Kırgızistan'daki Ahıska Türkleri: Sosyoekonomi, kültür ve eğitim açılarından bir değerlendirme
The Ahiska Turks in Kyrgyzstan: An assessment from socioeconomic, cultural and educational perspectives
- Tez No: 1018838
- Danışmanlar: PROF. DR. BURAK GÜMÜŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Ahıska Türkleri, Eğitim, Kültür, Kırgızistan, Sosyoekonomi, Ahıska Turks, Education, Culture, Kyrgyzstan, Socio-economics
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 1944 yılında Sovyetler Birliği tarafından Ahıska bölgesinden zorunlu olarak sürgün edilen Ahıska Türklerinin Kırgızistan'daki sosyoekonomik, kültürel ve eğitim alanlarındaki mevcut durumlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Stalin dönemi zorunlu yer değiştirme politikaları sonucunda Orta Asya'nın farklı bölgelerine iskân edilen Ahıska Türkleri, uzun bir tarihsel süreç boyunca anavatanlarına dönüş imkanından yoksun bırakılmıştır. Buna rağmen söz konusu topluluk, farklı sosyal ve siyasal koşullar altında yaşamını sürdürürken etnik kimliğini, kültürel sürekliliğini ve toplumsal dayanışma ağlarını büyük ölçüde koruyabilmiştir. Kırgızistan, Ahıska Türklerinin yoğun olarak yaşadığı ülkelerden biri olması, çok etnikli toplumsal yapısı ve tarihsel gelişim süreci nedeniyle bu topluluğun uyum ve kimlik inşası süreçlerinin incelenmesi açısından önemli bir araştırma zemini oluşturmaktadır. Bu çerçevede çalışma, Ahıska Türklerinin sürgün sonrası dönüşüm deneyimlerini ve Kırgızistan toplumundaki sosyo-kültürel konumlarını ele almaktadır. Araştırmada nitel araştırma deseni benimsenmiş; veri toplama sürecinde literatür incelemesiyle birlikte saha araştırması kapsamında gerçekleştirilen görüşmelerden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular, Ahıska Türklerinin ekonomik yapıya aktif biçimde entegre olduklarını, eğitim alanında ilerleme kaydettiklerini ve kültürel kimliklerini korumaya yönelik çeşitli uyum ve devamlılık stratejileri geliştirdiklerini göstermektedir. Öte yandan küreselleşme, kentleşme ve kuşak değişimi gibi dinamiklerin kültürel aktarım süreçleri üzerinde dönüştürücü etkiler oluşturduğu tespit edilmiştir. Bu süreçte aile yapısı, dilin korunması, geleneksel değerler ve toplumsal dayanışma mekanizmalarının kimliğin sürdürülebilirliğinde temel rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, Ahıska Türklerinin Kırgızistan'daki yaşam deneyimlerini çok boyutlu bir perspektifle ele alarak göç, diaspora, kimlik ve entegrasyon literatürüne katkı sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to evaluate the current socio-economic, cultural, and educational conditions of the Meskhetian Turks in Kyrgyzstan, who were forcibly deported from the Ahiska region by the Soviet Union in 1944. As a result of the forced resettlement policies implemented during the Stalin era, the Meskhetian Turks were relocated to various parts of Central Asia and were deprived of the opportunity to return to their homeland for a long historical period. Despite these circumstances, the community has managed to maintain its ethnic identity, cultural continuity, and social solidarity networks while adapting to different social and political environments. Kyrgyzstan, where Meskhetian Turks constitute a relatively significant population, provides important research setting for examining their processes of adaptation and identity construction due to its multi-ethnic social structure and historical background. In this context, the study analyzes the post-deportation transformation experiences of Meskhetian Turks and their socio-cultural position within Kyrgyz society. A qualitative research design was employed in this study, and data were collected through a literature review and fieldwork involving interviews. The findings indicate that Meskhetian Turks are actively integrated into the economic structure, have made progress in the field of education, and have developed various adaptation and continuity strategies to preserve their cultural identity. Moreover, globalization, urbanization, and generational change have been found to have transformative effects on cultural transmission processes. It was concluded that family structure, language preservation, traditional values, and social solidarity mechanisms play a fundamental role in the sustainability of identity. This study aims to contribute to the literature on migration, diaspora, identity, and integration by providing a multidimensional analysis of the lived experiences of Meskhetian Turks in Kyrgyzstan.
Benzer Tezler
- Kırgızistan'daki Türk halklarının sosyo-ekonomik hayatı: Karaçay, Balkar, Ahıska Türkleri (l990-2022)
Кыргызстандагы түрк тектүү: Kарачай, балкар, түрк-месхетин элдеринин социалдык-экономикалык турмушу (1990-2022)
ALİNA NURADILOVA
Yüksek Lisans
Kırgızca
2023
TarihKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEENBEK ALIMBAEV
- Sürgünden günümüze Kazakistan'daki Ahıska topluluğunun sosyo-ekonomik durumu ve problemleri üzerine bir araştırma
A study on socio-economic case and problems of Ahiskan community in Kazakhystan since the exile up today
SOFIYA DADAYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıArdahan ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDOĞAN ALTINKAYNAK
- Ahıska Türklerinin Türk Basınında sunum biçimi (1944 Ahıska Sürgünü, 1989 Fergana Faciası, 2004 Krosnodar Göçü, 2010 Kırgızistan Çatışması örnek olayları)
The Meskhetian Turks Presentation format in the Turkish Press (1944 Ahiska Deportation, 1989 Fergana Tragedy, 2004 Migration of Krosnodar, 2010 Events of Kyrgyzıstan)
ORKHAN FAİGOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Radyo-TelevizyonAtatürk ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF YURDİGÜL
- Ahıska Türkleri (sözlü kültür bağlamında)
Ahıska Turks
FATIMA DEVRISHEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Halk Bilimi (Folklor)Ankara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. HASAN ÖZDEMİR
- Toplumdilbilim açısından Antalya'da yaşayan Ahıska Türklerinin dil incelemesi
Language analysis of the Meskhetian Turks living in Antalya in terms of social linguistics
ELİF AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DilbilimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EKREM AYAN