Profesyonel sporcu beyinlerinin sosyal biliş ve görsel algılarının incelenmesi
Examination of social cognition and visual perception in professional athletes
- Tez No: 1018266
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLSÜM AKDENİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Spor, Psychology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Algı, Biliş, Nörobilim, Perception, Cognition, Neuroscience
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sinirbilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, farklı spor dallarıyla uğraşan sporcuların dikkat, sosyal algı ve görsel algı düzeyleri üzerindeki etkileri incelenmeyi amaçlanmıştır. Takım sporlarıyla ve bireysel sporlarla ilgilenen sporcuların sosyal bilişsel becerileri karşılaştırılmıştır. Çalışmada bireysel spor yapan sporcuların sosyal algı (duygu tanıma, sosyal ipuçlarını yorumlama ve anlamlandırma), görsel algı düzeyleri değerlendirilerek, takım sporlarıyla ilgilenen sporcularla aralarındaki bilişsel farklılıklar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmaya 30 bireysel sporcu, 30 takım sporcusu ve 30 kişilik bir kontrol grubu olmak üzere toplam 90 kişi katılmıştır. Katılımcılara önce Pareidolia Testi ardından ise Edinburgh Sosyal Biliş Testi uygulanmıştır. Katılımcılara Pareidolia Testi kapsamında yüz, scramble ve pareidolia görselleri sunulmuştur. Olumlu-olumsuz ve duygu değerlendirmeleri yapılması istenmiştir. ESCoT testi kapsamında katılımcılara 10 farklı video izlettirilip cevapları 4 ayrı alt boyutta incelenmiştir. ESCoT testinde Bilişsel Zihin Kuramı, Afektif Zihin Kuramı, Sosyal Normların İçsel Anlayışı ve Sosyal Normların Kişilerarası Anlayışı olmak üzere 4 ayrı boyutu bulunmaktadır. Sonuçlarda takım sporcularının sosyal biliş performansının diğer gruplara göre belirgin biçimde daha yüksek olduğu görülmektedir (C: 21.93; ToMA: 16.97; SNUINTER: 20.07; SNUINTRA: 24.00). Kontrol grubu orta düzeyde değerler sergilerken (ToMC: 20.27), bireysel sporcular en düşük ortalamalara sahiptir (ToMC: 16.40). ESCoT toplam puanında gruplar arası fark anlamlıdır (H=54.919; p<.001; η²=0.61) ve takım sporcuları en yüksek sıradadır (44.57). Pareidolia testinde elde edilen değerlerin Kruskal-Wallis analizine ait ortalama sıra değerleri olduğu ve kontrol grubunun daha yüksek performans gösterdiğini yansıttığı görülmektedir (61.33). Genel olarak takım sporları sosyal bilişte avantajlı, bireysel sporcular ise dezavantajlıdır.
Özet (Çeviri)
This thesis aimed to investigate the effects of engagement in different types of sports on attention, social perception, and visual perception levels. The social cognitive abilities of athletes involved in team sports and individual sports were compared. In this context, the study examined social perception (emotion recognition, interpretation and understanding of social cues), attention, and visual perception levels of individual athletes, and aimed to reveal cognitive differences between them and team sport athletes. A total of 90 participants were included in the study, consisting of 30 individual athletes, 30 team athletes, and 30 individuals in the control group. Participants were first administered the Pareidolia Test, followed by the Edinburgh Social Cognition Test (ESCoT). Within the scope of the Pareidolia Test, participants were presented with face, scramble, and pareidolia images, and were asked to evaluate them in terms of positive negative valence and specific emotions. In the ESCoT, participants watched 10 different videos and their responses were analyzed across four subdimensions: Cognitive Theory of Mind, Affective Theory of Mind, Intrapersonal Understanding of Social Norms, and Interpersonal Understanding of Social Norms. The results indicated that team sport athletes demonstrated significantly higher social cognition performance compared to the other groups (ToMC: 21.93; ToMA: 16.97; Interpersonal Social Norms: 20.07; Intrapersonal Social Norms: 24.00). While the control group showed moderate performance levels (ToMC: 20.27), individual athletes had the lowest mean scores (ToMC: 16.40). A significant difference was found among groups in total ESCoT scores (H = 54.919; p < 0.001; η² = 0.61), with team athletes having the highest mean rank (44.57). In the Pareidolia test, the reported values represent mean ranks derived from the Kruskal–Wallis analysis, indicating that the control group exhibited higher performance (61.33). Overall, team sports appear to provide an advantage in social cognition, whereas individual athletes demonstrate relatively lower performance.
Benzer Tezler
- Aktif spor yapan yetişkin sporcuların beslenme alışkanlıkları ve hemoglobin, hemotokrit, ferritin bulgularının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
LEYLA AVAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Halk SağlığıHacettepe ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİKMET PEKCAN
- Profesyonel sporcu kadınlarda farklı egzersiz yöntemlerinin plazma mir-33, mir-335, mir-370 ve mir-758 seviyeleri üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of different exercise methods on plasma mir-33, mir-335, mir-370 and mir-758 levels in professional athlete women
KÜBRA FİDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
BiyokimyaNecmettin Erbakan ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA HÜMEYRA YERLİKAYA AYDEMİR
- Profesyonel sporcu sözleşmelerindeki anlaşmazlıklar ve çözüm yolları
Disputes and resolutions in professional athlete contracts
FURKAN AKTI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HukukFırat ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUNUS EMRE KARAKAYA
- Profesyonel futbolcuların sporcu beslenmesi konusundaki bilgi ve alışkanlıklarının belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ÖZDEN
- Profesyonel erkek futbolcuların mevki ve bazı değişkenler açısından sporcu tükenmişliklerinin incelenmesi
Investigation of athlete burnout of professional male football players in terms of the location and some variables
SERHAT DÜZENCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SporErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET YAZICI