Narince üzüm çeşidinin morfolojik, biyokimyasal ve duyusal özellikleri üzerine anaç etkisinin belirlenmesi
Determination of rootstock effects on the morphological, biochemical and sensory characteristics of nari̇nce grape cultivar
- Tez No: 1017359
- Danışmanlar: PROF. DR. ADEM YAĞCI, PROF. DR. MUSTAFA BAYRAM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Aromatik bileşikler, Duyusal analiz, Fenolik bileşikler, Üzüm, Şarap, Aromatic compounds, Sensory analysis, Phenolic compounds, Grape, Wine
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bağ Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, 2024–2025 yıllarında Tokat ekolojik koşullarında, farklı anaçlar üzerine aşılı ve kendi kökleri üzerinde yetiştirilen 'Narince' üzüm çeşidinin morfolojik, fenolojik, verim, kimyasal, fitokimyasal, aromatik ve duyusal özellikleri üzerine anaçların etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi araştırma ve uygulama bağında 110 R, 140 Ru, 1103 P, Rupestris du Lot, 44-53 M, 41 B, SO4, 420 A, Ramsey, 1613 C ve 5 BB anaçları ile kendi kökleri üzerinde yetiştirilen Narince üzüm çeşitlerinde gerçekleştirilmiştir. Anaçların çeşide ait fenolojik gelişim dönemleri üzerinde sınırlı ancak anlamlı etkiler oluşturduğu belirlenmiş, bu etkinin yıl ve iklim koşulları ile birlikte değiştiği görülmüştür. Morfolojik ve verim parametrelerinde anaçlara bağlı önemli farklılıklar saptanmış; kuvvetli gelişim gösteren anaçların daha yüksek verim (SO4: 5.99 kg/omca) ve daha iri salkım (1103 P: 368.8 g) özellikleri sağladığı belirlenmiştir. Şıra analizlerinde, suda çözünür kuru madde, pH ve toplam asitlik değerlerinin hem yıl hem de anaç faktörüne bağlı olarak önemli düzeyde değiştiği belirlenmiş; özellikle pH'nın anaç etkisine en duyarlı parametre olduğu ortaya konmuştur. Fenolik bileşikler, flavonoidler ve antioksidan aktivite bakımından anaçlar arasında belirgin farklılıklar ortaya konmuş; özellikle Rupestris du Lot ve 140 Ru anaçlarının daha yüksek fenolik potansiyel sağladığı belirlenmiştir. Aroma analizlerinde, şıra örneklerinde alkol ve keton bileşiklerinin baskın olduğu, fermantasyon sonrasında ise şaraplarda ester bileşiklerinin daha belirgin hale geldiği saptanmıştır. Narince şaraplarında, anaçların uçucu bileşik kompozisyonunu etkilediği belirlenmiştir. Toplam aroma bileşikleri bakımından en yüksek değer 110 R anacında (1063.45 µg L⁻¹) saptanırken, ester grubu bileşikler bakımından Rupestris du Lot anacı (874.47 µg L⁻¹) öne çıkmıştır. Ayrıca, aroma açısından yüksek öneme sahip C13-norisoprenoid grubundaki 'β-damascenone' bileşiği yalnızca 1613 C ve 420 A anaçlarında tespit edilmiştir. Duyusal analiz sonuçları, anaçların şarap kalitesi üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. Bazı anaçlarda (110 R ve 1613 C) daha dengeli asidite, daha kompleks aroma ve daha yüksek genel beğeni puanları elde edilmiştir. Sonuç olarak, anaç seçiminin 'Narince' üzüm çeşidinde yalnızca verim ve gelişim özellikleri değil, aynı zamanda şıra ve şarap kalitesini belirleyen kimyasal ve aromatik özellikler üzerinde de önemli bir rol oynadığı ortaya konmuştur. Anaç etkisinin çevresel koşullar ve yıl faktörü ile birlikte değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted under the ecological conditions of Tokat during the 2024–2025 growing seasons to evaluate the effects of different rootstocks on the morphological, phenological, yield, chemical, phytochemical, aromatic, and sensory characteristics of the 'Narince' grape cultivar grafted onto various rootstocks and grown on its own roots. The experiment was carried out at the research and application vineyard of Tokat Gaziosmanpaşa University using Narince vines grafted onto 110 R, 140 Ru, 1103 P, Rupestris du Lot, 44–53 M, 41 B, SO4, 420 A, Ramsey, 1613 C, and 5 BB rootstocks, as well as own-rooted vines. Rootstocks exerted limited but significant effects on the phenological development stages of the cultivar, and these effects varied according to year and climatic conditions. Significant differences among rootstocks were observed in morphological and yield-related parameters, with vigorous rootstocks providing higher yield (SO4: 5.99 kg vine⁻¹) and larger cluster weight (1103 P: 368.8 g). In must analyses, total soluble solids, pH, and titratable acidity varied significantly depending on both vintage and rootstock, with pH identified as the parameter most sensitive to rootstock influence. Marked differences were also detected among rootstocks in terms of phenolic compounds, flavonoids, and antioxidant activity, with Rupestris du Lot and 140 Ru exhibiting the highest phenolic potential. Volatile compound analyses revealed that alcohols and ketones predominated in must samples, whereas esters became more prominent in wines following fermentation. In Narince wines, rootstocks significantly influenced the volatile composition. The highest concentration of total aroma compounds was determined in wines produced from vines grafted onto 110 R (1063.45 µg L⁻¹), while Rupestris du Lot was distinguished by the highest ester concentration (874.47 µg L⁻¹). Furthermore, 'β-damascenone', a C13-norisoprenoid compound of high aromatic importance, was detected only in wines from 1613 C and 420 A rootstocks. Sensory evaluation results demonstrated that rootstocks affected overall wine quality, with certain rootstocks (110 R and 1613 C) producing wines characterized by more balanced acidity, greater aroma complexity, and higher overall acceptability scores. In conclusion, rootstock selection was shown to play a crucial role not only in the yield and vegetative performance of the 'Narince' grape cultivar but also in the chemical and aromatic attributes that determine must and wine quality. The findings further indicate that rootstock effects should be evaluated in conjunction with environmental conditions and vintage-related factors.
Benzer Tezler
- Tuz stresi altındaki bazı üzüm çeşitlerine ait çeliklerde, hümik asit uygulamalarının etkisi
The effect of humic acid applications on the cuttings of some grapevine cultivars under salt stress
LEYLA ERSAYAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
ZiraatYüzüncü Yıl ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. RUHAN İLKNUR GAZİOĞLU ŞENSOY
- Narince üzüm (Vitis vinifera L.) çeşidinde kolhisin uygulamalarının morfolojik ve sitolojik etkileri
Morphological and cytological effects of colchicine treatments on narince (Vitis vinifera L.) grape cultivar
ABDULRAHMAN SHAKIR SHAKOR ALBANAA
- Kalecik karası ve narince üzüm çeşitlerinde (Vitis vinifera L.) çiçeklenme ve tane tutum performansına farklı anaçların etkisi üzerinde araştırmalar
Effect of different rootstocks on reproductive performance of kaleci̇k karasi and nari̇nce grape cultivars (Vitis vinifera L.)
AYSUN ŞEHİT
- Tokat koşullarında yetiştirilen üzüm çeşitlerinde endofitik fungusların belirlenmesi ve moleküler yöntemle karakterizasyonu
Identification and molecular characterization of endophytic fungi in grape cultivars grown under ecological conditions of Tokat province
ARİFE YAĞCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
ZiraatTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RÜSTEM CANGİ
DOÇ. DR. DAVUT SONER AKGÜL
- Tokat yöresinde yetiştirilen narince üzüm çeşidinin oniki Amerikan asma anacı ile uyuşmasının belirlenmesi ve kullanılan anaçların çeşidin vegetatif büyümesine etkileri üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
AŞKIN GÜDER
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
ZiraatCumhuriyet ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZEKİ KARA