Characterization of polycyclic aromatic hydrocarbonemissions from piston-engine aircraft and development of a passive air sampler
Piston motorlu uçaklardan kaynaklanan polisiklik aromatik hidrokarbon emisyonlarının karakterizasyonu ve pasif hava örnekleyicisi geliştirilmesi
- Tez No: 1017827
- Danışmanlar: PROF. DR. EFTADE EMİNE GAGA, PROF. DR. ENİS TURGUT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Eskişehir Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çevre Teknolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, piston motorlu uçaklardan yayılan ve sağlığa olumsuz etkilerle ilişkilendirilen kirletici olan polisiklik aromatik hidrokarbonların (PAH'ların) çevresel etkileri incelemiştir. Araştırmada, çeşitli yakıt karışımları ve motor hızlarında 15 PAH için emisyon indisleri belirlenmiş, PAH'lar için yeni ve maliyet-etkin bir pasif hava örnekleyici geliştirilmiş ve bu örnekleyici havaalanı çevresindeki PAH'ların mekânsal dağılımını değerlendirmek için kullanılmıştır. Çalışmada; aktif ve pasif örnekleme, ardından çözücü ekstraksiyonunu takiben gaz kromatografisi-kütle spektrometrisi (GC- MS) kullanılmıştır. Araştırmanın ilk aşamasında, uçak egzozlarından kaynaklanan PAH konsantrasyonlarını ve emisyon indislerini belirlemeye odaklanılmıştır. Ardından, geliştirilen yeni pasif örnekleyicinin, referans aktif ve geleneksel pasif örnekleyicilere karşılaştırılması yapılmıştır. Son aşamada ise Hasan Polatkan Havaalanı-Eskişehir çevresindeki PAH'ların mekansal dağılımını incelemek amacıyla yeni örnekleyici test edilmiştir. Pistonlu motorlu uçaklardan kaynaklanan emisyon indis (EI, µg kg-1) değerleri, yakıt karışımı ve motor koşullarına göre önemli ölçüde değişiklik göstermiştir. Yaz aylarında (1000-2000 RPM), ortalama EI sıralaması BP > FR olarak tespit edilmiştir. Kış aylarında ise (1250-2000 RPM) FR > BE > BP olarak belirlenmiştir. Yüksek molekül ağırlıklı (HMW) PAH'lar, yaz aylarında (BP) ve kış aylarında (FR ve BE) rölanti hızında %98'e kadar ulaşmıştır. Yeni geliştirilen pasif örnekleyici,1.7- 5.9 m3 d-1 aralığında etkili örnekleme oranları göstererek PUF pasif örnekleyicilere (1,8 ila 4.2 m3 d-1) kıyasla tutarlı bir şekilde daha iyi performans sergilemiştir. Örnekleyicinin havaalanı çevresinde kullanılması, piste yakın konumların, daha uzak konumlara kıyasla anlamlı derecede daha yüksek toplam PAH konsantrasyonlarına sahip olduğunu ortaya koymuş ve yerel emisyonların mekânsal dağılımı üzerindeki etkisini vurgulamıştır.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates the Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs) from piston-engine aircraft, an environmental pollutant group associated with adverse health effects. The research characterized 15 PAH emissions under various fuel mixtures and engine speeds, developed and validated a novel, cost-effective passive air sampler, and deployed it to assess spatial PAHs distribution around the airport. To achieve these objectives, a combination of analytical techniques was employed, including active and passive sampling, followed by solvent extraction and Gas Chromatography–Mass Spectrometry (GC-MS). The thesis initially focused on characterizing PAH concentrations and emission indices from aircraft exhaust. It subsequently investigated the uptake rate of the novel passive sampler against reference active and conventional passive samplers. In the final stage, the study involved testing the novel sampler to investigate spatial PAH distribution, specifically around Hasan Polatkan Airport-Eskişehir. The emission indices (EI, µg kg⁻¹) from piston-engine aircraft varied significantly with fuel mixture and engine conditions. In summer (1000-2000 RPM), the average EI showed best power (BP) > fuel rich (FR). In winter, the average EI for (1250-2000 RPM) was fuel rich (FR) > best economy (BE) > best power (BP). High-molecular-weight (HMW) constituted up to 98% by mass concentration of total PAHs in summer (BP) and in winter samples (FR and BE) at idle speed. A novel passive air sampler was developed and validated, showing effective sampling rates of 1.7 to 5.9 m3 d-1, consistently outperforming Polyurethane Foam Passive Air Samplers (PUF-passive samplers) (1.8 to 4.2 m3 d-1). Deployment of the sampler around the airport indicated that closer locations had significantly higher total PAH concentrations than more distant ones, underscoring the influence of localized emissions on spatial PAHs distribution.
Benzer Tezler
- Konya kapalı havzası yerüstü su ve sedimentinde mikroplastikler, ilintili polisiklik aromatik hidrokarbonlar ve risk değerlendirmesi
Microplastics and associtated polycycylic aromatic hydrocarbons and risk assessment for surface water and sediment in Konya closed basin
MUHAMMED ULVİ
Doktora
Türkçe
2023
Çevre MühendisliğiNecmettin Erbakan ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SENAR AYDIN
- Characterization of semi-volatile organic compounds in fine atmospheric particles
Ince atmosferik partiküllerde yarı uçucu organiklerin karakterizasyonu
ELİF MERTOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Çevre MühendisliğiMarmara ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ROSA MARIA FLORES RANGEL
- Dökümhane atık kumlarındaki inorganik ve organik kirleticilerin karakterizasyonu
Characterization of inorganic and organic pollutants of foundry waste sand
CEMİLE YERLİKAYA
- Investigation of graphene growth on different natural substrates from aromatic plastic wastes and its systematic life cycle assessment
Aromatik plastik atıklardan farklı doğal substratlar üzerinde grafen büyümesinin araştırılması ve sistematik yaşam döngüsü değerlendirmesi
ESRA YALÇINKAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Mühendislik BilimleriSabancı ÜniversitesiMalzeme Bilimi ve Nanomühendislik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU SANER OKAN
- Synthesis and characterization of porous macromolecular materials, and their applications
Gözenekli makromoleküler malzemelerin sentezi, karakterizasyonu ve uygulamaları
ÖMER SUAT TAŞKIN