Aile dinamikleri ve kuşaklararası aktarımların Sabahattin Ali'nin yaşamında genogram ile incelenmesi
An examination of family dynamics and intergenerational transmissions in the life of Sabahattin Ali through genogram analysis
- Tez No: 1018565
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HADİYE KÜÇÜKKARAGÖZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Aile yapısı, Kuşaklararası aktarım, Family structure, Intergenerational transmission
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, Türk edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Sabahattin Ali'nin yaşam öyküsü, Bowen Kuşaklararası Aile Terapisi Kuramı çerçevesinde ve genogram tekniği aracılığıyla psikobiyografik bir bakışla incelenmiştir. Araştırma, nitel yaklaşım kapsamında tekil vaka çalışması olarak tasarlanmıştır. Çalışmada, bireyin yaşam örüntüleri ve aile dinamikleri, kuşaklar boyunca aktarılan duygusal ve ilişki örüntüleri bağlamında değerlendirilmiş, genogram tekniği ile aile içi ilişkiler görselleştirilmiş ve yorumlanmıştır. Veri toplama süreci iki aşamalı olarak yürütülmüştür. İlk aşamada, doküman analizi yöntemi ile Sabahattin Ali'nin yaşamı, ailesi ve kişisel özellikleri üzerine 1991–2025 yılları arasında yayımlanmış 149 kaynak incelenmiştir. İkinci aşamada ise, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile Sabahattin Ali'nin kızıyla yüz yüze görüşme gerçekleştirilmiş ve genogram oluşturulmuştur. Elde edilen veriler, tematik analiz ve genogram bulgularının birlikte değerlendirilmesiyle yorumlanmıştır. Araştırma bulguları, Sabahattin Ali'nin yaşam örüntülerinin yalnızca bireysel yaşantılarla değil, aile sistemi içinde kuşaklar boyunca aktarılan duygusal örüntüler, roller ve toplumsal-tarihsel koşullarla birlikte şekillendiğini göstermektedir. Büyük ebeveyn kuşağından itibaren göç, ekonomik zorluklar ve otorite baskısı gibi deneyimlerin aile içinde kronik kaygı oluşturan bir atmosfer yarattığı, anne-baba ilişkilerindeki duygusal mesafe ve otoriter figürlerin ise bireyin kimlik gelişimi, duygusal bağlanma biçimi ve yaşam seçimlerini etkilediği görülmüştür. Genogram tekniği, aile üyeleri arasındaki yakınlık-uzaklık, çatışma, özdeşim, kayıp ve kritik yaşam olaylarını sistematik biçimde ortaya koyarak, bireyin yaşamındaki erken deneyimler ile yetişkinlikteki ilişkileri arasındaki bağlantıyı anlamada etkili bir araç olarak işlev görmüştür. Bu doğrultuda çalışma, Bowen kuramının psikobiyografik araştırmalarda uygulanabilirliğini ve genogram tekniğinin tarihsel ve kültürel çözümlemelerde güçlü bir yöntemsel araç olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak araştırma, Sabahattin Ali'nin yaşam öyküsünü aile içi ilişkiler, kuşaklararası aktarım süreçleri, bireysel deneyimler ve tarihsel-toplumsal bağlam içinde çok katmanlı bir şekilde değerlendirmiş; psikobiyografi, aile danışmanlığı ve kuramsal çalışmalar için bütüncül bir perspektif sunmuştur.
Özet (Çeviri)
In this research, the life story of Sabahattin Ali, one of the important figures of Turkish literature, is examined from a psychobiographical perspective within the framework of Bowen's Intergenerational Family Therapy Theory and through the genogram technique. The research is designed as a single case study within the scope of a qualitative approach. In the study, the individual's life patterns and family dynamics are evaluated in the context of emotional and relational patterns transmitted across generations, and intrafamily relationships are visualized and interpreted using the genogram technique. The data collection process was carried out in two stages. In the first stage, 149 sources published between 1991 and 2025 on Sabahattin Ali's life, family, and personal characteristics were examined using the document analysis method. In the second stage, a face-to-face interview was conducted with Sabahattin Ali's daughter using a semi-structured interview technique, and a genogram was created. The data obtained were interpreted by evaluating thematic analysis and genogram findings together. The research findings show that Sabahattin Ali's life patterns were shaped not only by individual experiences but also by emotional patterns, roles, and socio-historical conditions passed down through generations within the family system. It was observed that experiences such as migration, economic difficulties, and pressure from authority figures, starting from the grandparent generation, created an atmosphere of chronic anxiety within the family, and that emotional distance and authoritarian figures in parent-child relationships affected the individual's identity development, emotional attachment style, and life choices. The genogram technique, by systematically revealing closeness-distance, conflict, identification, loss, and critical life events among family members, functioned as an effective tool in understanding the connection between early experiences in an individual's life and their relationships in adulthood. In this respect, the study demonstrates the applicability of Bowen's theory in psychobiographical research and that the genogram technique is a powerful methodological tool in historical and cultural analyses. In conclusion, the research has evaluated Sabahattin Ali's life story in a multifaceted way within the context of family relationships, intergenerational transmission processes, individual experiences, and historical-social context; it has offered a holistic perspective for psychobiography, family counseling, and theoretical studies.
Benzer Tezler
- Modern psikotravmatoloji ve dissoanaliz kuramı perspektifinden malul savaş ve malul terör gazilerinde aile dinamikleri ve psikopatolojik belirtiler: Kuşaklararası travma geçişi ve kuşaklararası dissosiyasyon aktarımı
Family dynamics and psychopathological symptoms in war and terrorism veterans wounded in action from the perspective of modern psychotraumatology and dissoanalysis theory: Intergenerational transmission of trauma and intergenerational transfer of dissociation
GÖRKEM DERİN
Doktora
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDİNÇ ÖZTÜRK
- Köy ailesinin kuşaklararası sosyal hareketlilik analizi
Intergenerational social mobility analysis of the village family
EREN YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SosyolojiNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHADIR NUROL
- Eski Yugoslavya'dan Türkiye'ye göç eden kişilerde travmanın kuşaklar arası aktarımının incelenmesi: Nitel bir çalışma
Examining the intergenerational transmission of trauma in individuals who migrated from former Yugoslavia to Turkey: A qualitative study
CEYDA GEZGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ZEYNEP ŞİMŞEK
- The impact of shared immigration process on couple relationships: Interpretive phenomenological analysis of Turkish immigrants in Germany
Ortak göç sürecinin çift ilişkileri üzerindeki etkisi: Almanya'daki Türk göçmenlerle yorumlayıcı fenomenolojik analiz
ASLI UZUN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUDUM SÖYLEMEZ
- Modern psikotravmatoloji ve dissoanaliz perspektifinden çocukluk çağı travması bildiren evli çiftlerin psikopatolojik dinamikleri
The psychopathological dynamics of married couples reporting childhood trauma through the perspective of modern psychotraumatology and dissoanalysis theory
ÜMMEHAN PEKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDİNÇ ÖZTÜRK