Ticari açıklık, insani gelişmişlik, iktisadi hoşnutsuzluk ve demokrasinin ekonomik büyümeye etkileri üzerine ampirik bir inceleme
An empirical analysis of the effects of trade openness, human development, economic discontent, and democracy on economic growth
- Tez No: 1017392
- Danışmanlar: PROF. DR. MAHMUT MASCA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küresel ölçekte yaşanan ekonomik dönüşümler, yükselen ekonomilere ilişkin büyüme analizlerini son yıllarda giderek daha önemli bir araştırma alanı hâline getirmiştir. Bu kapsamda, BRICS ülkeleri ile Türkiye'nin (BRICS-T) 1993-2023 dönemindeki ekonomik performansı, küresel ekonomik gelişmeler bağlamında incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı; ticari açıklık, insani gelişmişlik, iktisadi hoşnutsuzluk ve demokrasi değişkenlerinin ekonomik büyüme üzerindeki kısa ve uzun dönemli etkileri ile nedensellik ilişkilerini ampirik olarak incelemektir. Küreselleşme süreciyle artan ekonomik entegrasyon ve ülkeler arasındaki yapısal farklılıklar dikkate alınarak, analizde yatay kesit bağımlılığı ve eğim heterojenliğini gözeten ikinci nesil panel veri yöntemleri (CS-ARDL) kullanılmıştır. Elde edilen uzun dönem katsayıların sağlamlığı FMOLS ve DOLS tahmincileri ile karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkileri ise Dumitrescu-Hurlin panel nedensellik analizi ile incelenmiştir. Uzun dönemli tahmin sonuçları, BRICS-T ülkelerinde ekonomik büyümeyi belirleyen en önemli faktörün insani gelişmişlik olduğunu göstermektedir. Eğitim ve sağlık yatırımları yoluyla beşerî sermayede sağlanan artışların, ekonomik büyüme üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı etkiler oluşturduğu belirlenmiştir. Ayrıca ticari açıklık ve kontrol değişkeni olarak modele dâhil edilen enerji tüketiminin de büyümeyi desteklediği saptanmıştır. Buna karşılık, demokrasinin hem kısa hem de uzun dönemde ekonomik büyüme üzerinde negatif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. İktisadi hoşnutsuzluk endeksinin ise uzun dönemde büyüme performansını olumsuz yönde etkilediği tespit edilmiştir. Nedensellik analizi bulgularına göre; insani gelişmişlik, ticari açıklık ve enerji tüketimi ile ekonomik büyüme arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi mevcuttur. Öte yandan, demokrasi ve iktisadi hoşnutsuzluktan ekonomik büyümeye doğru anlamlı bir nedenselliğe rastlanmamıştır. Buna karşılık, ekonomik büyümeden bu iki değişkene doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Sonuç olarak çalışma, ekonomik büyümenin yalnızca nicel artışlarla değil, aynı zamanda beşerî sermaye, kurumsal yapı ve toplumsal refah göstergeleriyle birlikte ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Economic changes around the world have increased interest in the factors affecting economic growth, especially in emerging economies. In this context, this study examines the economic growth performance of the BRICS countries and Türkiye (BRICS-T) for the period 1993–2023. The main purpose of this study is to examine the short-run and long-run effects of trade openness, human development, economic dissatisfaction, and democracy on economic growth. It also investigates the causal relationships among these variables. The analysis uses the second-generation panel data method (CS-ARDL), which considers cross-sectional dependence and differences among countries. The long-run results are also compared with the FMOLS and DOLS estimation methods to check their robustness. In addition, the Dumitrescu-Hurlin panel causality test is used to examine the causal relationships between the variables. The findings show that human development is the most important factor supporting economic growth in the BRICS-T countries. Investments in education and health have a positive and statistically significant effect on economic growth. Trade openness and energy consumption also contribute positively to economic growth. In contrast, democracy has a negative and statistically significant effect on economic growth in both the short run and the long run. Economic dissatisfaction also has a negative effect on long-run economic growth. The causality analysis indicates a two-way relationship between human development, trade openness, energy consumption, and economic growth. However, no significant causal relationship is found from democracy or economic dissatisfaction to economic growth. Instead, a one-way causal relationship is found from economic growth to these two variables. Overall, the findings suggest that economic growth should be evaluated not only through economic indicators but also by considering human capital, institutional quality, and social well-being.
Benzer Tezler
- Dönemsel yayınlarımızda reklamcılık işlevi ve basının kamuoyu oluşturma görevi ile ilişkisi
Başlık çevirisi yok
NEYLAN GÖNLÜYÜCE
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Gazetecilikİstanbul ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAYIHAN İÇEL
- Hukukun üstünlüğünün kalkınma göstergelerine etkisi: Panel veri analizi
The rule of law effect to development indicators: A panel data analysis
FATİH KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
EkonometriAydın Adnan Menderes ÜniversitesiEkonometri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELVAN HAYAT
- Yoksulluğun ve gelir dağılımındaki eşitsizliğin dinamikleri: oecd ülkelerine yönelik bir uygulama
Dynamics of poverty and income distribution: an application to oecd countries
SERKAN GÖKSU
Doktora
Türkçe
2019
EkonomiKütahya Dumlupınar Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN KILIÇ
- Demokrasinin göstergelerinin refah üzerine etkisi: AB ülkeleri üzerine panel veri analizi
Effects of democracy indicators on welfare: Panel data analysis on EU countries
MUSTAFA NECATİ ÇOBAN
Doktora
Türkçe
2018
EkonometriTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RÜŞTÜ YAYAR
- Yolsuzluğun belirleyicilerinin üst orta gelirli ülkeler örnekleminde ekonometrik açıdan değerlendirilmesi
The evaluation of the determinants of corruption sampled in upper middle income countries in econometric terms
SULTAN ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
EkonomiKütahya Dumlupınar Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİ YILMAZ