Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesideki bir grup minyatürlü Şehnâmenin iç mekân bezemelerinin analizi
Analysis of the interior ornamentation of a group of illustrated Shahnameh manuscripts in the Topkapi Palace
- Tez No: 1018366
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ S. BİLGE KARAÖZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi envanterine kayıtlı H. 1517 (Süleymannâme), H. 1321 (Zübdetü't-Tevarih) ve A. 3595 (Şehnâme-i Selim Han) envanter numaralı yazma eserlerin minyatürlerinde yer alan iç mekân bezemelerinin renk, motif, teknik ve kompozisyon özelliklerinin analizlerinin yapılması ve bir tipoloji oluşturulması amaçlanmaktadır. Böylelikle resmi izinle elde edilen dijital görseller, eser inceleme formlarına işlenmiş, çizimleri yapılmış, tabloları oluşturularak yorumlamalarla analizleri yapılmıştır. Ayrıca araştırmacı tarafından, söz konusu eserlerde bulunan iç mekân tasvirlerinden esinlenilerek üç adet özgün ve bir adet reprodüksiyon çalışması yapılmıştır. Minyatürlerdeki iç mekân tasvirlerinde; taç yaprak, geçme (fırıldak), İlhanlı yıldızı, haçvari, svastika ve örgü motiflerinin yanı sıra üçgen, kare, altıgen ve çeşitli çokgen yıldız (dört, beş, altı, sekiz ve on iki) formlarının kullanıldığı tespit edilmiştir. İslâm tarihinin anlatıldığı bölümlerde nakkaşların çoğunlukla kurgusal mekânlar tasvir ettiği; bu mekân ve süslemelerin, anlatılan dönemin tarihsel gerçekliğinden ziyade sanatkârın kendi çağının üslup özelliklerini yansıttığı söylenebilir. Buna karşın, dönemin padişahlarının hayatlarını konu alan bölümlerdeki mimari unsur ve süslemelerin, ait oldukları dönemin gerçekliğine sadık kalma kaygısıyla resmedildiği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to establish the color, motif, technique, compositional characteristics, and typologies of interior geometric decorations in the miniatures of the manuscripts registered under inventory numbers H. 1517 (Süleymannâme), H. 1321 (Zübdetü't-Tevârih), and A. 3595 (Şehnâme-i Selîm Hân) in the Topkapı Palace Museum Library. Accordingly, digital images obtained through official permission were processed into manuscript examination forms, their drawings were executed, and tables were generated to conduct analyses accompanied by interpretations. Furthermore, three original works and one reproduction study were executed by the researcher in accordance with the interior depictions found in the aforementioned manuscripts. It has been determined that in the interior depictions within the miniatures, petal, interlacing (pinwheel), Ilkhanid star, cruciform, swastika, and braid motifs were utilized, alongside triangular, square, hexagonal, and various polygonal star (four, five, six, eight, and twelve-pointed) forms. It can be argued that in sections depicting Islamic history, the painters mostly depicted fictional spaces; these spaces and decorations reflect the stylistic characteristics of the artist's own era rather than the historical reality of the period being narrated. In contrast, it is observed that architectural elements and decorations in the sections concerning the lives of the sultans of the period were depicted with the concern of remaining faithful to the reality of the era to which they belong.
Benzer Tezler
- 16. yy Safevî dönemine ait Topkapı Sarayın'daki TSMK. HS. 25 envanter numaralı eserin incelenerek, günümüz tezhip sanatında yorumlanması
Examining the 16th century art work of Safavid period with TSMK. HS. 25 inventory number in the Topkapı Palace and its interpretation in contemporary illumination art
NİHAL ŞİŞMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
El SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. DR. MÜNEVVER ÜÇER
- Mobile Art Along the Silk Roads: Mehmed Siyah Kalem Paintings
Kadim İpek Yolları'nda Bir Sanat Serüveni: Mehmet Siyah Kalem Resimleri
KİRAZ PERİNÇEK KARAVİT
Doktora
İngilizce
2023
TarihBoğaziçi ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SELÇUK ESENBEL
PROF. DR. ARZU ÖZTÜRKMEN YILMAZ
- Mesnevi sözlüklerinden Müşkilat-ı Mesnevi (inceleme-tercüme-indeks)
Mushkelat-i mathnawi from mathnawi dictionaries (research-translation-index)
CESUR SULTANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURİ ŞİMŞEKLER
- Kıssa-i Anter (ikinci cilt / a.3114) [İnceleme-metin-sözlük]
Qissa-i Antar (volume two / a.3114) [Analysis-text-dictionary]
SEVİNÇ ÜNSAL
Doktora
İngilizce
2022
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAVUZ BAYRAM
- İstanbul Deniz Müzesi'ndeki Osmanlı dönemi sancakları
Banners of Ottoman period in The İstanbul Naval Museum
MÜGE KILIÇKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Sanat Tarihiİstanbul Teknik ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLA ÖDEKAN