Toplu beslenme sistemlerinde çalışan bireylerin afethazırbulunuşluk düzeylerinin belirlenmesi
Determining the disaster preparedness levels ofindividuals working in public food systems
- Tez No: 1018909
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞE GÜNEŞ BAYIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İlk ve Acil Yardım, Sağlık Eğitimi, Beslenme ve Diyetetik, Emergency and First Aid, Health Education, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Afet Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Afet durumunda, doğru ve zamanında besin desteği sağlanması, afetzedelerin sağlık ve iyileşme süreçlerini doğrudan etkilemektedir. Bu bağlamda da toplu beslenme sistemlerinde çalışan bireylerin afetlere yönelik hazırbulunuşluk düzeylerini değerlendirmek, sadece bireysel hazırlıkların değil, aynı zamanda toplu beslenme sistemlerinin de afet anında verimli bir şekilde işlev görmesi için gereken temel faktörlerin ortaya konması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, toplu beslenme sistemlerinde çalışan bireylerin afet hazırbulunuşluk düzeylerini incelemek ve elde edilen bulguları sosyodemografik faktörler doğrultusunda karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Araştırma Türkiye, İstanbul'da bir toplu beslenme hizmeti sunan şirket çalışanları ile (n=99) gerçekleştirildi. Araştırmada veriler Afet Hazırbulunuşluk Ölçeği (AHBÖ) ve araştırmacı tarafından oluşturulmuş 9 maddeden oluşan sosyodemografik form toplanmıştır. AHBÖ 13 madde ve 4 alt boyuttan (afet fiziksel koruma, afet planlama, afet uyarı sistemleri) oluşan bir ölçme aracıdır. Çalışmaya katılan bireylerin çoğunluğunun yaş aralığı %29,3 ile 45-54 (n=29)'tir. Çalışmaya katılan bireylerin %53,5'i (n=53) kadın, %46,5'i (n=46) erkektir. Medeni durum açısından %57,6'sı (n=56) evli, %42,4'ü (n=42) bekardır. Katılımcıların %43,4'ü (n=43) 2 veya daha çok çocuk sahibidir. Çalışmaya katılım sağlayan bireylerin eğitim düzeyi yoğunlukla %45,5 (n=45) ile ortaöğretimdir. Ekonomik durum açısından katılımcıların %54,5'inin (n=54) geliri giderine denktir. Katılımcıların %64,6'sı (n=64), daha önce bir afet yaşamış olup, %87,9'u (n=87) daha önce bir afet durumunda gönüllü olarak görev almamıştır. Ayrıca çalışmaya katılanların %68,7'si (n=68), daha önce afetler hakkında eğitim almıştır. Çalışma sonucunda, toplu beslenme sistemlerinde çalışan bireylerin AHBÖ toplam puan ortalaması 34,3±5,46 olarak bulunmuştur. Ölçek alt boyutlarından aldıkları ortalama puanlar afet fiziksel koruma alt boyutu için 12,6±2,33, afet planlama alt boyutu için 7,89±1,82, afet yardım alt boyutu için 8,92±1,35, afet uyarı ve sinyaller alt boyutu için 4,92±1,18 bulunmuştur. Mevcut çalışmaya katılan bireylerin cinsiyet, gelir durumu, daha önce afette gönüllü olarak görev alma durumu ve afet eğitimi almalarına göre toplam AHBÖ ölçek puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,05). Ancak yaş, medeni durum, çocuk sayısı, eğitim düzeyi ve afet yaşama durumları için toplam AHBÖ ölçek puan ortalamaları arasında anlamlı istatistiksel fark bulunamamıştır (p>0,05). AHBÖ alt boyutları arasında yapılan korelasyon analizinde, tüm alt boyutlar arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Yapılan araştırmanın sonuçları, toplu beslenme sistemlerinde çalışan bireylerin afet hazırbulunuşluk düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğu görülmektedir. Mevcut çalışma; toplu beslenme sistemlerinde çalışan bireylerin farkındalık düzeylerinin artırılması, eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi ve toplumsal dayanıklılığın güçlendirilmesine yönelik bilimsel öneriler sunmaktadır. Çalışma bulguları toplu beslenme sistemlerinde çalışan bireylerin afet hazırbulunuşluk düzeylerinin geliştirilmesine yönelik eğitim planlamalarının, uygulamaya dayalı öğrenme yaklaşımlarının ve kurumsal destek mekanizmalarının önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
In disaster situations, the provision of appropriate and timely nutritional support directly affects the health and recovery processes of disaster-affected populations. In this context, assessing the disaster preparedness levels of individuals working in public food systems is of great importance, as it helps to identify not only individual preparedness but also the key factors required for public food systems to function effectively during disasters. The aim of this study is to examine the disaster preparedness levels of individuals employed in public food systems and to evaluate the findings comparatively in relation to sociodemographic factors. The study was conducted with employees (n = 99) of a company providing public food services in Istanbul, Türkiye. Data were collected using the Disaster Preparedness Scale (DPS) and a sociodemographic questionnaire consisting of nine items developed by the researcher. The DPS is a measurement tool comprising 13 items and four subdimensions (disaster physical protection, disaster planning, and disaster warning systems). The majority of the participants were aged 45–54 years, accounting for 29.3% (n = 29). Of the participants, 53.5% (n = 53) were female and 46.5% (n = 46) were male. In terms of marital status, 57.6% (n = 56) were married and 42.4% (n = 42) were single. Additionally, 43.4% (n = 43) of the participants had two or more children. Regarding educational level, most participants had completed secondary education (45.5%, n = 45). In terms of economic status, 54.5% (n = 54) reported that their income was equal to their expenses. Furthermore, 64.6% (n = 64) of the participants had previously experienced a disaster, while 87.9% (n = 87) had not volunteered during a disaster. In addition, 68.7% of the participants (n = 68) had previously received disaster-related training. As a result of the study, the mean total score of the Disaster Preparedness Scale (DPS) among individuals working in public food systems was found to be 34.3±5.46. The mean scores obtained from the subdimensions of the scale were 12.6±2.33 for disaster physical protection, 7.89±1.82 for disaster planning, 8.92±1.35 for disaster response, and 4.92±1.18 for disaster warning and signaling. Statistically significant differences were observed in the mean total DPS scores according to participants gender, income status, previous volunteer experience during disasters, and prior disaster training (p < 0.05). However, no statistically significant differences were found in total DPS mean scores with respect to age, marital status, number of children, educational level, or previous disaster experience (p > 0,05). A correlation analysis conducted among the AHBÖ sub-dimensions revealed positive and statistically significant relationships between all sub-dimensions (p<0.001). The results of the study indicate that individuals working in public food systems have disaster preparedness levels above the average. This study provides scientific recommendations aimed at increasing awareness levels, identifying training needs, and strengthening community resilience among individuals employed in public food systems. The findings of the study emphasize the importance of training programs, practice-based learning approaches, and institutional support mechanisms aimed at improving the disaster preparedness levels of individuals working in public food systems.
Benzer Tezler
- Toplu beslenme sistemlerinde çalışan personelin polisiklik aromatik hidrokarbonlara maruziyeti
The exposure of polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHS) on personnel of food service systems
BURCU DEMİRTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA DİKMEN
- Üniversitede çalışan akademik personelin sürdürülebilir beslenmeye yönelik bilgi ve tutumları ile tabak artığı miktarları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between knowledge and attitudes towards sustainable nutrition and plate waste amount of academic staff working at university
BEYZA KATIRCIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜŞRA AYHAN
- Toplu beslenme hizmetleri çalışanlarında iş sağlığı ve güvenliği riskleri ile beslenme durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of occupational health and safety risks and nutrition status on institutional food service workers
SÜLEYMAN KÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SANİYE BİLİCİ
- Öğrenci ve personel yemekhanesine ait mutfak personeline verilen sürdürülebilir beslenme eğitiminin sürdürülebilir beslenme uygulamaları üzerine etkisinin incelenmesi:iü-cerrahpaşa örneği
Studying the impact of sustainable nutrition education on sustainable nutrition practices for student and personnel refectory staff: iu-cerrahpasa case
RABİA HAMİTOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikBiruni ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE TOKPUNAR
- Toplu beslenme sistemlerinde çalışan mutfak personelinin alerjen riskinin yönetimine yönelik bilgi düzeylerinin araştırılması
Toplu beslenme sistemlerinde çalişan mutfak personelinin alerjen riskinin yönetimine yönelik bilgi düzeylerinin araştirilmasi
MEDİHA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Bilgi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGE ÖZGEN ARUN