Gebelikten korunma yöntemlerinin son yıllarda kullanım durumu
Recent trends in the use of contraceptive methods
- Tez No: 1018640
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MAKBULE NESLİŞAH TAN, ÖĞR. GÖR. GİZEM LİMNİLİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Kadın Hastalıkları ve Doğum, Halk Sağlığı, Aile Hekimliği, Obstetrics and Gynecology, Public Health, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç:Bu araştırmanın amacı, İzmir ilindeki Eğitim Aile Sağlığı Merkezlerine (EASM) başvuran 25–45 yaş arası nullipar kadınlar arasında gebelikten korunma yöntemlerinin son yıllardaki kullanım durumunu belirlemek ve doğurganlığa yönelik tutumlarla ilişkisini değerlendirmektir. Modern, geleneksel ve yöntem kullanmayan gruplar arasında farkları inceleyerek, aile planlaması hizmetlerinin birinci basamak düzeyindeki mevcut durumunu belirlemek hedeflenmiştir. Yöntem:Kesitsel analitik desende planlanan araştırmanın örneklemini, Ekim 2024– Mart 2025 yılları arasında EASM'lere başvuran toplam 148 nullipar kadın oluşturmuştur. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan katılımcı veri formu (sosyodemografik ve üreme özelliklerini değerlendiren) ve Doğurganlığa ve Çocuk Sahibi Olmaya Yönelik Tutum Ölçeği (AFCS) kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. AFCS ölçeği“Önem”,“Engel”ve“Plan”boyutlarından oluşmakta olup beşli Likert tipi ile değerlendirilmiştir. Analizlerde tanımlayıcı istatistiklere ek olarak Ki-Kare testi, Bağımsız Gruplarda t-testi ve Tek Yönlü ANOVA kullanılmış; anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular:Katılımcıların %48,6'sı modern, %16,9'u geleneksel yöntem kullanırken %34,5'i herhangi bir yöntem kullanmamaktadır. Eğitim düzeyi yükseldikçe modern yöntem kullanımının arttığı, çalışmayan kadınlarda ise yöntem kullanmama oranlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). AFCS ölçeği sonuçlarına göre yöntem kullanmayan kadınların“Önem”puanları modern yöntem kullananlardan anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,001); bu durum çocuk sahibi olmayı geleceğe yönelik önemli bir hedef olarak gördüklerini düşündürmektedir. Modern yöntem kullananların“Engel”puanları en yüksek olup, gebeliği engel olarak algılama eğilimleri belirgindir (p<0,001).“Plan”boyutunda gruplar arasında anlamlı bir fark olmamakla birlikte, modern yöntem kullanıcılarında daha rasyonel planlama eğilimleri gözlenmiştir. Sonuç:Nullipar kadınlarda modern yöntem kullanım oranı görece yüksek olsa da, önemli bir kısmın ya geleneksel yöntemlere yöneldiği ya da hiç korunmadığı tespit edilmiştir. Bulgular, doğurganlık tutumlarının yöntem seçimini belirleyici bir faktör olduğunu göstermektedir. Bu nedenle birinci basamak sağlık hizmetlerinde aile hekimlerinin danışmanlık rolünün güçlendirilmesi ve AFCS gibi tutum ölçeklerinin kullanılması, karşılanmamış aile planlaması ihtiyacının azaltılması açısından önem arz etmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim:This study aims to investigate recent patterns of contraceptive method use among nulliparous women aged 25-45 attending Educational Family Health Centers (EASMs) in İzmir, Türkiye, and to explore the relationship between method preference and attitudes toward fertility. By comparing users of modern methods, traditional methods, and non-users, it seeks to contribute to the understanding of family planning dynamics within primary healthcare services. Method:A cross-sectional analytical design was conducted between October 2024 and March 2025, involving 148 nulliparous women. Data were gathered through face-to-face interviews using a structured sociodemographic questionnaire and the Attitudes Toward Fertility and Childbearing Scale (AFCS), which consists of three subscales: Importance, Interference, and Planning. Statistical analyses were performed using descriptive tests, Chi-square, Independent Samples t-test, and One-Way ANOVA, with a significance level of p<0.05. Results:Of the participants, 48.6% reported using modern contraceptive methods, 16.9% used traditional methods, and 34.5% reported no method use. Higher educational attainment was significantly associated with modern method preference, while non-use was more common among unemployed women (p<0.05). AFCS outcomes demonstrated that non-users had significantly higher Importance scores than modern method users (p<0.001), suggesting a stronger desire for future childbearing. Conversely, modern method users exhibited the highest Interference scores, indicating a greater perception of childbearing as a potential barrier (p<0.001). Although no statistically significant difference emerged in the Planning subscale, modern users tended to show more deliberate family planning behavior. Conclusion:Despite a relatively high rate of modern contraceptive use, a substantial proportion of women continue to rely on traditional practices or remain unprotected. These findings highlight the critical role of fertility attitudes in shaping method preferences. Strengthening family planning counseling in primary care and incorporating tools such as the AFCS may promote informed decision-making and help address unmet contraceptive needs.
Benzer Tezler
- Sosyal pazarlama yaklaşımı açısından sosyal amaçlı reklam kampanyaları ve bir uygulama: Türkiye aşı kampanyası 1985
Başlık çevirisi yok
ALİ ALPER YÜZER
- Evli kadınların gebelikten korunma yöntemlerine ilişkin bilgi düzeyleri
Başlık çevirisi yok
ALEHE SEYYED RASOOLY
- Aile planlaması yöntemlerinin cinsel yaşam üzerine etkisi
The effects of family planning methods on sexual life
YILDIZ YARDIMCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile PlanlamasıSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA İREN AKBIYIK
- Kontrasepsiyon amaçlı başvuran kadınların erkek kontrasepsiyonuna bakış açısı
Women?s opinion about the men?s contraception who apply for contraception
GÜLFER DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
HemşirelikAfyon Kocatepe ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET YILMAZER
- 18-49 yaş arası erkeklerin üreme sağlığı konusundaki bilgi, tutum ve davranışları: Ankara örneği
The knowledge, attitudes and behaviors of men aged 18-49 about reproductive health: The case of Ankara
GÜLGÜLE KEKLİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENK AYPAK