Geri Dön

Sosyal Medyada Dezenformasyon ve Bilgi Güvenirliği: Dijital Medya Okuryazarlığının Aracılık Rolü Üzerine Bir Araştırma

Disinformation and Information Credibility on Social Media: A Study on the Mediating Role of Digital Media Literacy

  1. Tez No: 1017079
  2. Yazar: RASİM GÜRGEN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVİNÇ KOÇAK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Gazetecilik, Halkla İlişkiler, İletişim Bilimleri, Journalism, Public Relations, Communication Sciences
  6. Anahtar Kelimeler: Dijital okuryazarlık, Eleştirel okuryazarlık, Kitle haberleşme araçları, Sahte haber, Yalan haberler, Çevrimiçi iletişim, Digital literacy, Critical literacy, Fake news, False News, Online communication
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Nişantaşı Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Reklamcılık ve Marka İletişimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez kapsamında, sosyal medya mecralarında yayılan dezenformasyonun bilgi güvenirliği üzerindeki etkileri ve dijital medya okuryazarlığının bu ilişkideki aracılık rolü incelenmektedir. Dijital dünyadaki gelişmelerin hız kazanmasıyla birlikte sosyal medya platformları bilgiye erişim açısından önemli bir araç haline gelmiş, ancak bu durum aynı zamanda yanlış bilginin yayılımını da kolaylaştırmıştır. Bilgi kirliliği, özellikle kriz dönemlerinde bireylerin doğru bilgiye ulaşmasını zorlaştırmakta ve toplumsal güveni sarsmaktadır. Bu bağlamda araştırmanın amacı, sosyal medyada dezenformasyonun bilgi güvenirliği algısı üzerindeki etkisini analiz etmek ve bireylerin dijital medya okuryazarlığı düzeylerinin bu etkide nasıl bir aracılık rolü oynadığını ortaya koymaktır. Çalışmada, literatür taraması yapılarak dezenformasyon, bilgi güvenirliği ve dijital medya okuryazarlığı kavramları detaylı bir şekilde incelenmiş, ardından nicel araştırma yöntemi kullanılarak anket aracılığıyla veri toplanmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda gerçekleştirilen istatistiksel analizler, dijital medya okuryazarlığının eleştirel tüketim boyutunun sosyal medyada dezenformasyonla karşılaşma potansiyeli ile bilgi güvenirliği alt boyutları arasındaki ilişkide anlamlı bir rol üstlendiğini göstermektedir. Bulgular, bireylerin eleştirel değerlendirme ve doğrulama becerileri arttıkça teyit davranışlarının güçlendiğini, kurumsal ve bireysel sosyal medya paylaşımlarına yönelik güven değerlendirmelerini ise daha bilinçli biçimde şekillendirdiklerini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda çalışma, dijital medya okuryazarlığını geliştirmeye yönelik eğitim politikaları ve farkındalık odaklı uygulamaların dezenformasyonla mücadelede stratejik bir öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

Within the scope of this thesis, the effects of disinformation disseminated through social media platforms on information credibility and the mediating role of digital media literacy in this relationship are examined. With the acceleration of developments in the digital world, social media platforms have become important tools for accessing information; however, this situation has also facilitated the spread of misinformation. Information pollution, particularly during times of crisis, makes it more difficult for individuals to access accurate information and undermines social trust. In this context, the aim of the research is to analyze the effect of disinformation on social media on the perception of information credibility and to reveal how individuals' levels of digital media literacy play a mediating role in this effect. In the study, the concepts of disinformation, information credibility, and digital media literacy were examined in detail through a literature review, and data were subsequently collected through a survey using the quantitative research method. The statistical analyses conducted indicate that the critical consumption dimension of digital media literacy plays a significant role in the relationship between the potential exposure to disinformation on social media and the sub-dimensions of information credibility. The findings reveal that as individuals' critical evaluation and verification skills increase, their fact-checking behaviors are strengthened, while their trust assessments regarding institutional and individual social media posts are shaped in a more conscious manner. Accordingly, the study demonstrates that educational policies and awareness-oriented practices aimed at improving digital media literacy have strategic importance in combating disinformation.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    925009

    Disinformation in the post-truth era: A comparative analysis of the European Union, Türkiye and Brazil's instruments and practices for combating online disinformation

    Hakikat sonrası çağda dezenformasyon: Avrupa Birliği, Türkiye ve Brezilya'nın çevrim içi dezenformasyonla mücadeleye yönelik araç ve pratiklerinin karşılaştırmalı analizi

    İREM ŞARDAŞLAR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    İletişim BilimleriAnkara Üniversitesi

    Latin Amerika Çalışmaları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BESİME PINAR ÖZDEMİR

  2. Tez No

    546765

    E-itibar yönetimi: Doğrulama işaretlerinin itibara katkısı

    E-reputation management: The contribution of verification badges on reputation

    CAN ALPER BALİBEYOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    İletişim BilimleriGalatasaray Üniversitesi

    İletişim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HALİME YÜCEL BOURSE

  3. Tez No

    998052

    Bilgi ve belge yönetimi bölümü öğrencilerinin sosyal medya haberlerine güven ve teyit alışkanlıkları

    Trust and fact-checking habits of social media news among information and records management department students

    ELİF GÜLTEKİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Bilgi ve Belge YönetimiAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET SOYLU

  4. Tez No

    764350

    Sosyal medyada dezenformasyon: COVID-19 pandemisi örneği

    Disinformation on social media: The case of the COVID-19 pandemic

    EMRE TOPÇU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    İletişim Bilimleriİstanbul Ticaret Üniversitesi

    Medya ve İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BERK ÇAYCI

  5. Tez No

    878034

    İnfodemi ve göç iletişimi: Sosyal medyada göçmenlere yönelik dezenformasyon paylaşımının dinamiklerine yönelik bir araştırma

    Infodemic and migration communication: A study on the dynamics of disinformation sharing about migrants on social media

    MERVE BOYACI YILDIRIM

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    İletişim BilimleriMarmara Üniversitesi

    Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EBRU ÖZGEN

Geri Dön