İnsan bakım kuramına temellendirilmiş hayvan destekli aktivite programının, dil ve konuşma bozukluğu olan çocukların algıladıkları stres, sosyal uyum ve iletişim becerilerine etkisi
Effects of a human caring theory-based animal-assisted activity program on perceived stress, social adjustment, and communication skills among children with speech and language disorders
- Tez No: 1017084
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İLKAY KESER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikiyatri, Hemşirelik, Psychiatry, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Dil ve konuşma terapisi, Gecikmiş konuşma, Psikososyal uyum, Psikoterapötik süreçler, Sosyal iletişim, Stres yönetim teknikleri, Stresle başetme, Watson İnsan Bakım Modeli, İnsan-hayvan etkileşimi, İnsan-hayvan ilişkileri, Speech therapy, Delayed speech, Psychosocial harmony, Psychotherapeutic processes, Social communication, Techniques of the stress management, Coping with stress, Watson Human Care Model, Human-animal interaction, Human-animal relationships
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: İnsan bakım kuramına (İBK) temellendirilmiş hayvan destekli aktivite programının (İBK'ya Temellendirilmiş HayDAP-İBU), dil ve konuşma bozukluğu olan çocukların stres düzeyi ve stresi etkileyen fizyolojik parametreler (nabız ve SpO2), sosyal uyum ve iletişim becerilerine etkisini değerlendirmektir. Yöntem: Çalışma, tek kör randomize kontrollü, izlemsel bir çalışmadır. Haziran-Eylül 2025 tarihleri arasında İstanbul Atlas Üniversitesi Dil ve Konuşma Terapisi Biriminde, katma kriterlerine uyan 36 çocukla gerçekleştirilmiştir (16 müdahale, 20 kontrol). Veriler, Bireyi Tanıtıcı Form, 7-11 Yaş Çocuklar için Algılanan Stres Ölçeği (Ç-ASÖ), Sosyal Uyum ve Beceri Ölçeği Anne Formu (SUBÖ-A), İletişim Becerileri Ölçeği (İBÖ), Türkçe Okul Çağı Dil Gelişim Testi ile nabız ve SPO2 ölçümleriyle toplanmıştır. Müdahale grubuna 6 hafta boyunca haftada bir gün, 45-60 dakikalık yapılandırılmış İBK'ya Temellendirilmiş HayDAP-İBU, kontrol grubuna yalnızca standart dil ve konuşma terapisi uygulanmıştır. Veriler SPSS 31.0 programında uygun parametrik ve nonparametrik testlerle %95 anlamlılık düzeyinde analiz edilmiştir. Bulgular: Müdahale grubunda Ç-ASÖ puanlarında kontrol grubuna göre anlamlı azalma, SUBÖ-A toplam puanı ile bazı alt boyutlarda (dikkat ve hareketlilik ve onay ihtiyacı) anlamlı artış, İBÖ puanlarında anlamlı iyileşme görülmüştür. Fizyolojik parametreler incelendiğinde, müdahale grubunda oturum sonrası nabız (5. hafta hariç) ve SpO₂ düzeylerinde anlamlı değişim olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç: İBK'ya Temellendirilmiş HayDAP-İBU'nun, dil ve konuşma bozukluğu olan çocuklarda stresin azaltılması, sosyal uyum ve iletişim becerilerinin geliştirilmesinde etkili olduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda İBK'ya temellendirilmiş hayvan destekli aktivite programlarının dil ve konuşma bozukluğu olan çocukların bakım uygulamalarında psikiyatri hemşireliği bakım uygulamaları kapsamında kullanımının yaygınlaştırılması, yararlılığının farklı çalışma sonuçları ile desteklenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate the effects of an animal-assisted activity program based on the Human Caring Theory (HCT) on perceived stress, social adjustment, and communication skills in children with speech and language disorders. Method: This single-blind, randomized controlled follow-up study was conducted between June and September 2025 at the Speech and Language Therapy Unit of Istanbul Atlas University with 36 children who met the inclusion criteria (16 intervention, 20 control). Data were collected using the Participant Information Form, the Perceived Stress Scale for Children Aged 7–11 Years, the Social Adjustment and Skills Scale–Parent Form, the Communication Skills Scale, the Turkish School-Age Language Development Test, and heart rate and SpO₂ measurements. The intervention group received a structured HCT-Based AAAP once weekly for 45–60 minutes over six weeks, whereas the control group received only standard speech and language therapy. Data were analyzed using appropriate parametric and nonparametric tests in SPSS 31.0 at a 95% significance level. Results: Compared with the control group, the intervention group demonstrated a significant decrease in Perceived Stress Scale scores, a significant increase in the total score of the Social Adjustment and Skills Scale–Parent Form and in some subdimensions (attention and mobility, and need for approval), and a significant improvement in Communication Skills Scale scores. Examination of physiological parameters showed significant changes in post-session heart rate (except in the fifth week) and SpO₂ levels in the intervention group (p<0.05). Conclusion: It was determined that the Human Caring Theory (HCT)-Based Animal-Assisted Activity Program (HCT-Based AAAP) was effective in reducing stress and improving social adjustment and communication skills in children with speech and language disorders. It is recommended that Human Caring Theory-based animal-assisted activity programs be more widely implemented in psychiatric nursing care practices for these children and that their effectiveness be supported by further studies.
Benzer Tezler
- İnsan bakım kuramına temellendirilmiş bakımda bilinçli farkındalık eğitim programının hemşirelerin yönelimselliğine etkisi: Bir eylem araştırması
The effect of mindful caring education program based on human caring theory on nurses' intentionality: An action research
FATMA DURSUN ERGEZEN
- İnsan bakım kuramına temellendirilmiş teknoloji destekli eğitim programının kök hücre nakli olan çocukların ebeveynlerinin bilgi, öz-yeterlik, yaşam kalitesi, kaygılarına etkisi
The effect of technology-supported education program based on human caring theory on knowledge, self-efficacy, quality of life and anxiety of parents of children with stem cell transplantation
DUYGU ALTUNTAŞ
Doktora
Türkçe
2025
HemşirelikAkdeniz ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE EFE
PROF. DR. OSMAN ALPHAN KÜPESİZ
- Watson insan bakım kuramına temellendirilmiş motivasyonel görüşmenin ve eğitimin hemodiyaliz uygulanan bireylerin tedaviye uyumuna, memnuniyetine ve yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi
The effect of motivational interviewing and education based on watson human care model on adherence to treatment, satisfaction and quality of life in adults receiving hemodialysis treatment
ŞEFİKA TUĞBA YANGÖZ
- Watson insan bakım kuramına temellendirilmiş mandala sanatının ve değer açıklaştırmanın kanser tanılı çocukların ebeveynlerinin kaygı ve duygu durumuna etkisi
The effect of mandala art and value clarification based on watson human care theory on the anxiety and emotional state of parents of children diagnosed with cancer
MELTEM GÜRCAN
Doktora
Türkçe
2024
HemşirelikAkdeniz ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVCAN ATAY TURAN
- Watson'ın insan bakım kuramına temellendirilmiş emzirme sınıflarının annelerin emzirme öz-yeterlilik algıları, emzirme süre ve şekilleri üzerine etkisi
Effect of breastfeeding classes based on Watson's human caring theory on mothers' breastfeeding self-efficacy, breastfeeding duration and definitions
GAMZE DURMAZOĞLU