Çalışan kadınlarda iş stresi düzeyinin ve üreme özerkliğinin çocuk sahibi olma isteği üzerindeki etkisi
The effect of work stress level and reproductive autonomy on the desire to have children among working women
- Tez No: 1017014
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YASEMİN HAMLACI BAŞKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ebelik, Midwifery
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ebelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ ve AMAÇ: İş hayatı, kadınlar üzerinde erkeklere göre daha olumsuz etkiler yaratabilecek yoğun stres kaynaklarından biridir. Bu araştırmanın amacı, çalışan kadınlarda iş stresi düzeyinin ve üreme özerkliğinin çocuk sahibi olma isteği üzerindeki etkilerini incelemek ve bu etkilerin nedenlerini ortaya koymaktır. GEREÇ VE YÖNTEM: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte planlanan araştırma, Ocak 2025 – Aralık 2025 tarihleri arasında Türkiye'de farklı sektörlerde çalışan kadınlar ile yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, çalışmaya dahil edilme kriterlerini taşıyan 474 kadından oluşmuştur. Veriler çevrimiçi ortamda Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Haynes İş Stresi Ölçeği, Üreme Özerkliği Ölçeği ve Çocuk Sahibi Olma İsteği Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra çocuk sahibi olma isteği üzerindeki yordayıcı etkilerin belirlenmesinde ise Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. BULGULAR: Araştırmaya katılan kadınların yaş ortalamasının 33,47±4,89 olduğu, %92,0'sinin üniversite mezunu ve %74,7'sinin kamu sektöründe çalıştığı belirlenmiştir. Kadınların %52,5'inin iş stresi düzeyinin yüksek olduğu saptanmıştır. Çok değişkenli regresyon analizinde, üreme özerkliği (β=0,212), iş stresi (β=0,107) ve istenmeyen gebelik öyküsünün (β=0,122) çocuk sahibi olma isteğini artırdığı; buna karşılık istenen çocuk sayısı (β=-0,482), toplam gebelik sayısı (β=-0,121) ve eşin çalışıyor olmasının (β=-0,097) isteği azalttığı belirlenmiştir. Ayrıca iş stresi ve üreme özerkliğinin birlikte ele alındığı modelde, üreme özerkliğinin çocuk sahibi olma isteği üzerinde anlamlı etkisinin bulunduğu (β=0,212; p<0,001) saptanmıştır. SONUÇ: Araştırma sonuçları, kadınların iş stres düzeyinin ve üreme özerkliğinin çocuk sahibi olma isteği ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, çalışan kadınların üreme kararlarını destekleyici ve iş-aile dengesini gözeten yaklaşımların geliştirilmesi önemlidir.
Özet (Çeviri)
INTRODUCTION AND OBJECTIVE: Work life is one of the major sources of stress that can have more adverse effects on women than on men. The aim of this study is to examine the effects of work-related stress levels and reproductive autonomy on the desire to have children among working women, and to explore the underlying reasons for these effects. MATERIAL AND METHOD: This descriptive and cross-sectional study was conducted between January 2025 and December 2025 with women working in various sectors across Turkey. The study sample consisted of 474 women who met the inclusion criteria. Data were collected online using a Socio-Demographic Information Form, the Haynes Job Stress Scale, the Reproductive Autonomy Scale, and the Childbearing Motivation Scale. In addition to descriptive statistics, Multiple Linear Regression Analysis was employed to determine the predictive effects on the desire to have children. The level of statistical significance was set at p<0.05. RESULTS: The mean age of the participating women was found to be 33.47±4.89 years, with 92.0% being university graduates and 74.7% working in the public sector. It was determined that 52.5% of the women had high levels of occupational stress. In the multivariate regression analysis, it was found that reproductive autonomy (β=0.212), occupational stress (β=0.107), and a history of unintended pregnancy (β=0.122) increased the desire to have children; conversely, the number of desired children (β=-0.482), total number of pregnancies (β=-0.121), and the spouse's employment status (β=-0.097) decreased this desire. Furthermore, in the model where occupational stress and reproductive autonomy were evaluated together, reproductive autonomy was found to have a significant effect on the desire to have children (β=0.212; p<0.001). CONCLUSION: The results of the study indicate that women's levels of work- related stress and reproductive autonomy are associated with their desire to have 13 children. Accordingly, it is important to develop approaches that support working women's reproductive decisions while considering work–family balance.
Benzer Tezler
- Türkiye imalat sanayiinde çalışan esnaf ve sanatkarların sosyo ekonomik yapıdaki yeri ve başlıca sorunları ve Bursa'da tatbiki bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET TAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Uludağ ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Enez kili ve asitle etkileşmesinin kristal yapı bakımından x-ışını kırınım yöntemi ile incelenmesi
Başlık çevirisi yok
NEZİHE ÇALIŞKAN
- Bir pamuk iplikhanesinde fiili çalışma metodlarının incelenmesi ve mevcut işlemlerin standart sürelerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
MÜRŞİDE KESEROĞLU