Avrupa birliği yeşil mutabakat uyum süreci ve geçiş mekanizması: Bankacılık sektörü örneği
European union green deal adaptation strategy and transition mechanism: the case of banking industry
- Tez No: 1018537
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMEL KIYAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küresel iklim kriziyle mücadele kapsamında Avrupa Birliği (AB) tarafından yürürlüğe konulan Avrupa Yeşil Mutabakatı (AYM) ve“Fit for 55”paketi, yalnızca çevresel bir regülasyon çerçevesi değil; küresel ticaret standartlarını, tedarik zincirlerini ve finansal aracılık mekanizmalarını kökten yeniden dizayn eden teknolojik ve ekonomik bir dönüşüm paradigmasıdır. Bu çalışma, ekonomik ekosistemin omurgasını oluşturan bankacılık sektörünün, reel sektörün dekarbonizasyon sürecindeki asimetrik katalizör rolünü Çevre Mühendisliği ve Teknoloji Yönetimi perspektiflerinin kesişiminde bütüncül olarak incelemektedir. Araştırmada, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının (SKDM) Türkiye gibi AB ile yüksek ticari entegrasyona sahip ülkelerdeki karbon yoğun ihracatçı sektörler (çimento, demir-çelik vb.) üzerinde yaratacağı teknolojik dönüşüm ve maliyet baskısının, banka bilançolarında nasıl sistemik bir“geçiş riskine”(transition risk) ve nihayetinde kredi temerrüt riskine (NPL) dönüştüğü yeni bir kavramsal modelle ortaya konulmuştur. Ayrıca, bankacılık sektörünün“Kapsam 3”(finanse edilen emisyonlar) karbon ayak izi değerlendirmesi PCAF (Partnership for Carbon Accounting Financials) metodolojisi çerçevesinde analiz edilmiş olup, bankaların toplam çevresel etkilerinin %99'unu oluşturan bu portföyün yönetimi tartışılmıştır. Elde edilen bulgular; bankaların iklim risklerini finansal olarak doğru fiyatlayabilmesi, uluslararası sendikasyonlara erişebilmesi ve Taksonomiye uyumlu Yeşil Varlık Oranı (GAR) rekabetinde öne çıkabilmesi için Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (LCA) ve Çevresel Ürün Beyanı (EPD) gibi mühendislik temelli nicel verilere dayalı kurumsal raporlama standartlarını (TSRS uyumlu) iş modellerine entegre etmeleri gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The European Green Deal (EGD) and the“Fit for 55”package, enacted by the European Union (EU) to combat the global climate crisis, constitute not merely a framework of environmental regulations but a profound technological and economic transformation paradigm that fundamentally redesigns global trade standards, supply chains, and financial intermediation mechanisms. This study comprehensively examines the asymmetric catalyst role of the banking sector—the backbone of the economic ecosystem—in the decarbonization process of the real sector, standing at the intersection of Environmental Engineering and Technology Management perspectives. The research introduces a novel conceptual model to demonstrate how the technological transformation and cost pressure exerted by the Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) on carbon-intensive exporting sectors (such as cement and steel) in countries with high trade integration with the EU, like Türkiye, translates into systemic“transition risks”and ultimately non-performing loans (NPLs) on bank balance sheets. Furthermore, the banking sector's carbon footprint assessment regarding“Scope 3”(financed emissions) is analyzed within the framework of the PCAF (Partnership for Carbon Accounting Financials) methodology, discussing the management of this portfolio which constitutes 99% of banks' total environmental impact. The findings indicate that in order for banks to accurately price climate risks financially, access international syndications, and gain a competitive edge in the Taxonomy-aligned Green Asset Ratio (GAR), they must integrate corporate reporting standards (compliant with TSRS) based on engineering-driven quantitative data, such as Life Cycle Assessment (LCA) and Environmental Product Declarations (EPD), into their business models.
Benzer Tezler
- Sınırda karbon düzenleme mekanizması kapsamında Türkiye'nin demir-çelik sektörünün rekabet gücü analizi
Competitiveness analysis of Turkey's iron and steel sector within the scope of the carbon border adjustment mechanism
HÜSNENUR ERTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası TicaretBaşkent ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Finansman Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAT DAĞISTAN
- Effects of carbon border adjustment mechanism: Carbon price scenarios and energy analysis for cement industry
Sınırda karbon düzenleme mekanizmasının etkileri: Çimento sektörü için karbon fiyatı senaryoları ve enerji analizi
LATİFE NUR DEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA BERKER YURTSEVEN
DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU ACUNER TÜRET
- Evidence-based analysis of Türkiye's energy efficiency obligation scheme: sectoral applications, energy poverty, flexibility options and policy implications
Türkiye enerji verimliliği yükümlülükleri sisteminin kanita dayali analizi: sektörel uygulamalar, enerji yoksulluğu, esneklik seçenekleri ve politika çikarimlari
RABİA CİN
Doktora
İngilizce
2025
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERMİN ONAYGİL
- Avrupa Yeşil Mutabakatı öncesi ve sonrası Türkiye çevre politikaları: Politika transfer sürecinin analizi
Turkish enviromental policies before and after the European Green Deal: Analiysis of the policy transfer process
ÖZGE EMİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Siyasal BilimlerBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖKHAN ORHAN
- Green industry potential and current practices in Türkiye: A study for assessment of challenges and opportunities of new industries
Türkı̇ye'de yeşı̇l sanayı̇ potansı̇yelı̇ ve mevcut uygulamalar: Yenı̇ sanayı̇lerı̇n zorluk ve fırsatlarının değerlendı̇rı̇lmesı̇ne yönelı̇k bı̇r araştırma
DENİZ EGE ALKAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Şehircilik ve Bölge PlanlamaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET MELİH PINARCIOĞLU