Sosyal medyada dezenformasyon ve dijital bağımlılık arasındaki ilişki: X, Y ve Z kuşakları arasında bir karşılaştırma
The relationship between social media disinformation and digital addiction: A comparison among generation X, generation Y, and generation Z
- Tez No: 1017208
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞÜKRÜ BALCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gazetecilik, Journalism
- Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, Dezenformasyon, Dijital, Kuşaklar, Sosyal medya, Dependency, Disinformation, Generations, Social media
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gazetecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gazetecilik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijital iletişim teknolojilerinin her geçen gün gelişmesi sosyal medyanın bilgiye erişim noktasında önemli bir iletişim aracı haline gelmesine neden olmuştur. Bireylere zaman ve mekân fark etmeksizin etkili ve çift yönlü iletişim imkânı sunan sosyal medya, sanal bir dünya deneyimi oluşturmaktadır. Sosyal medyada bilginin çift yönlü ve hızlı bir şekilde akışa girmesi, dezenformasyon konulu içeriklerin yayılım hızı ve dijital bağımlılık artışına ortam hazırlamaktadır. Bu araştırmada sosyal medya kaynaklı dezenformasyon ve dijital bağımlılık arasındaki ilişkinin ortaya konulması ve bulguların X, Y ve Z kuşaklarına göre değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda nicel yöntem ile bir araştırma gerçekleştirilmiş ve veri toplama aracı olarak anket tekniği uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini Konya'da yaşayan 18-65 aralığındaki bireyler oluşturmaktadır. Elde edilen bulgular SPSS programı ile analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre katılımcıların dijital bağımlılık düzeylerinin orta, dezenformasyon algılarının ise yüksek seviyede olduğu belirlenmiştir. Dijital bağımlılık ile dezenformasyon algısı arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca, bu değişkenlerin kuşaklara göre farklılaştığı ve lisansüstü eğitim düzeyine sahip bireylerin dezenformasyon algılarının diğer eğitim gruplarına göre daha yüksek olduğu araştırmada ulaşılan önemli sonuçlar arasında yer almaktadır.
Özet (Çeviri)
The rapid development of digital communication technologies has transformed social media into an important tool for accessing information. By enabling effective and two-way communication regardless of time and place, social media has created a virtual environment in which information circulates rapidly. However, the rapid dissemination of information in social media environments has also facilitated the spread of disinformation and contributed to the increase in digital addiction. This study aims to examine the relationship between social media-based disinformation and digital addiction and to evaluate the findings in terms of X, Y, and Z generations. In line with this objective, a quantitative research design was employed, and survey technique was used as the data collection method. The sample of the study consisted of individuals aged 18–65 living in Konya. The obtained data were analyzed using the SPSS statistical software. According to the findings of the study, participants' levels of digital addiction were found to be moderate, while their levels of disinformation perception were high. A positive and statistically significant relationship was identified between digital addiction and disinformation perception. In addition, these variables were found to differ across generations, and individuals with postgraduate education were determined to have higher levels of disinformation perception compared to other educational groups. These findings constitute some of the significant results of the study.
Benzer Tezler
- State and civil society relation in Türkiye: The case of women csos
Türkiye'de Devlet ve sivil toplum ilişkisi: Kadın örgütleri örneği
TUNA YÜCEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYÇA ERGUN ÖZBOLAT
- Sosyal Medyada Dezenformasyon ve Bilgi Güvenirliği: Dijital Medya Okuryazarlığının Aracılık Rolü Üzerine Bir Araştırma
Disinformation and Information Credibility on Social Media: A Study on the Mediating Role of Digital Media Literacy
RASİM GÜRGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Gazetecilikİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİNÇ KOÇAK
- İnfodemi ve göç iletişimi: Sosyal medyada göçmenlere yönelik dezenformasyon paylaşımının dinamiklerine yönelik bir araştırma
Infodemic and migration communication: A study on the dynamics of disinformation sharing about migrants on social media
MERVE BOYACI YILDIRIM
Doktora
Türkçe
2024
İletişim BilimleriMarmara ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU ÖZGEN
- Sosyal medyada yer alan Rusya ve Ukrayna savaşı haberlerinde dezenformasyon: Twitter (X) örneği
Disinformation in Russia and Ukraine war news on social media: The case of Twitter (X)
TAYLAN SIĞIRCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İletişim Bilimleriİstanbul Ticaret ÜniversitesiMedya ve İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OYA ŞAKI AYDIN
- Yeni medyada dezenformasyon ve yanlış bilinç inşası: Düzensiz göçmenler örneği
Disinformation and false consciousness building in new media: The case of irregular immigrants
GÖKHAN KÖROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SosyolojiKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiYeni Medya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ CAN