Hemodiyaliz seansı sırasında yapılan sanatsal aktivitelerin tedaviye uyum, yaşam kalitesi ve anksiyete üzerine etkisi
The effects of artistic activities conducted during haemodialysis sessions on treatment adherence, quality of life, and anxiety
- Tez No: 1017232
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZELAL ADIBELLİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Nefroloji, Nephrology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bakanlığı
- Enstitü: Uşak Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, hemodiyaliz seansı sırasında uygulanan sanat temelli aktivitelerin tedavi süreciyle ilişkili biyokimyasal göstergeler, yaşam kalitesi ve anksiyete düzeyleri üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Kontrol gruplu ön test-son test yarı deneysel araştırmaya 62 deney ve 176 kontrol hastası olmak üzere toplam 238 hemodiyaliz hastası dâhil edilmiştir. Deney grubuna hemodiyaliz seansları sırasında üç ay boyunca el işi, boyama ve canlı müzik etkinlikleri uygulanmıştır. Laboratuvar parametreleri, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği ile STAI-I ve STAI-II puanları başlangıçta ve üçüncü ayda değerlendirilmiştir. Demografik özellikler, albümin düzeyi ve ölçek puanları arasındaki ilişkiler korelasyon analiziyle incelenmiştir. Bulgular: Gruplar başlangıçta demografik özellikler bakımından benzer bulunmuştur. Deney grubunda üçüncü ayda total protein ve kalsiyum düzeyleri artmış (her ikisi için p<0,001), ürik asit düzeyi azalmıştır (p=0,011). Kontrol grubunda üre (p=0,002), albümin (p<0,001), sodyum (p<0,001) ve ürik asit (p=0,021) düzeyleri azalmıştır. Üçüncü ayda laboratuvar parametreleri bakımından gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Deney grubunda SF-36 fiziksel işlevsellik (p=0,005), fiziksel sağlığa bağlı rol sınırlılıkları (p<0,001) ve duygusal sorunlara bağlı rol sınırlılıkları (p<0,001) puanları yükselmiştir. Üçüncü ayda fiziksel ve duygusal rol puanları deney grubu lehine daha yüksek bulunmuştur (her ikisi için p<0,001). Deney grubunda STAI-I (p=0,040), STAI-II (p=0,041) ve toplam anksiyete puanı (p=0,017) azalmış; kontrol grubunda anlamlı değişim görülmemiştir. Yaş, eğitim düzeyi, albümin, cinsiyet ve çalışma durumunun bazı yaşam kalitesi ve anksiyete ölçümleriyle ilişkili olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Sanat temelli aktiviteler, hemodiyaliz hastalarında özellikle fiziksel işlevsellik ile fiziksel ve duygusal rol alanlarındaki iyileşme ve anksiyete puanlarındaki azalmayla ilişkili bulunmuştur. Biyokimyasal değişimler her iki grupta farklı yönlerde görüldüğünden doğrudan müdahale veya tedaviye uyum etkisi olarak yorumlanmamalıdır. Randomizasyonun bulunmaması, başlangıçtaki bazı farklılıklar ve grupların farklı merkezlerden oluşması nedeniyle sonuçlar temkinli değerlendirilmelidir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate the effects of art-based activities implemented during hemodialysis sessions on biochemical indicators related to the treatment process, quality of life, and anxiety levels. Methods: This quasi-experimental pre-test/post-test study with a control group included 238 patients receiving hemodialysis: 62 in the intervention group and 176 in the control group. The intervention group participated in handicraft, painting, and live music activities during hemodialysis sessions for three months. Laboratory parameters, SF-36 quality-of-life scores, and STAI-I and STAI-II scores were evaluated at baseline and at month three. Relationships between demographic characteristics, serum albumin, and scale scores were examined by correlation analysis. Results: The groups were comparable in baseline demographic characteristics. In the intervention group, total protein and calcium increased (both p<0.001), whereas uric acid decreased (p=0.011). In the control group, urea (p=0.002), albumin (p<0.001), sodium (p<0.001), and uric acid (p=0.021) decreased. No significant between-group difference was observed in laboratory parameters at month three. In the intervention group, SF-36 scores increased for Physical Functioning (p=0.005), Role Limitations Due to Physical Health (p<0.001), and Role Limitations Due to Emotional Problems (p<0.001). At month three, physical- and emotional-role scores were higher in the intervention group (both p<0.001). STAI-I (p=0.040), STAI-II (p=0.041), and total anxiety scores (p=0.017) decreased in the intervention group, whereas no significant change occurred in the control group. Age, education, albumin, sex, and employment status were associated with selected quality-of-life and anxiety outcomes. Conclusion: Art-based activities during hemodialysis were associated with improvements particularly in physical functioning, physical and emotional role domains, and with reductions in anxiety scores. Because biochemical changes occurred in different directions in both groups, they should not be interpreted as a direct effect of the intervention or as definitive evidence of treatment adherence. The absence of randomization, baseline differences in some outcomes, and the use of different dialysis centres require cautious interpretation.
Benzer Tezler
- Hemodiyaliz hastalarına uygulanan lidokainli jelin fistüle iğne girişi sırasında yaşanan invaziv ağrıya etkisi
The effect of the lidocaine gel applied to hemodialysis patients on invasive pain during needle puncture
BÜŞRA ATSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikGaziantep ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM OVAYOLU
- Kronik hemodiyaliz hastalarında düzeltilmiş karotid arter akım zamanı ile diyaliz hipotansiyonu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between corrected carotid artery flow ti̇me and dialysis hypotension i̇n chronic hemodialysis patients
AHMET BİÇİCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORÇUN ALTUNÖREN
- Hemodiyaliz hastalarında arteriyovenöz fistül kanülasyonu ilişkili yaşanan invaziv ağrı üzerine nefes egzersizinin etkisinin incelenmesi
Investigation of thy effect of breathing exercise on invasive pain associated with arteriovenous fistula cannulation in hemodialysis patient
SILA ÇAĞLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikDemiroğlu Bilim ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURTEN ÖZEN
- Hemodiyaliz tedavisi alan hastalara menekşe yaği ile uygulanan el masajinin kaşinti düzeyi ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of hand massage with violet oil on pruritus severity and quality of life in patients receiving hemodialysis treatment
KEVSER ÇAĞLA GURLAŞ
Doktora
Türkçe
2025
HemşirelikErciyes Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PINAR TEKİNSOY KARTIN
- Hemodiyaliz esnasında oluşan vücut kompozisyonu değişikliklerini saptamada dual-enerji x-ray obsorbsiyometri ve biyoelektrik impedans ölçümlerinin karşılaştırmalı analizi
Comperative analysis of DEXA and bioelectric impedance measurements in determination of bady composition changes occuring hemodialysis session
A. AYKUT SİFİL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1999
NefrolojiDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. TANER ÇAMSARI