergelerin makroekonomik dengeler açısından önemini ortaya koymaktır. Çalışmada, 2008Q1–2025Q4 dönemine ait çeyreklik veriler kullanılarak, finansal istikrarsızlık göstergeleri ile makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkiler, zaman serisi analizi kapsamında incelenmiştir. Analizde iki farklı model oluşturulmuştur. İlk modelde gayri safi yurtiçi hasıla büyüme oranı, bütçe dengesi, tüketici fiyat endeksi , üretici fiyat endeksi , tüketim ve tasarruf eğilimi, cari işlemler dengesi ve toplam yurtiçi kredi hacmi değişkenleri kullanılırken; ikinci modelde, söz konusu değişkenlere ek olarak, toplam yurtdışı kredi hacmi ve finansal sistemdeki toplam likitide değişkenleri analize dahil edilmiştir. Değişkenler arasındaki dinamik ilişkilerin belirlenmesi amacıyla Vektör Otoregresyon (VAR) modeli kurulmuş ve nedensellik ilişkilerinin tespit edilmesinde TodaYamamoto nedensellik testi kullanılmıştır. Çalışmada, para arzı (M2 ve M3), enflasyon göstergeleri (TÜFE ve ÜFE) ve finansal derinlik (DERİNLİK1, DERİNLİK2) değişkenlerinin ekonomik büyüme üzerinde belirleyici etkiler yarattığı tespit edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, para arzı değişkenlerinin bütçe dengesi, cari işlemler dengesi ve finansal derinlik üzerindeki etkileri, para politikasının aktarım mekanizmasının etkinliğine işaret etmektedir. Bulgular, finansal istikrar ile ekonomik büyüme arasında karşılıklı ve bütüncül bir ilişkinin varlığını ve politika yapıcılar açısından para politikası, maliye politikası ve makro ihtiyati politikaların koordineli şekilde yürütülmesinin önemini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, finansal istikrarın sağlanmasında para politikası araçlarının etkin kullanımı, enflasyonun kontrol altında tutulması ve finansal piyasaların derinliğinin artırılması büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, politika yapıcıların finansal istikrarsızlık göstergelerini yakından izleyerek proaktif ve koordineli politikalar geliştirmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Considering that financial stability plays a critical role in sustainable growth and economic confidence, identifying the factors that lead to instability is of great importance. Today, imbalances in financial markets can have far-reaching effects, extending to economic policies and even individual well-being. Therefore, a country's economic stability is closely related to the depth of its financial markets.The aim of this study is to analyze the interaction between financial instability indicators and macroeconomic variables, and to reveal the importance of these indicators in terms of macroeconomic balances. In this study, the relationships between financial instability indicators and macroeconomic variables were examined within the framework of time series analysis using quarterly data for the period 2008Q1–2025Q4. Two different models were constructed for the analysis.In the first model, variables such as gross domestic product growth rate, budget balance, consumer price index, producer price index, consumption and saving propensity, current account balance, and total domestic credit volume were used.In the second model, in addition to these variables, total external credit volume and total liquidity in the financial system were also included.In order to determine the dynamic relationships among the variables, a Vector Autoregression (VAR) model was established, and the Toda-Yamamoto causality test was employed to identify causality relationships.The findings indicate that money supply (M2 and M3), inflation indicators (CPI and PPI), and financial depth (DEPTH1, DEPTH2) have significant effects on economic growth.According to the results, the effects of money supply variables on budget balance, current account balance, and financial depth point to the effectiveness of the monetary policy transmission mechanism.The findings reveal the existence of a mutual and comprehensive relationship between financial stability and economic growth, and highlight the importance of coordinated implementation of monetary policy, fiscal policy, and macroprudential policies for policymakers.As a result, the effective use of monetary policy instruments, maintaining inflation under control, and increasing the depth of financial markets are crucial for ensuring financial stability.In this context, policymakers should closely monitor financial instability indicators and develop proactive and coordinated policies.
Benzer Tezler
- Minsky Finansal İstikrarsızlık hipotezi: Borsa İstanbul (BİST) 100 üzerine bir uygulama
Minsky Financial Instability hypothesis : an application on Borsa İstanbul (BİST) 100
ÖZGE KORKMAZ
Doktora
Türkçe
2015
EkonometriKaradeniz Teknik ÜniversitesiEkonometri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAHMİ YAMAK
- Macro stress testing in Turkish banking sector and tail dependence in financial, energy and commodity markets
Türk bankacılık sektöründe makro stres testi ve finansal, enerji ve emtia piyasalarında kuyruk bağımlılığı
ZEHRA ATİK
Doktora
İngilizce
2024
Ekonomiİstanbul Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT GÜLOĞLU
- Türkiye'de bankacılık sektörü finansal kırılganlık endeksi ile etkileyen makroekonomik faktörlerin arasındaki görünümün incelenmesi: Ampirik bir araştırma
Examination of the outlook between the financial vulnerability index and the affecting macroeconomic factors of the banking sector in Turkey: An empirical research
FATMA ÜNLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
EkonomiBaşkent ÜniversitesiBankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU GÜROL
- Türkiye'de doğrudan yabancı yatırım (DYY) faaliyetlerinin ekonomik büyümedeki rolü
The role of (FDI) foreign direct investment in economic growth in Turkey
ATABAK SHOAR NAGHAVI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Ekonomiİstanbul Rumeli Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH KADİR DABBAĞOĞLU
- Politik seçimlerle referandumların hisse senedi getirileri üzerindeki etkisi: İMKB örneği
The effect of political elections and referendums on stock returns: The case of the ISE
SELVER SEDA ADA