Hedefli kanser tedavisine yönelik kontrollü dağıtım ve ilaç yüklemeli mof nanopartiküllerin sentezi ve genom çalışmaları
Synthesis and genome studies of controlled delivery and drug loaded mof nanoparticles for targeted cancer therapy
- Tez No: 1018963
- Danışmanlar: PROF. DR. ELİF ÖZYILMAZ, PROF. DR. HİLAL ARIKOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyoteknoloji, Genetik, Tıbbi Biyoloji, Biotechnology, Genetics, Medical Biology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Nanoteknoloji ve İleri Malzemeler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Pankreas kanseri, agresif ilerleyişi, erken metastaz eğilimi ve tedaviye karşı yüksek direnç geliştirme kapasitesi nedeniyle günümüzde en ölümcül malignitelerden biri olarak kabul edilmektedir. Mevcut kemoterapötik yaklaşımlar içerisinde yaygın olarak kullanılan 5-Fluorouracil (5-FU), tümör hücre proliferasyonunu baskılamada etkili olmasına rağmen; düşük biyoyararlanım, hızlı sistemik eliminasyon, sağlıklı dokular üzerinde toksik etkiler ve hedefe özgü olmayan dağılım gibi önemli sınırlamalara sahiptir. Bu durum, pankreas kanseri tedavisinde daha seçici, kontrollü ve etkin ilaç taşıma sistemlerine olan ihtiyacı açıkça ortaya koymaktadır. Son yıllarda, yüksek yüzey alanı, ayarlanabilir gözenek yapısı ve fonksiyonelleştirilebilir kimyasal özellikleri sayesinde metal-organik kafes yapıları (MOF'lar), kanser tedavisinde umut vadeden nano taşıyıcı sistemler olarak öne çıkmaktadır. Bu tez kapsamında kullanılan MIL-101-NH2 ve UiO-66-NH2 yapıları, yüksek ilaç yükleme kapasitesi ve biyouyumluluk özellikleri ile dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, kemoterapötik ajan olarak 5-FU'nun MOF yapıları içerisine yüklenmesi ve hedefe yönelik taşınımın artırılması amacıyla Folik Asit (FA) ile yüzey fonksiyonelleştirmesi gerçekleştirilmiştir. Folik asit, özellikle pankreas kanseri hücrelerinde aşırı eksprese edilen folat reseptörlerine yüksek afinite göstermesi sayesinde, nano taşıyıcı sistemlerin tümör hücrelerine seçici olarak yönlendirilmesini sağlamaktadır. Bu yaklaşım, ilacın sağlıklı dokular üzerindeki yan etkilerini azaltırken, tümör dokusunda daha yüksek lokal konsantrasyonlara ulaşmasını mümkün kılmaktadır. Elde edilen bulgular, MOF-temelli 5-FU taşıyıcı sistemlerinin kontrollü ilaç salımı sağladığını ve folik asit modifikasyonu ile birlikte hücre içi alımın belirgin şekilde arttığını göstermektedir. Ayrıca, geliştirilen nanokompozitlerin pankreas kanseri hücre hatları üzerinde serbest 5-FU'ya kıyasla daha yüksek sitotoksik etki oluşturduğu gözlemlenmiştir. Bu sonuçlar, MOF tabanlı hedefli ilaç taşıma sistemlerinin pankreas kanseri tedavisinde mevcut kemoterapötik yaklaşımlara alternatif ve daha etkin bir strateji sunabileceğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bu tez çalışması, MOF'ların hedefe yönelik ilaç taşıma sistemleri olarak kullanım potansiyelini ortaya koymakta ve özellikle folik asit aracılı hedefleme stratejisinin pankreas kanseri tedavisinde etkinliğini artırabileceğini göstermektedir. Bu yaklaşım, gelecekte daha güvenli, seçici ve etkili kanser tedavi platformlarının geliştirilmesine katkı sağlayabilecek önemli bir temel sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Pancreatic cancer is considered one of the most lethal malignancies due to its aggressive progression, early metastatic potential, and high resistance to conventional therapies. Among current chemotherapeutic agents, 5-Fluorouracil (5-FU) is widely used to inhibit tumor cell proliferation; however, its clinical efficacy is significantly limited by poor bioavailability, rapid systemic clearance, non-specific distribution, and severe side effects on healthy tissues. These limitations highlight the urgent need for more efficient, selective, and controlled drug delivery systems in pancreatic cancer treatment. In recent years, metal–organic frameworks (MOFs) have emerged as promising nanocarriers in cancer therapy due to their exceptionally high surface area, tunable pore structures, and versatile functionalization capabilities. In this study, MIL-101-NH2 and UiO-66-NH2 were employed as drug delivery platforms owing to their high drug loading capacity and favorable biocompatibility. Within the scope of this thesis, 5-FU was successfully loaded into MOF structures, and surface functionalization was performed using Folic Acid (FA) to achieve targeted delivery. Folic acid exhibits high affinity toward folate receptors, which are overexpressed in many cancer cells, including pancreatic cancer, thereby facilitating selective uptake of the nanocarrier system by tumor tissues. This targeting strategy aims to enhance drug accumulation at the tumor site while minimizing systemic toxicity. The results demonstrated that MOF-based 5-FU delivery systems provided controlled drug release profiles and significantly enhanced cellular uptake when functionalized with folic acid. Moreover, the developed nanocomposites exhibited higher cytotoxic effects against pancreatic cancer cell lines compared to free 5-FU. These findings indicate that MOF-based targeted drug delivery systems offer a promising alternative to conventional chemotherapy by improving therapeutic efficacy and reducing adverse effects. In conclusion, this study highlights the potential of MOFs as effective nanocarriers for targeted drug delivery and demonstrates that folic acid-mediated targeting can significantly enhance treatment efficiency in pancreatic cancer. This approach provides a valuable foundation for the development of safer, more selective, and more effective cancer therapy platforms in the future.
Benzer Tezler
- Controlled delivery of chalcone via biopolyester nanohybrid
Biyopoliester nanohibrit ile kalkonun kontrollü salımı
YASEMİN KAPTAN
Doktora
İngilizce
2022
Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATOŞ YÜKSEL GÜVENİLİR
- Investigation of therapeutic effects of targeted polymeric drug delivery system in breast cancer
Meme kanserinde hedefe yönelik polimerik ilaç taşıyıcı sistemin terapötik etkilerinin araştırılması
BUĞRA ŞENEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
BiyolojiSabancı ÜniversitesiMoleküler Biyoloji, Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM KUTLU
PROF. DR. GÖZDE İNCE
- Mass spectrometry based approaches for monoclonal antibody characterization and target discovery in endoplasmic reticulum associated protein degradation (ERAD) pathway
Monoklonal antikor karakterizasyonu ve endoplazmik retikulum ilişkili protein yıkım (ERAD) yolağında hedef keşfi için kütle spektrometrisi temelli yaklaşımlar
BARAN DİNGİLOĞLU
Doktora
İngilizce
2025
Biyoteknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyoloji-Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. GİZEM DİNLER DOĞANAY
- Ftalosiyanin konjuge edilmiş polimerik ilaç taşıyıcı sistemlerin hazırlanarak antikanser etkilerinin incelenmesi
Investigation of anti-cancer effects by preparing Phthalocyanine conjugated polymeric drug carrier systems
EDA ÇAKILKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
KimyaGebze Teknik ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE GÜL GÜREK
DOÇ. DR. AYDAN DAĞ
- Kolorektal kanserlerin tedavisine yönelik nanopartiküler ilaç taşıyıcı sistemlerin hazırlanması ve karakterizasyonu
Preparation and characterization of nanoparticular drug delivery systems for the treatment of colorectal cancer
SEMRA DURAK
Doktora
Türkçe
2025
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiFarmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANAN HASÇİÇEK