Gebelikte iklim değişikliği bilgi ve tutum ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması
Climate change knowledge and attitude scale in pregnancy: A scale development study
- Tez No: 1017824
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MELEK BALÇIK ÇOLAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ebelik, Midwifery
- Anahtar Kelimeler: Ebelik, Fetüs, Midwifery, Fetus
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ebelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ VE AMAÇ: İklim değişikliği sistemleri etkilediği gibi insan sağlığını da olumsuz etkilemektedir. Aşırı sıcaklar, sel, fırtınalar, hava kirliliği gibi unsurlar özellikle gebe, yenidoğan, çocuk gibi kırılgan grupları daha çok etkilemektedir. İklim değişikliğinin erken doğum, gebelik şekeri gibi maternal ve fetal pek çok olumsuz etkisi olduğu kanıtlanmıştır. Bu araştırma gebelerin bu etkilere dair bilgi ve tutum düzeylerini ölçme amacıyla yapılmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırma 17 Nisan 2025-31 Ağustos 2025 tarihleri arasında metadolojik tipte yapılmıştır. Gebe Tanıtıcı Bilgi Formu ve Gebelikte İklim Değişikliği Bilgi ve Tutum Ölçeği Taslak Formuna ait bilgiler“Google Forms”sistemine aktarılıp, paylaşılabilir bir bağlantı linki oluşturulmuştur. Oluşturulan bağlantı ile WhatsApp üzerinden kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak; 312 gebe ile veri toplama süreci tamamlanmıştır. Veriler SPSS for Windows 25.0 ve AMOS 21 programları ile analiz edilmiştir. Güvenirlik analizi için Cronbach Alpha ve yarıya bölme, yapı geçerliliği için Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. BULGULAR: Ölçek Kaiser–Meyer–Olkin değeri 0,896; Bartlett Küresellik Testi χ²(190) = 3821,962; p < 0,001 bulunmuştur. AFA sonucunda ölçeğin dört faktörlü bir yapıya sahip olduğu ve maddelerin faktör yüklerinin 0,530 ile 0,877 arasında değiştiği sonucuna ulaşılmıştır. Faktörlerin özdeğerleri 7,990; 2,582; 1,702 ve 1,230 olarak hesaplanmıştır. Güvenirlik analizinde ölçeğin Cronbach alfa değeri 0,916; McDonald omega değeri 0,917 bulunmuştur. SONUÇ: Gebelikte İklim Değişikliği Bilgi ve Tutum Ölçeği geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
INTRODUCTION AND AIM: Climate change negatively impacts human health as well as ecological systems. Extreme weather events such as heat waves, floods, storms, and air pollution disproportionately affect vulnerable populations, particularly pregnant women, neonates, and children. It is well-documented that climate change has numerous adverse maternal and fetal outcomes, including preterm birth, low birth weight, and gestational diabetes. This study aimed to evaluate the knowledge and attitude levels of pregnant women regarding these impacts. MATERIALS AND METHODS: This methodological study was conducted between April 17, 2025, and August 31, 2025. The“Pregnant Women Descriptive Information Form”and the draft of the“Climate Change Knowledge and Attitude Scale in Pregnancy”were transferred to“Google Forms”to generate a shareable link. Data collection was completed with 312 pregnant women recruited via WhatsApp using the snowball sampling method. Data were analyzed using SPSS 25.0 and AMOS 21. Cronbach's Alpha and split-half reliability tests were utilized for reliability analysis, while Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were performed to assess construct validity. RESULTS:The Kaiser-Meyer-Olkin measure of sampling adequacy for the scale was 0.896, and Bartlett's Test of Sphericity was significant (χ²(190) = 3821.962; p < 0.001). EFA results revealed that the scale exhibited a four-factor structure, with item factor loadings ranging from 0.530 to 0.877. In the reliability analysis, the scale demonstrated a Cronbach's alpha of 0.916 and a McDonald's omega of 0.917. CONCLUSION: The Climate Change Knowledge and Attitude Scale for Pregnancy was determined to be a valid and reliable measurement tool.
Benzer Tezler
- Gebelerde iklim değişikliği farkındalığı ve eko-anksiyetenin yaşam kalitesi ile ilişkisi
The relationship between climate change awareness and eco-anxiety and quality of life in pregnant women
FATMA ÖZTÜRK
- Gebelere verilen iklim değişikliği eğitiminin iklim değişliği farkındalığı, iklim değişikliği kaygısı ve psikososyal sağlık üzerine etkisi: Yarı deneysel çalışma
The effect of climate change education provided to pregnant women on climate change awareness, climate change anxiety, and psychosocial health: A quasi-experimental study
BEYDA DÜNEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikDicle ÜniversitesiKadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MESUDE DUMAN
- İklim değişikliğinin maternal fetal sağlığa etkilerine yönelik farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi
Developing an awareness scale on the effects of climate change on maternal fetal health
DAMLA KISRIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kadın Hastalıkları ve DoğumÇukurova ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU AVCIBAY VURGEÇ
- Kadın sağlık çalışanlarının kadın sağlığına yönelik iklim değişikliği kaygı düzeylerinin incelenmesi
Examining the levels of climate change anxiety among female healthcare workers regarding women's health
GİZEM AKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RABİYE ERENOĞLU
- Gebelerde iklim değişikliği anksiyetesinin psikolojik iyi oluşa etkisi
The effect of climate change anxiety in pregnant women on psychological well-being
BURÇİN YAZICI