Popülizmin gölgesinde Avrupa kimliği'nin geleceği
The future of European identity in the shadow of populism
- Tez No: 1018847
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA OZAN ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Avrupa kimliği, Güvenlikleştirme, Popülizm, European Union, European identity, Securitization, Popülism
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, popülizm ile Avrupa kimliği arasındaki etkileşimi kapsamlı biçimde incelemektedir. Temel argüman, popülizmin yalnızca bir siyasal ideoloji veya söylem değil, aynı zamanda Avrupa kimliğinin kriz dönemlerinde yeniden tanımlanmasında kurucu ve dönüştürücü bir güç olduğudur. Tez, popülizmin kavramsal ve kuramsal temellerinden yola çıkarak, Avrupa kimliğinin tarihsel inşasını ve günümüzde yaşanan kırılmaları birlikte değerlendirmektedir. Birinci bölümde, popülizm kavramının tarihsel gelişimi ve farklı kuramsal yaklaşımlarla nasıl tanımlandığı incelenmektedir. Popülizm, ince-merkezli ideoloji (Cas Mudde), siyasal strateji veya hareket ve söylem kuramı (Ernesto Laclau) perspektiflerinden analiz edilmektedir. Ayrıca, sağ ve sol popülizm ayrımı üzerinden popülist hareketlerin ideolojik farklılıkları karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir. İkinci bölümde, Avrupa kimliğinin kavramsal temelleri tarihsel ve sosyolojik açıdan ele alınmaktadır. Avrupa kimliği, coğrafi bir aidiyet olmak ile birlikte Hristiyanlık, Aydınlanma ve ortak medeniyet değerleri üzerine inşa edilmiş çok katmanlı bir yapı olduğu söylenebilir. Göç, egemenlik, kültür ve güvenlik gibi krizlerin Avrupa kimliği üzerindeki etkileri analiz edilmekte, popülist söylemin“Halkın Avrupası”ve“Elitlerin Avrupası”karşıtlığı üzerinden kimliği nasıl yeniden çerçevelediği gösterilmektedir. Sağ popülizm, ulusal egemenlik ve“Avrupa Kalesi”söylemiyle dışlayıcı bir kimlik inşa eder. Sol popülizm ise Avrupa Birliği'ni neoliberal politikalar ve demokrasi açığı üzerinden eleştirmektedir. Üçüncü bölümde, teorik tartışma somut olaylar üzerinden derinleştirilmektedir. 2015 sığınmacı krizi, COVID-19 pandemisi ve Rusya-Ukrayna savaşı, Avrupa kimliğinde kırılma yaratan kritik eşikler olarak analiz edilmektedir. Güvenlikleştirme yaklaşımı çerçevesinde, göç ve güvenlik söylemlerinin Avrupa kimliğini“tehdit”ekseninde nasıl yeniden tanımladığı gösterilmektedir. Ayrıca, Avrupa Parlamentosu'ndaki popülist grupların (ESN, ECR, PfE) kimlik stratejileri karşılaştırmalı olarak incelenmekte ve ana akım siyasetin popülist söylemleri içselleştirme süreci analiz edilmektedir. Dijital medya ve sembolik mücadele alanlarında popülist söylemin kültürel sınırları nasıl yeniden çizdiği de değerlendirilmektedir. Tezde, Avrupa kimliğinin geleceğine ilişkin üç temel dönüşüm senaryosu sunulmaktadır. Birincisi, normatif temellere dayalı Avrupa kimliğinin yerini giderek daha güvenlik odaklı ve dışlayıcı bir kimlik anlayışına bırakmasıdır. İkincisi, Avrupa kimliğinin“Ulusların Avrupası”ile“Federal Avrupa”arasında parçalanmış bir yapı sergilemesi ve popülist aktörlerin bu gerilim üzerinden yeni kimlik tanımları geliştirmesidir. Üçüncüsü ise, liberal demokratik değerlerden uzaklaşan ve kültürel korumacılığı merkeze alan“post-liberal”bir Avrupa kimliğinin ortaya çıkma olasılığıdır. Sonuç olarak, bu çalışma popülizmin Avrupa kimliği üzerindeki etkisini yalnızca eleştirel bir siyasal tepki olarak değil, kimliğin yeniden inşasında aktif ve kurucu bir unsur olarak ele almaktadır. Tez, Avrupa bütünleşmesinin geleceğine ilişkin tartışmalara kimlik, kriz ve siyaset ekseninde bütüncül bir analiz sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study comprehensively examines the interaction between populism and European identity. Its central argument is that populism should be understood not merely as a political ideology or discourse, but also as a constitutive and transformative force in the redefinition of European identity during periods of crisis. Building upon the conceptual and theoretical foundations of populism, the thesis evaluates the historical construction of European identity alongside the contemporary fractures and transformations it has undergone. The first chapter explores the historical development of the concept of populism and examines how it has been defined through different theoretical approaches. Populism is analyzed from the perspectives of thin-centered ideology, particularly through the framework proposed by Cas Mudde, as well as through approaches that conceptualize populism as a political strategy, movement, or discourse, especially in the works of Ernesto Laclau. Furthermore, the ideological distinctions between right-wing and left-wing populism are comparatively evaluated in order to demonstrate the diversity of populist movements and their political implications. The second chapter focuses on the conceptual foundations of European identity from historical and sociological perspectives. European identity is approached not only as a geographical sense of belonging, but also as a multilayered construct shaped by Christianity, the Enlightenment, and shared civilizational values. The chapter analyzes the effects of crises related to migration, sovereignty, culture, and security on European identity, while demonstrating how populist discourse reframes identity through the dichotomy of the“People's Europe”versus the“Elites' Europe.”Right-wing populism is shown to construct an exclusionary identity centered on national sovereignty and the notion of“Fortress Europe,”whereas left-wing populism criticizes the European Union primarily through debates on neoliberalism and the democratic deficit. The third chapter deepens the theoretical discussion through the analysis of concrete political and historical events. The 2015 refugee crisis, the COVID-19 pandemic, and the Russia-Ukraine War are examined as critical junctures that generated significant ruptures within European identity. Within the framework of securitization theory developed by Barry Buzan and Ole Wæver, the thesis demonstrates how migration and security discourses have reconstructed European identity around the axis of perceived threats. In addition, the identity strategies of populist groups in the European Parliament (particularly ESN, ECR, and PfE) are comparatively analyzed, alongside the process through which mainstream political actors increasingly internalize populist rhetoric. The study also evaluates how populist discourse redraws cultural boundaries through digital media and symbolic struggles. The thesis further proposes three major transformation scenarios regarding the future of European identity. The first scenario suggests that a normatively grounded European identity may gradually give way to a more security-oriented and exclusionary understanding of identity. The second scenario envisions a fragmented Europe divided between the visions of a“Europe of Nations”and a“Federal Europe,”within which populist actors continue to generate new identity constructions through this tension. The third scenario points to the possible emergence of a“post-liberal”European identity characterized by cultural protectionism and a gradual departure from liberal democratic values. In conclusion, this study approaches the impact of populism on European identity not merely as a critical political reaction, but as an active and constitutive element in the reconstruction of identity itself. The thesis ultimately aims to contribute to ongoing debates on the future of European integration by offering a comprehensive analysis situated at the intersection of identity, crisis, and politics.
Benzer Tezler
- Türkiye'de ve dünyada yükselen sağcılık ve sağ popülizm: 1980 sonrası kimlik ve siyaset
Rising right-wing and right-wing populism in Turkey and the world: Identity and politics after 1980
EMRE EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Siyasal BilimlerBahçeşehir ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELCEN ALTINBAŞ UMUT
- Neoliberalizmin gölgesinde Avrupa'da neopopülizm
Neopopulism in Europe in the shadow of neoliberalism
SAİME SÜMEYYE KALLECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Siyasal BilimlerSelçuk ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RUKİYE SAYGILI
- Şüphenin gölgesindeki birlik: Avrupa Şüpheciliği'nin göç dalgaları ve artan sağ popülizm çerçevesinde incelenmesi, İtalya örneği
Unity in the shadow of doubt: A study of euroscepticism within the framework of migration waves and growing right-wing populism, the case of Italy
HANDE GÜRDAĞ UZUNER
Doktora
Türkçe
2024
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiAvrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER AYKUT ÇELEBİ
- Tek Parti Dönemi halkçılığından Demokrat Parti popülizmine geçiş: Türkiye'de merkez sağın oluşum dinamikleri ve popülizm
Transition from the Single Party Period populism to the Democrat Party populism: The formation dynamics of center-right politics in Turkey and populism
AZİZ GÖKSAL YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Siyasal Bilimlerİstanbul Arel ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CELİL UĞUR ÖZGÖKER
- National populism discursively constructing hegemony through conflict: A case study on two television series Kuruluş Osman and Kuruluş“Osmancık”
Ulusal popülizmin çatışma yoluyla söylemsel olarak hegemonya inşaası: Kuruluş Osman ve Kuruluş“Osmancık”dizileri özerine bir örnek çalışma
SUNGURALP ŞOLPAN
Doktora
İngilizce
2025
Siyasal BilimlerYeditepe ÜniversitesiMedya Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM KÂNOĞLU