Yazıcıoğlu Mehmed'in Muhammediye adlı eserinde dinî, edebî (hikâye) ve ahlakî unsurların çözümlenmesi
Analysis of religious, literary (story) and moral elements in Yazıcıoğlu Mehmed's Muhammediye
- Tez No: 1017209
- Danışmanlar: PROF. DR. İLHAN GENÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Müslüman toplumların dinî yaşamlarında, Kuran'la aynı konuları içeren ve içten bir sevgi ile anlatım yapan klasik eserler önem taşımıştır. Bu biçimdeki yapıtlar, en az kutsal kitap kadar değer görmüştür. Yazıcıoğlu'nun 15. asırda kaleme aldığı Muhammediye, bunlardan biridir. Ahirete intikal etmeden bilinmesi mümkün olmayan konuların dahi detaylı tasvirlerle verilmesi, Muhammediye'yi kıymetli hâle getirmiştir. Geçen yüzyılın sonuna kadar İslam'a mensup her kavimde, başucu kitabı olma özelliğini devam ettirmiştir. Bu çalışmada; Muhammediye dinî, edebî, ahlakî unsurlar yönüyle incelenmiştir. İki bölümden meydana gelen tezin birinci bölümünde, Yazıcıoğlu Mehmed Efendi'nin hayatı ve eserlerine ilişkin bilgiler verilerek Muhammediye'nin sözlü kültür ortamındaki yerine ana konudan sapmamak adına kısaca değinilmiştir. İkinci bölümde sırasıyla dinî, edebî ve ahlakî unsurlar ele alınmıştır. Dinî unsurlar kısmında yaratılış, Hz. Muhammed, peygamberler, kıyamet alametleri ve ahiret konuları etrafında başlıklandırmalar yapılmıştır. İlgili hususu en belirgin biçimde ifade eden parçalar eserden alınarak günümüz Türkçesine aktarılıp her bir ana unsurun kitabî kaynaklardaki bilgilerle uyuşup uyuşmadığı yönünde değerlendirme yapılmıştır. Edebî unsurlarda, hikâye kavramı üzerinde durulmuştur. Halk arasında meşhur hâle gelmiş olan hikâyelerden çalışmanın sınırlılıkları gereği dokuz tanesi seçilerek günümüz Türkçesine aktarılmasının ardından yapı unsurları (yer, zaman, olay, kişi kadrosu, varlık kadrosu) açısından incelenmiştir. Bu hikâyeler, tekrara düşmemek adına dinî unsurlarda yer almayan öykülerdir. Ahlakî unsurlarda, mevzubahis eserde Hz. Muhammed'in ahlakından söz edilen kısımdan Hz. Peygamber'in şahsında bulunan ve tüm insanlarda bulunması arzu edilen alçak gönüllülük, adalet, hoşgörü, cömertlik, dürüstlük, sabır, güven, edep, saygı, sevgi, olgunluk, fedakârlık sözcükleri seçilerek haklarında ansiklopedik bilgi verilmiş, her biri için uygun örnek beyit ve günümüz Türkçesine aktarımı sunulmuştur. Bunlara ilave olarak ahlakın temeli olarak kabul edilmesi sebebiyle dinî unsurlarda da yer alan akıl kelimesi, benzer biçimde değerlendirilmiştir. Eserin dinî içerikte olması nedeniyle dinî unsurlar kısmı geniş tutulmuştur.
Özet (Çeviri)
In the religious lives of Muslim societies, classical works that address the same topics as the Kuran and are expressed with heartfelt love have held significant importance. Works of this form have been valued at least as much as the holy book itself. Yazıcıoğlu's Muhammediye, written in the 15th century, is one such work. Its detailed descriptions of topics that cannot be known before the afterlife have made Muhammediye particularly valuable. Until the end of the last century, it remained a bedside book for every Muslim community. This study examines Muhammediye from the perspectives of its religious, literary, and moral elements. The thesis, consisting of two parts, begins in the first section with information about the life and works of Yazıcıoğlu Mehmed Efendi, and briefly touches upon Muhammediye's place in oral culture to avoid deviating from the main topic. The second section addresses the religious, literary, and moral elements in turn. The religious elements are divided into sections around creation, the Prophet Muhammed, prophets, signs of the Day of Judgment, and the afterlife. The excerpts that most obviously express the relevant issue have been taken from the work, translated into modern Turkish, and an evaluation has been made to determine whether each main element aligns with the information in textual sources. In terms of literary elements, the concept of the story has been emphasized. Due to the limitations of this study, nine stories that have become famous among the people were selected and translated into modern Turkish, and then examined in terms of their structural elements (place, time, event, characters, entities). These stories, are not included in religious elements to avoid repetition. Regarding moral elements, from the section of the work that discusses the morals of Prophet Muhammed, the qualities found in the person of the Prophet and which are desirable in all people: humility, justice, tolerance, generosity, honesty, patience, trust, etiquette, respect, love, maturity, and self-sacrifice. Encyclopedic information about each is provided, along with appropriate example couplets and their translations into modern Turkish. In addition, the word reason, which is considered the foundation of morality and therefore also appears in religious elements, has been similarly evaluated. Due to the religious content of the work, the section on religious elements has been given considerable space.
Benzer Tezler
- Ege bölgesi keçi liflerinin bazı önemli fiziksel, kimyasal özellikleri ve değerlendirme imkanları
Başlık çevirisi yok
NİLÜFER ERDEM
- İzmir ve çevresinin sivrisinek türleri (diptera, culicidae) üzerine sistematik araştırma
Başlık çevirisi yok
TAHSİN YAZICIOĞLU
- Türkiye'de üretilen bazı kışlık el örgü ipliklerinin başlıca iplik ve lif özellikleri üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SEMA YÜCEBAŞ
- Tavuk gübresinin pelet hale getirilmesi ve doğal çevre havası yardımıyla kurutulması
Başlık çevirisi yok
A.KAMİL BAYHAN
- Bazı üretim yönetimi konularında bilgisayar uygulamaları
Başlık çevirisi yok
NURİ ŞENİZ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Ege ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...