Türkiye'de yetişen bazı hypericum türlerinin kimyasal bileşimi ve biyolojik aktiviteleri üzerine araştırmalar
Studies on the chemical composition and biological activities of some hypericum species grown in Turkey
- Tez No: 1018623
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ESRA EROĞLU ÖZKAN, DOÇ. DR. HASAN ŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Farmakognozi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Farmakognozi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Türkiye'de yayılış gösteren H. perforatum, H. scabroides, H. lysimachioides, H. amblysepalum, H. hyssopifolium, H. retusum ve H. linarioides türlerinin fitokimyasal içerikleri ile biyolojik aktivitelerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, bitki ekstrelerinde bulunan fenolik asitler, flavonoitler, naftodiantronlar ve floroglusinol türevlerini temsil eden toplam 17 referans bileşik HPLC-DAD sistemi kullanılarak kantitatif olarak analiz edilmiş ve elde edilen veriler doğrultusunda türlerin fitokimyasal profilleri değerlendirilmiştir. Elde edilen fitokimyasal veriler temel bileşen analizi ve hiyerarşik kümeleme analizi kullanılarak kemometrik yöntemlerle değerlendirilmiştir. Ayrıca ekstrelerin α-glikozidaz, α-amilaz ve 15-lipoksijenaz (15-LOX) inhibitör aktiviteleri incelenmiştir. Fitokimyasal analizler, incelenen türlerin sekonder metabolit profilleri bakımından belirgin farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Kemometrik analizler de türlerin fitokimyasal özelliklerine göre ayrıldığını ve bazı türler arasında yakın kimyasal benzerlikler bulunduğunu göstermiştir. En güçlü α-glikozidaz ve α-amilaz inhibitör etkiler H. lysimachioides ekstresinde (IC₅₀ = 121,20 ± 1,68 ve 281,15 ± 5,87 µg/mL; akarboz: 665,90 ± 2,19 ve 0,03248 ± 8,49 × 10⁻⁵ µg/mL), en yüksek 15-LOX inhibitör aktivite ise H. linarioides ekstresinde (IC₅₀ = 34,69 ± 3,88 µg/mL; 23,36 ± 3,17 µg/mL) saptanmıştır. Sonuç olarak, incelenen Hypericum türlerinin fitokimyasal içerikleri ile biyolojik aktiviteleri arasında anlamlı ilişkiler bulunduğu ortaya konulmuştur. Ayrıca H. scabroides, H. amblysepalum, H. retusum ve H. hyssopifolium türleri için ilk kez α-glikozidaz, α-amilaz ve 15-LOX inhibisyon verileri, H. linarioides için ilk kez α-amilaz ve 15-LOX inhibisyon verileri; H. lysimachioides için ise ilk kez 15-LOX inhibisyon verileri elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, bu türlerin doğal kaynaklı yeni antidiyabetik ve antienflamatuvar ajanların araştırılmasına katkı sağlayabilecek önemli kaynaklar olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to investigate the phytochemical composition and biological activities of H. perforatum, H. scabroides, H. lysimachioides, H. amblysepalum, H. hyssopifolium, H. retusum, and H. linarioides, which are distributed in Türkiye. Within this scope, a total of 17 reference compounds representing phenolic acids, flavonoids, naphthodianthrones, and phloroglucinol derivatives present in the plant extracts were quantitatively analyzed using the HPLC-DAD system, and the phytochemical profiles of the species were evaluated based on the obtained data. The phytochemical data were further assessed by chemometric approaches, including principal component analysis and hierarchical cluster analysis. In addition, the inhibitory activities of the extracts against α-glucosidase, α-amylase, and 15-lipoxygenase (15-LOX) were investigated. Phytochemical analyses revealed considerable differences in the secondary metabolite profiles of the investigated species. Chemometric analyses further demonstrated a clear discrimination among species based on their phytochemical characteristics and indicated close chemical similarities between certain taxa. The strongest α-glucosidase and α-amylase inhibitory activities were observed in the H. lysimachioides extract (IC₅₀ = 121.20 ± 1.68 and 281.15 ± 5.87 µg/mL, respectively; acarbose: 665.90 ± 2.19 and 0.03248 ± 8.49 × 10⁻⁵ µg/mL), whereas the highest 15-LOX inhibitory activity was determined in the H. linarioides extract (IC₅₀ = 34.69 ± 3.88 µg/mL; quercetin: 23.36 ± 3.17 µg/mL). In conclusion, significant relationships were found between the phytochemical compositions and biological activities of the investigated Hypericum species. Furthermore, α-glucosidase, α-amylase and 15-LOX inhibition data were reported for the first time for H. scabroides, H. amblysepalum, H. retusum, and H. hyssopifolium; α-amylase and 15-LOX inhibition data were reported for the first time for H. linarioides and 15-LOX inhibition data were reported for the first time for H. lysimachioides. These findings suggest that the investigated species may serve as valuable natural sources for the discovery of novel antidiabetic and anti-inflammatory agents.
Benzer Tezler
- Türkiye imalat sanayiinde çalışan esnaf ve sanatkarların sosyo ekonomik yapıdaki yeri ve başlıca sorunları ve Bursa'da tatbiki bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET TAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Uludağ ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Menkul kıymet yatırımları açısından sermaye piyasası kanununa göre yayınlanan finansal tablo ve raporların yeterliliği
Başlık çevirisi yok
HAMDİ AYDIN