Okul psikolojik danışmanlığı uygulamalarının öğrenim çıktılarına ilişkin bir öz yetkinlik ölçeği geliştirme çalışması
A self-efficacy scale development study on the learning outcomes of school counseling practices
- Tez No: 1018566
- Danışmanlar: PROF. DR. RAGIP ÖZYÜREK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Psikolojik danışma ve rehberlik, Ölçek geliştirme, Öz yeterlilik algısı, Psychological counseling and guidance, Scale development, Self-efficacy belief
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, okul psikolojik danışmanlığı uygulamalarına ilişkin öz yetkinliği öğrenim çıktıları temelinde ölçmeyi amaçlayan Okul Psikolojik Danışmanlığı Uygulamaları Dersi Öğrenim Çıktıları Öz Yetkinlik Ölçeği'nin (OPDUD-ÖÇÖYÖ) geliştirilmesidir. Araştırmada veri toplama aracı olarak OPDUD-ÖÇÖYÖ ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Ayrıca geliştirilen ölçeğin ölçüt bağıntılı geçerlik analizleri için Okul Psikolojik Danışmanı Öz Yetkinlik Ölçeği (Balcı, 2017; OPDÖÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini; Psikolojik Danışma ve Rehberlik (PDR) lisans 3.sınıf öğrencileri (n = 533), 4.sınıf öğrencileri (n = 262), lisansüstü öğrencileri (n = 98) ve psikolojik danışmanlar (n = 170) oluşturmaktadır. Yapı geçerliği analizleri kapsamında PDR 4.sınıf öğrencilerinin örneklemi kullanılmış ve yapılan açımlayıcı faktör analizleri (AFA) sonucunda 20 madde ve üç alt ölçekten (Bireyi Tanıma Tekniklerini Uygulama Öz Yetkinliği, Psikoeğitim Programı Uygulama ve Kariyer Planlama Görüşmesi Yapma Öz Yetkinliği, Paydaşlarla Görüşme ve Seminer Verme Öz Yetkinliği) oluşan yapı elde edilmiştir. Elde edilen bu faktör çözümünden sonra 4.sınıf ve diğer üç örneklemin verileri kullanılarak ölçüt bağıntılı geçerlikle ilgili analizler yapılmıştır. PDR 4.sınıf öğrencilerinin örnekleminde OPDUD-ÖÇÖYÖ ve OPDÖÖ toplam puanları arasında pozitif ve orta büyüklükte Pearson korelasyon katsayısı (.50) bulunmuş ve tüm alt ölçekler arasında yine orta büyüklükte pozitif ve anlamlı değerler elde edilmiştir. Güvenirlik analizleri için Cronbach alfa katsayısı (toplam puan için α = .89) hesaplanmıştır. Alt ölçeklere ilişkin Cronbach alfa katsayıları .78 ile .88 aralığında; madde toplam korelasyonları .38 ile .76 aralığında bulunmuştur. Diğer üç örneklem için de benzer bulgular elde edilmiştir. Ölçüt bağıntılı geçerlik analizleri kapsamında PDR lisans ve lisansüstü öğrencilerinin sınıf düzeyine (PDR 3, PDR 4 ve yüksek lisans) göre ve okul psikolojik danışmanlığı dersini alma durumlarının kategorilerine göre ölçekten elde edilen puanlar arasında tek yönlü varyans analizleri yapılmış ve anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Parametrik ve parametrik olmayan testlerden elde edilen veriler ile psikolojik danışmanların görev yapılan kademe, ilgili dersi alma durumu ve mesleki kıdem süresi ile OPDUD-ÖÇÖYÖ'den aldıkları puanlar arasında anlamlı farklılıklar bulunmazken; eğitim düzeyi için lisansüstü öğrencilerinin lehine anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Sonuç olarak OPDUD-ÖÇÖYÖ'nin geçerlik ve güvenirliği için kanıtlar elde edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to develop the School Counseling Practice Course Learning Outcomes Self-Efficacy Scale (OPDUD-ÖÇÖYÖ), which aims to measure self-efficacy related to school counseling practices based on learning outcomes. The OPDUD-ÖÇÖYÖ and the Personal Information Form were used as data collection tools in the study. In addition, the School Counselor Self-Efficacy Scale (Balcı, 2017; OPDÖÖ) was used for criterion-related validity analyses of the developed scale. The sample of the study consisted of 3rd-year students (n = 533), 4th-year students (n = 262), graduate students (n = 98), and graduate psychological counselors (n = 170) in the field of Psychological Counseling and Guidance (PDR). Within the scope of construct validity analyses, the sample of PDR fourth-year students was used, and as a result of the exploratory factor analyses (EFA) performed, the 20-item scale with three subscales (Competence in Applying Individual Assessment Techniques, Competence in Implementing Psychoeducational Programs and Conducting Career Planning Interviews, Competence in Conducting Stakeholder Interviews and Delivering Seminars). Following this factor solution, criterion-related validity analyses were conducted using data from the fourth-year and other three samples. In the sample of 4th-year PDR students, a positive and medium-sized Pearson correlation coefficient (.50) was found between the OPDUD-ÖÇÖYÖ and OPDÖÖ total scores, and medium-sized positive and significant values were obtained between all subscales. For reliability analyses, Cronbach's alpha coefficient (α = .89 for the total score) was calculated. Cronbach's alpha coefficients for the subscales ranged from .78 to .88; item-total correlations ranged from .38 to .76. Similar findings were obtained for the other three samples. Within the scope of criterion-related validity analyses, one-way analysis of variance was performed on the scores obtained from the scale according to the grade level (PDR 3, PDR 4, and graduate) and the categories of taking the school psychological counseling course for PDR undergraduate and graduate students, and significant differences were found. No significant differences were found between the data obtained from parametric and non-parametric tests and the scores obtained from OPDUD-ÖÇÖYÖ in terms of the level of the counselors' duties, their status of taking the relevant course, and their professional seniority; however, significant differences were found in favor of graduate students in terms of education level. As a result, evidence of validity and reliability has been obtained.
Benzer Tezler
- Okullarda yürütülen psikolojik danışma ve rehberlik uygulamalarının belirlenmesi ve bazı değişkenler açısından incelenmesi
Determination of psychological counseling and guidance applications handled in schools and examination in terms of some variables
HATİCE HATİPOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FULYA CENKSEVEN ÖNDER
- Rehberlik ve psikolojik danışmanlık alanı dışından mezun olan ve okullardaki rehberlik servislerinde görevlendirilen rehber öğretmenlerin psikolojik danışma (yardım) becerilerinin değerlendirilmesi
The comparison of psychological consultation (help) of guidance teachers who have graduated from the field or aut of the field and work'in guidance servies of schools
VEHBİ KAPTANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAKAN SARI
- Analysis of school counselors' leadership practicesthrough the lens of distributed leadership
Okul psikolojik danışmanların liderlik uygulamalarının dağıtılmış liderlik çerçevesinden analizi
AYŞEN KÖSE ŞİRİN
Doktora
İngilizce
2010
Eğitim ve ÖğretimUnıversıty Of Massachusetts AmherstEğitimin Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SHARON F. RALLIS
- Sınıf öğretmenleri ve rehberlik ve psikolojik danışmanlık öğretmenlerinin bireyselleştirilmiş eğitim programı sürecine ilişkin deneyimleri
The individualized educational program experiences of elemantary education and guidance and psychological counseling teachers
SEZGİN ÖZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE DOLUNAY SARICA
- Öğretmen adaylarının Öğretmenlik Meslek Kanunu ve Milli Eğitim Akademisi hakkındaki görüşlerinin incelenmesi
An examination of pre-service teachers' views on the Teaching Profession Law and the National Education Academy
İPEK DERDİYOK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT TOPAL