20.yüzyılın ikinci yarısında gitarın Türk müziğindeki yeri ve gelişimi
In the second half of the 20th century the role and development of the guitar in Turkish music
- Tez No: 1018842
- Danışmanlar: PROF. ARİF MÖHSÜNOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Müzik, Fine Arts, Music
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Müzik Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma 20. yüzyılın ikinci yarısında gitarın türk müziğindeki yeri ve gelişimini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, gitarın Türk müzik kültürüne giriş süreci, eğitim kurumlarında kurumsallaşması ve Türk müziğinin makamsal yapısına uyum sağlayabilmesi amacıyla geliştirilen teknik ve yapısal yenilikler tarihsel bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Araştırma, durum tespiti araştırması olup, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Konuya ilişkin kitaplar, bilimsel makaleler, tezler ve tarihsel kaynaklar incelenmiş; elde edilen veriler betimsel olarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, klasik gitarın Türkiye'de 20. yüzyılın başlarından itibaren bireysel girişimlerle tanınmaya başladığını, 1974 yılında Gazi Eğitim Enstitüsü'nde gitar eğitiminin ders olarak programa alınmasıyla akademik kimlik kazandığını ve sonraki yıllarda çeşitli üniversitelerde açılan Gitar Sanat Dalı programlarıyla kurumsal gelişimini sürdürdüğünü göstermektedir. Bununla birlikte, Türk müziğinin makamsal yapısında yer alan mikrotonal seslerin standart perdeli klasik gitarda tam olarak icra edilememesi önemli bir performans sorunu olarak ortaya çıkmıştır. Bu sorunun çözümüne yönelik geliştirilen farklı icra teknikleri sınırlı başarı sağlamış; ancak Erkan Oğur tarafından geliştirilen perdesiz gitar ile Tolgahan Çoğulu tarafından geliştirilen mikrotonal gitar, Türk müziğinin gerektirdiği koma seslerinin doğru ve etkili biçimde icra edilmesine önemli katkılar sunmuştur. Gitar günümüzde yalnızca Batı müziğinin değil, Türk müziğinin de önemli çalgılarından biri hâline gelmiştir. Özellikle perdesiz ve mikrotonal gitarların geliştirilmesi, Türk halk müziği ve Türk sanat müziği repertuvarının gitara uyarlanmasını kolaylaştırmış, bestecilik, düzenleme ve icra alanlarında yeni olanaklar ortaya çıkarmıştır. Bu gelişmeler doğrultusunda mikrotonal gitarın ilerleyen yıllarda daha geniş bir kullanım alanına ulaşacağı değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the role and development of the guitar in Turkish music during the second half of the 20th century. Adopting a historical perspective, the research addresses the introduction of the guitar into Turkish musical culture, its institutionalization within educational organizations, and the technical as well as structural innovations developed to adapt the instrument to the modal (makam) structure of Turkish music. The study was carried out using document analysis, one of the qualitative research methods. Relevant books, scholarly articles, dissertations, and historical sources were examined, and the gathered data were analyzed descriptively. The research findings demonstrate that while the classical guitar began to be recognized in Turkey through individual initiatives from the early 20th century onward, it gained an academic identity in 1974 when guitar education was incorporated into the curriculum at the Gazi Teacher Training Institute. In subsequent years, it sustained its institutional development through Guitar Departments established across various universities. Nevertheless, the inability to fully execute the microtonal pitches inherent in the modal structure of Turkish music on a standard fretted classical guitar emerged as a significant performance challenge. Different performance techniques developed to address this issue yielded limited success; however, the fretless guitar developed by Erkan Oğur and the microtonal guitar developed by Tolgahan Çoğulu provided significant contributions to the accurate and effective performance of comma (koma) intervals required by Turkish music. Today, the guitar has become an essential instrument not only for Western music but also for Turkish music. Particularly, the development of fretless and microtonal guitars has facilitated the adaptation of the Turkish folk and classical music repertoires to the instrument, opening up new possibilities in composition, arrangement, and performance. In light of these developments, it is evaluated that the microtonal guitar will achieve a broader scope of utilization in the coming years.
Benzer Tezler
- The adaptation of bağlama techniques into classical guitar performance
Bağlama tekniklerinin klasik gitar icrasina uyarlanmasi
TOLGAHAN ÇOĞULU
Doktora
İngilizce
2010
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzik Bilimleri Bölümü
DR. BEKİR KÜÇÜKAY
PROF. Ş. ŞEHVAR BEŞİROĞLU
- Leo Brouwer'ın bestecilik dili ve dönemleri Tres Apuntes, Canticum, El Decameron Negro eserlerinin dönemsel ve biçimsel analizleri
Leo Brouwer?s compositional language and his stylistic periods periodical and formal analysis of Tres Apuntes, Canticum and El Decameron Negro
ALKAN AKINCI
- 20.Yüzyılın ikinci yarısında İstanbul'un seküler müziğinde Rum müzisyenler
Rum musicians in the secular music of Istanbul during the second half of the 20th century.
FOTEINI KOKKALA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MüzikKocaeli ÜniversitesiTürk Müziği Ana Bilim Dalı
PROF. NESİBE ÖZGÜL TURGAY
PROF. ONUR GÜNEŞ AYAS
- 20. yüzyılın ikinci yarısında Türk özgün baskıresim sanatı ve sorunları üzeine bir inceleme
A Study on Turkish unigue printing-picturing art and its problems in the second half of the twentieth century
HÜSEYİN DEMİR
Sanatta Yeterlik
Türkçe
1998
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiGrafik Ana Sanat Dalı
PROF. GÖREN BULUT
- 20. yüzyılın ikinci yarısında insan yerleşimleri politikalarına bir yaklaşım
Approache to human sttlements policies in the second half of the 20th century
ETHEM TORUNOĞLU
Doktora
Türkçe
2001
Kamu YönetimiAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAN HAMAMCI