Tarihi tekstillerde durum değerlendirmesi ve konservasyon önem, öncelik sıralaması (KÖÖS yöntemi)
Condition assessment conservation value and priority ranking of historical textile (CVPR method)
- Tez No: 1018840
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MERAL ÖZOMAY, DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAT GÜNGÖR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği, Müzecilik, Textile and Textile Engineering, Museology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tekstil Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Müzeler farklı tür, yapı, tarihi değer ve bozulma süreçlerine sahip eserleri bir arada muhafaza etmektedir. Bu eserlerin korunma durumlarının belirlenmesi ve müdahale gereksinimlerinin saptanması durum değerlendirme yoluyla gerçekleştirilir. Bu süreç, tekstil eserler söz konusu olduğunda, tekstil malzemelerinin özgün bozulma türlerinin dikkate alınmasını zorunlu kılar. Genel koleksiyon için yapılandırılmış durum değerlendirme yöntemlerinin kendine özgü bozulma süreçleri olan tekstil eserlerde kullanımına ilişkin sınırlılıkları göz ardı edilmemelidir. Ayrıca konservatörlerin farklı seviyelerdeki deneyimleri nedeniyle değerlendirme sürecindeki yaklaşımlarının sonuçlar üzerinde etkili olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışma, tekstil eserlerin özgün bozulma süreçlerini ve genel değerlendirme formlarındaki sınırlılıkları dikkate alarak sistematik ve nesnel bir değerlendirme yöntemi önermektedir. Önerilen yöntem, tekstil eserlerde oluşan bozulmaları değerlendirmek ve konservasyon ihtiyaçlarını önceliklendirmek için Hata Türleri ve Etkileri Analizi (HTEA) üzerinden yapılandırılmış bir yaklaşıma dayanmaktadır. Konservasyon Önem, Öncelik Sıralaması (KÖÖS) yöntemi birden fazla bozulma parametresini aşamalı olarak tanımlama ve aynı anda değerlendirme imkânı sunmaktadır. Önerilen yöntem Millî Savunma Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kültür Sanat Daire Başkanlığı Harbiye Askeri Müzesi koleksiyonundaki farklı grupları temsil eden yüz adet tekstil eser üzerinde uygulanmıştır. Pareto analizi, öncelikli müdahale gerektiren tekstil eserleri sıralamış ve bozulma frekansları hakkında bilgi vermiştir. Bozulma yayılımı (bozulmanın eser üzerinde kapladığı alan) grafiği eserlerin periyodik kontrolleri için bir veritabanı oluşturulmasını sağlamıştır. Öncelik dağılımı grafiği konservasyon planlamasını kısa, orta veya uzun vadede planlamaya destek olacaktır. Pareto analizi ile veriler analiz edilerek konservasyon önem öncelik sıralaması oluşturulmuştur. Tarihi tekstillerde görülen bozulmalar ve nedenlerinin balık kılçığı yöntemi ile haritalanması, karmaşık olan bozulma süreçlerinin konservatörler için daha anlaşılır olmasını sağlamıştır. Kalite yönetim araçlarının konservasyon alanına entegrasyonunun amacı, konservatörleri katı bir çerçeve ile sınırlamak değil, süreçlerin planlanması ve yönetimi için bir yol haritası oluşturmaktır.
Özet (Çeviri)
Museums preserve artefacts of different types, structures, historical value, and stages of deterioration.The preservation case of these artefacts and the identification of intervention needs are carried out through situation assessment.This process, when it comes to textile artefacts, necessitates consideration of the specific types of deterioration of textile materials.The limitations of applying structured condition assessment methods to general collections should not be overlooked when considering textile artifacts with their own unique deterioration processes.It is also thought that the varying levels of experience of the conservators may influence their approaches during the evaluation process.This study proposes a systematic and objective evaluation method, taking into account the unique deterioration processes of textile artefacts and the limitations of general evaluation forms.The proposed method is based on a structured approach via Failure Modes and Effects Analysis (FMEA) to assess deterioration in textile artefacts and prioritize conservation needs. The Conservation Value Priority Ranking (CVPR) method allows for the progressively identification and simultaneous evaluation of multiple deterioration parameters.The proposed method was applied to one hundred textile artifacts representing different groups in the collection of the Military Museum, under the General Directorate of Administrative Services, Department of Culture and Arts, Ministry of National Defence. Pareto analysis has prioritized textile artefacts requiring intervention and provided information about their deterioration frequencies.The deterioration spread graph (the area covered by deterioration on the artwork) has enabled the creation of a database for periodic inspections of the textile artefacts.The priority distribution chart will help in planning conservation projects in the short, medium, or long term. Pareto analysis was used to analyze the data and create a priority ranking for conservation efforts. Mapping the deteriorations and their root causes observed in historical textiles using the fishbone method has made complex deterioration processes more understandable for conservators.Integrating quality management tools into the field of conservation creates a roadmap for planning and managing processes, rather than imposing limitations on conservators.
Benzer Tezler
- Isırgan otu lifiyle elde edilmiş tekstillerde görsellik
Visual quality in textiles made out of nettle fiber
YASEMİN ÖZBEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiTekstil Ana Sanat Dalı
PROF. DR. GÜNAY ATALAYER
- Günümüz plastik sanatlarında görsel dil olarak tekstil
Textile as visual language i?n the contemporary plastic arts
BARIŞ SÖNMEZATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiTekstil Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. ÖZCAN UZKUR
- Reading the modern through hotel interiors of the 1950s: Divan and Çınar Hotels in İstanbul
1950'ler otel iç mekanları üzerinden moderni okumak: İstanbul Divan ve Çınar Otelleri
HANDE ATMACA ÇETİN
Doktora
İngilizce
2019
İç Mimari ve Dekorasyonİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUNDA UZ
DOÇ. DR. ZEYNEP TUNA ULTAV
- Mimari tasarım stüdyosunda mimari temsillerde 'Kişiselleşme'
'Personalization' in architectural representations at the architectural design studio
SİMGE ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ŞENTÜRER
- Hayat ağacı sembolizmi ve tekstil baskıcılığındaki uygulamaları üzerine bir araştırma
A study on symbolism of tree of life and its associated practices for textile printing
EVRİM KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiTekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. FÜSUN ÖZPULAT